دوشنبه 1 آبان 1396 - 4:9
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

حجت الاسلام سيد محمدابراهيم حسني

 

جايگاه حقوقي ونقش دولت اسلامي درگستره فرهنگ عفاف و حجاب

 

مقدمه(ضرورت بحث):     

قال علي(عليه السلام):"يَظْهَرُفِي آخِرِالزَّمانِ وَ هُوَ شَرُّالاَْزْمَنْةِ نِسْوَةٌ کاشِفاتٌ عارِياتٌ مُتَبَرِّجاتٌ مِنَ الدِّين خارجاتٌ فِي الْفِتَنِ داخِلاتٌ مائِلاتٌ اِلي الشَّهَواتِ ومُسْرِعاتٌ واِلَي اللَّذّاتِ مُسْتَحِلاّتُ المُحَرَّمات وَ في جَهَنَّمَ خالِداتٌ؛1 ترجمه:درآخرالزمان که بدترين زمان هاست، زناني هستند که پوشيده امابرهنه اند واز خانه باخودآرايي بيرون مي آيند. اينان از دين بيرون رفته اند و در فتنه ها وارد شده و به شهوات تمايل پيدا کرده اند وبه کوي لذات نفساني در شتابند وحرام ها را حلال مي دانند و در دوزخ به عذاب ابدي گرفتارند.

بي ترديد مدگرايي و پديده «بدحجابي» از معضلات وناهنجاري هاي فرهنگي کشوردر دوران حاضر است که بايد بررسي ومطالعه آنرادر رديف معضلات ديگري چون تورم ،بيکاري و اعتياد و...قرار داردو براي حل آن چاره انديشي نمود.وضعيت نابهنجار برخي اززنان ودختران امروز،به گونه ايست که فاصله کمي با بي حجابي داردوحتي ميتوان آنرا نوعي« کشف حجاب نوين» ناميدکه درروايت مربوط به علائم آخرالزمان ازآن به "کاسيات عاريات ياكاشفات عاريات" تعبيرشده است. امروزه بر هيچ خردمندي پوشيده نيست که جبهه کفر و استکباردرنظر داردبارديگرازتجربه تاريخي وتلخ اندلس برممالک اسلامي،بخصوص جمهوري اسلامي ايران استفاده کندآنهم با بهره گيري ازفن آوريها، تکنيکهاي نوودستگاه هاي پيشرفته وپيچيده تبليغاتي .بي گمان برنامه هاي آنان، ازبين بردن حجاب اسلامي وجايگزين ساختن مدهاوالگوهاي غربيست. يکي از نظريه پردازان غربي بصراحت ميگويد: "براي به شکست کشاندن انقلاب وحکومت اسلامي درايران، بايد ازکوتاه کردن مانتوهاشروع کنيم"مع الاسف"در سالهاي اخير،به جاي آن که به موازات رشدوگسترش اين پديده،برنامه ريزيها و اقدامات علمي وهم آهنگ متوليان ودستگاه هاي فرهنگي صورت بگيرد،سکوت،بي برنامگي و انفعال بسياري را ازآنان شاهدبوده ايم .ممکن است برخي براي فرارازمسئوليت وتوجيه بي برنامگي خود، پوشش را امري دروني بدانندکه نميتوان به اجبار، کسيرا باحجاب کرد، چنانکه ممکن است برخي نيز پرهيز ازهرگونه اقدام تنبيهي و تعزيري را توصيه کنندوبگويند بايددرمبارزه با اين ناهنجاري،تنها بکار فرهنگي پرداخت.بهر حال،رشدو گسترش پديده بدحجابي ازيک سووبي برنامگي متوليان فرهنگي ازسوي ديگرموجب شده تا دشمنان اسلام ومخالفان نظام اسلامي روز بروزازاين خلابهره برداري لازم رادرجبهه گيريهاي ضدفرهنگي وضدديني خودكرده وباتبليغات منفي و گسترش محصولات تخريبي خودبه شيوع اين معضل درجامعه بپردازند..                                          

  اما اسلام با دستورات و احكام سازنده خودتدبيرات لازم رادراين زمينه بخوبي انديشيده وزن رادر سايه حجاب و ساير فضائلش به صحنه آوردتا معلم عاطفه ها..باشدوفريب خواسته هاي نفساني و وساوس شيطاني و تبليغات غرب رانخورد كه متاسفانه درجامعه جهاني امروز خلاف جهت آن حركت وفعاليت وتبليغ مي شودوفرهنگ ابتذالي غرب واروپاامروزه روبه گسترش قرار گرفته  وبدنبال آنست كه بابرداشتن حجاب اززن كالائي بسازد تا اورا درمنظرهوس پرستان قراردهد.وبدين منظور درصدد آنست كه اولا زن راازجايگاه حقيقي خويش درجامعه يعني جايگاه مادري وتربيت فرزندودرواقع مربي ونيزازمحوراحساس ومحبت وعواطف انسانها بودن بياندازد و درواقع آن هنر و فضيلت و جمال خدادادي و ريحانيت راازكفش  بربايد.

 بنابراين اگر اين مسئله را بپذيريم که مسئله  حجاب اسلمي درزمان حاضر علاوه برجايگاه ديني تعريف شده وموقعيت سياسي كه ذكركرديم  عصاره  انقلاب اسلاميست نبايدشك كردكه  در يك تعبيركلي بطورقاطع بصورت  شيرازه اسلاميت، ايرانيت، انقلابيت مادرآمده واذعان كنيم كه امروزه بيش ازهرزمان وهرامرذي بالي بايدمسئولان و متوليان فرهنگي و سياسي واجرائي وقضائي دركنارهمكاري خودمردم به اين امرمهم بپردازندسخن به گزاف نگفتيم. اكنون ديگرزمان آن رسيده كه شهادت طلبان ديروزدرعرصه هاي جهادوشهادت با عزمي جزم درصدد امربه معروف ونهي ازمنكر طبق اصول لازم آن واردميدان شوندو عالمان دين و اساتيدووپژوهشگران ونويسندگان حوزه هاي مختلف ديني اجتماعي سياسي روانشناسي تربيتي وخانواده فقهاء وحقوقدانان واردميدان عمل تاليف آموزش همگاني و تخصصي وعظ وموعظه وكار فرهنگي گسترده بپردازند. مادراين اثرتحقيقي بدنبال بررسي اجمالي جايگاه حقوقي ونقش وتكليف دولت اسلامي درگستره فرهنگ عفاف  وحجاب  و بيان راهكارهاي  گسترش آن  توسط نظام اسلامي  هستيم .  

 

الف-جايگاه حقوقي ونقش وتكليف دولت اسلامي درگستره فرهنگ عفاف  وحجاب 

قال الله تعالي: الذين إن مکنّاهم في الارض أقامواالصلاه واتوا الزکاه وامروا بالمعروف و نهوا عن المنکر"1    ترجمه:مؤمنان کساني اند که اگر به آنان در زمين، قدرت و مکنت داديم، نماز برپاي مي دارند و زکات مي دهند و امر به معروف و نهي از منکر مي کنند...

ميدانيم كه اصل حجاب يکي از مسلّمات وقطعيات ديني واز شعائر جامعه اسلامي بشمار ميرودونيز مسئله حجاب يابدحجابي درمنظر عام ديگر امري کاملاً شخصي نيست وازطرفي حفظ شعائر و جلوگيري از اهانت به مقدسات بعنوان يکي از واجبات شرعي وازضروريات اجتناب ناپذير اجتماعي محسوب ميشود. ونيز ميدانيم كه فلسفه وجودي دولت اسلامي، حفظ نظم و امنيت اجتماعي جامعه اسلاميست و دركليات بحث همه حكومتهادر اينخصوص نقطه مشترك دارند.امادر حدودثغور وجايگاه حقوقي وشرعي وقانوني يك حكومت ديني ازنقطه نظرهاي مسئوليتي خاص ومستقلي برخورداراست . بنابراين  تكليف حکومت اسلامي باخاستگاه حفظ شعائرديني مخصوصادرزمان كنوني كه اين مسئله شكل حساس وجدي وحتي محوري وتاثيرگذارونيزبعد عيني و عمومي وعلني بخودگرفته بيش ازهرچيزي وهرزماني  لمس ميشود.

بااين تحليل بايدكه دولت اسلامي درراستاي استيفاء اين حقوق حقه مردم جامعه واردعرصه عمل شود.وسياست گذاران به برنامه ريزي بهتروكاربردي تردر اينخصوص مشغول گردند. وبرحسب همان سوگندنامه رئيس جمهوري عمل شود كه دربخشي ازآن آمده  [سوگند ياد ميکنم]همه استعداد و صلاحيت خويش را در راه ايفاي مسئوليت هايي که برعهده گرفته ام،بکار گيرم  وخودرا وقف خدمت به مردم و اعتلاي کشور، ترويج دين و اخلاق،پشتيباني ازحق وگسترش عدالت سازم..."    بر اساس اين سوگندنامه،كه از ويژگي هاي حکومت ديني ومرزافتراق آن باديگر حکومتها محسوب ميشود بايد كه دولت اسلامي باهمه سازوبرگ علمي وسياسي وفرهنگي ونظامي واجرائي عليرغم وجودبرخي ديدگاههاي غلط وپافشاري برخي افرادجاهل يامغرض نسبت به عوارض پديده شوم بدجابي وبي حيايي درجامعه وارد عرصه عمل شود.

فضل بن شاذان وقتي از امام رضا(ع) در مورد حکمت وجود حکومت اسلامي و ضرورت اطاعت از آن مي پرسد حضرت در پاسخ مي فرمايد:" لعل کثيرة: منهما: ان الخلق لما وقفوا علي حدمحدود و امروا ان لايتعدوا ذلک لما فيه من فسادهم لم يکن يثبت ذلک ولايقوم الا بأن يجعل عليهم فيه امينايمنعهم من التعدي و الدخول فيها حظر عليهم لانه لولم يکن ذلک کذلک لکان احدلايترک لذته ومنفعته لفساد غيره فجعل عليهم قيمايمنعهم من الفسادو يقيم فيهم الحدود والاحکام.. "2

   امام دراين روايت،علل زيادي را براي ضرورت وجوددولت و حکومت اسلامي ونيزتكاليفش  برميشمردكه از ميان آنهاميتوان به اين موارداشاره كرد: دولت، امانت دار مردم است و مهم ترين امانت همانا سرنوشت وحيات آدميان است. واين امانت هنگامي حفظ و حمايت ميشود که به حقوق،حيثيت و شخصيت انسان ها احترام بگذارد و از نفوذ عواملي که به پاک دامني و عفت آدميان آسيب مي رساند، بازداري نمايد. اين کار ممکن نيست، مگر اين که محدوديت هاي قانوني ومعقولي بررفتاروکردار وزندگي اجتماعي انسان ها اعمال داردوبا نظارت وقانون زمينه زندگي سالم و صالحي راازبراي ايشان فراهم سازدكه گسترش پاک دامني، عفت و پوشش، ازجمله اين مواردوشرايط وزمينه ساز چنين زندگي سالم است. ...ودرست برهمين مبناست كه درميان متون روايي وتاريخي  موارد بسياري رامييابيم که نشان ميدهدپيامبراکرم(ص) واميرالمؤمنين علي(ع)وديگرائمه بزرگوا(ع)از موضع حکومت (تاآنجا كه دراختيارحضرتشان بود)درخصوص چگونگي حضور زنان يامردان دراجتماع موضع گيري ودخالت مينمودند.مادر اين بخش جهت ارائه شاهدگفتارواثبات حق وبلكه مسئوليت دخالت حاكم اسلامي درامر حيا وعفاف اجتماعي بعنوان نمونه به دستورات  واقدامات عملي وموضع گيريهاي حكومتي امام علي(ع) در اين خصوص ميپردازيم: اميرالمؤمنين(ع)درزمان زعامتش برامورمسلمين خطاب به اهل عراق مرقوم فرمود:

«يااهل العراق! نبّئت انّ نسائکم يدافعن الرجال في الطريق اما تستحيون ولا تغارون، نساؤکم يخرجن الي الاسواق و يزاحمن العلوج " 3    ترجمه:اي عراقيان! خبردار شده ام که زنانتان در راه، با مردان برخوردمي کنند؛ آيا شرم نمي کنيدوبه غيرت نمي آييد،که زنان تان راهيِ بازارها و مغازه هاميشوندو با افرادبي دين برخورد مي کنند!»

سياق خطاب حضرت نشان مي دهدکه از جايگاه حکومت چنين سرزنشي رامتوجه سهل انگاري عراقيان کرده ونه صرف امر بمعروف ونهي ازمنکربلكه دستورالعملي کلي خطاب به همه بوده است.  

ناگفته پيداست كه دولت اسلامي درانجام اين رسالت تنها نخواهد بودو هم درانجام  كاري به اين گستردگي و ظرافت بدون رعايت وحمايت جانبي ومعنوي وعلمي وفرهنگي مردم وهمكاري نهادهاي فرهنگي وديني و كانون هاي مذهبي نخواهدتوانست كاررابخوبي به پيش ببرد. اعضاي اين نهادها بايد با عناصر و احکام ديني آشنائي جامع داشته وپيوسته وضعيت جامعه را باتطبيق براساس قواعد و داده هاي ديني موردبررسي  قراردهند و آنگاه بايافتن توان منديهاي جامعه وبسترها وخاستگاههاي لازم درجامعه  با كمك خودمردم ونهادهاي مربوطه زير مجموعه هرسه قوا به فرهنگ سازي در اين خصوص وسپس پيگيري ونظارت واصلاح وكنترل اوضاع اجتماعي در موضوع مهم مورد بحث بپردازندو بابرنامه ريزي هاي دقيق وگسترده شان دركناردولت و حمايتهاي گوناگونشان  درصددايجاد جامعه اي پاک وعفيف برآيندوبراي نهادينه سازي،چنين حركت و فرهنگ همواره گروهي، پويا، هدف مند و روش مند راه درست رادرپيش بگيرند. ودرمجموع بايدگفت كه همه اين حركتها وهمكاريهاچه ازناحيه مردم وچه نهادهابادبصورت ساماندهي شده بامديريت وهدايت دولت اسلامي اجراائي و عملياتي شودتاكاربخوبي به پيش رفته وبه هدف مطلوب برسدچه آنكه دراين راستاازاختيارات اموراجتماعي  واجرائي كشورونيزمسئوليتهاي قانوني وحقوقي وحتي فقهي برخوردار است.

 راهكارهاي  گسترش فرهنگ عفاف وحجاب ومبارزه با بدحجابي توسط نظام اسلامي      

بازنگري شخصيتي و هويت  بخشي به زنان  وسوق دادن آنها به سمت ابعادمعنوي وروحي                          

 به اعتراف همه صاحب نظران، جدي ترين بحران در طول زندگي انسانها درخلال شکل گيري هويت او رخ مي دهد. زيرا شخصي که هويت متشکل قابل قبولي ندارد، در طول زندگي با مشکلات بسيار زيادي روبه رو خواهد شد. چنين شخصي در درجه اول از حقيقت وجودي خود و استعداد و توان منديهايي که دارد، آگاهي لازم را نخواهديافت ودردرجه دوم، از هدف خلقت و نقشي که درنظام هستي بر عهده اش هست بي خبرخواهد ماند ودر نتيجه، از تشخيص شيوه درست ارتباط با ديگران وبرخوردبا پيش آمدها و نيز پاسخ گويي به اصلي ترين پرسشهاي زندگي ناتوان خواهدماند. برخورداري از هويت انساني کامل، نشانه هاي مشخصي چون خود باوري، احساس ارزش مندي و توانايي حل مشکلات، موضع گيري مناسب دربرخورد با پيش آمدها و برخورداري از اراده و استقلال لازم رابراي فرد بهمراه دارد. براين اساس دروجودزن بعنوان ريحانه خلقت با ظرافتهاوپيچيدگي هايي كه دارد  بايدچنين باور استوار، ايمان عميق ايجاد شود.زني که دل به حق داده و انديشه به خدا سپرده و فرجام زندگي دنيوي اش را پذيرفته چطور حاضر نمي شود باخودآرايي و خود نمايي  خودرادر معرض نگاه هاي آلوده قرار دهد و زمينه هاي تلذذ ديگران رافراهم سازد از شاخص ترين اين خصوصيت ها، کمال جويي معنوي زن است.

 از آن جا که زن از احساس و تخيل بالائي برخوردار است؛ ميتوانددرمسيرکمالات معنوي بهترو سريع ترگام بردارداگردرست به همين  ساحت واستعدادخويش پي ببردديگرلحظه اي  پابه نقش هاي منفيِ نميگذارد. اين حقيقتها را بايد از طريق برنامه هاي رسانه به ويژه به جامعه زنان تفهيم کردکه زن بعنوان موجودي خلاق، برخوردار از ظرافت هاي شخصيتي و وظرافتهاي زيباي مادرانه ودارنده کمالات و استعدادها ي بسيارست . نه آنكه باپرداختن به جنبه هاي ابزاري و شخصيت پردازي هاي ناصحيح از زن مثل ظلم پذير و يا ضعيفه بودن كه متاسفانه اخيرابه تقليدازفيلمهاي هاليوودي واردسينماوحتي صداوسيماو خانواده هاي ما شده وجودارزشمندش راازهويت وماهيت شخصيتيش دورساخته وبه اسارت نفسهادرآوريم.چه آنكه زن اگربه هويت شخصيتي اش پي ببرد بسمت بيان واقعيتها و ظرفيتهاي وجودي خويش هدايت ميشودودرنتيجه مي تواندازارزشهاوحقوق و جايگاه شخصيتي خويش درجامعه دفاع کند. امااگراورا «ضعيفه»خوانديم ديگر نمي توان از «ضعيفه» انتظار داشت که ارزش والايي چون حجاب را در خود دروني وباورکندووجودحقيقي خودرابيابدودريابد ويادرراه كشف حقائق وجودي خويش شائق گردد. اگرچه خوشبختانه به يمن  انقلاب اسلامي رسانه هاي جمعي ازاسارت ويوغ نفس پرستان وميراث داران ابتذال فرهنگي وكشف حجاب طاغوتي نجات پيداكردوباخدمات گسترده ديني وفرهنگي اين نظام مقدس زن ايراني خودراازلابلاي ناباوريهاوتحقيرهاي زمان رژيم سابق جستجو و پيدا كرد و نيز ظرفيت هاي وجودي خويش راشناخت و صاحب «هويت فردي موفق» شدو با اعتماد به نفس به ميدان آمد وهمه آن استعدادهارادر عرصه هاي  درعلمي وعملي وتدين وتعليم وتربيت وفن آوري وسياست و... به مرحله ايجادواثبات رسانيدوبالاخره از سرور زنان عالم حضرت زهرا(س)وديگرزنان آزاده تاريخ آموخت که چگونه باعزت و سربلندي زندگي کند بقول مولوي:

هركسي كودروماندازاصل خويش    بازجويدروزگاروصل خويش

نهادينه سازي فرهنگ حجاب وعفاف به كمك نهادهاي همسو وتقويت آموزش عمومي  ازسنين كودكي

 شناخت ابزارهاي مناسب و شيوه ها و قالب هاي مؤثر و کارآمد، از گام هاي نخست براي نهادينه سازي و گسترش باورهاي ديني است. دولت در اين مرحله ميتتواند فرهنگ حجاب راتقويت وگسترش بخشدودر مقابل باكمك نهاد هايي چون نيروي انتظامي، ستاد امر به معروف و نهي از منکرومؤسسه هاي ويژه مربوط به پاسداري از اين شاخص برجسته  فرهنگي يك نظام وجامعه بزرگ اسلامي بدفاع برخيزد. بهترين روش در مرحله نهادينه سازي فرهنگ  عفاف و حجاب، برنامه ريزي براي خانواده ها و اطلاع رساني در زمينه شناخت کودک، نيازها و ويژگي هاي اونسبت به مسئله است  تا بدينوسيله ازهمان  سال هاي اول زندگي به فرهنگ سازي جهت افرادو خانواده هاپرداخته گردد.پس ازخانواده،مدرسه،عهده دار نهادينه سازي چنين فرهنگ و باورهاي ديني ميتواند باشد.دراين راستا تهيه ابزارهاي آموزشي مؤثر و مورد علاقه دانش آموز و  قرار دادن متني جذاب و شيرين به تناسب نيازهاي کودک، در کتاب هاي درسي و چاپ ونظارت برکتاب هايي که درحوزه ادبيات کودک نوشته ميشوندازناحيه نهاد هاي آموزشي وپرورشي لازم وضرورذي به نظرمي رسد.

لزوم تخلق فرهنگ سازان و ادارات  و دستگاه هاي اجرايي وفرهنگي ازجمله صداو سيما و... نسبت به آن          

ميدانيم كه رسانه هاي جمعي هر کشوري نگهبان هويت ديني و ملي آن کشور محسوب ميشوند ولذا اگر رسانه هاي جمعي، بدون در نظر گرفتن باورهاي ديني و ملي نقش آفريني کند، ديگر رسانه آن قوم و تمدن خوانده نمي شود.بنابراين تبليغ و ترويج و نيز دفاع از هويت ديني و ملي مردم كشوري متمدن وريشه دارواسلامي جزووظائف  و رسالت اصلي رسانه هاي جمعي  محسوب مي شود.  رسانه هاي جمعي بايد از اين هويت اصيل مانگهباني کرده و در تثبيت هويت شخصي مردم بکوشند و بافرهنگ بيگانه به مبارزه برخيزند.وبعنوان يکي از ابزارهاي تاثيرگذاردر عرصه فرهنگ وآموزش جامعه وخانواده ها  بخوبي دراين عرصه واردعمل شوند. صداوسيمايي كه بايدمظهر تمام نماي الگوي عملي ونظري زن ومردوجامعه اسلامي باشد متاسفانه شايدبدلائلي قابل توجيه  دركناربرنامه هاي خوبي هم كه داردبسياري از برنامه هاي تبليغياتي وفيلمهاي پرجنجا ل خانوادگي كه برخي بازيگران ومجريان وهنرمندان كم توجه باآن پوششهاي  نامناسب ظاهرميشونددرست راهي راولوناخواستهه وازسرغفلت ميروند كه دشمنان   عفاف وحياء  مي خواهد و ميروند. ازطرفي وقتي فرهنگ سازان جامعه خود ازاخلاق و معنويت فاصله بگيرندو نسبت به مفاسداخلاقي وبي بندوباري درپوشش وحياء مردان وزنان بي تفاوت شوند،طبيعيست كه پيامد هايي چون بي توجهي مخاطبان نسبت به  اين مسئله و بيگانه شدن  نسل جوان نسبت به ارزشهاواعتقادات و فرهنگ غني اسلام   حاصل شود.بنابراين نوع برخورددستگاه هاي اجرايي ورسانه اي کشور با بانوان کارمندو هنرپيشه   وحتي مراجعين زن به ادارات وفضاهاي فرهنگي وعمومي واجرائي دولتي و...بسيارمهم وتاثير گذار خواهدبود.. ولاجرم دراين راستا يعني گسترش زمينه فرهنگ حجاب و عفاف بايستي ميان نهادهاي ارشادي و اجرايي و فرهنگي وابسته به دولت يك نظم و مديريت وهم سويي خاصي همرا ه بانظارت مستقيم و قاطع  وجود داشته باشد.  وتمامي متوليان ودست اندرکاران كشوري ولشكري بايدازآگاهي وحساسيت کافي نسبت به اين موضوع برخوردار باشند.بنابراين بامروري بر رويکردها وعملکرد مراکز حساس وتعيين کننده درزمينه هاي فرهنگي مثل  آموزش و پرورش و صدا و سيما به سادگي ميتوان دريافت که  بحث حجاب و عفاف جزو بحثهاي فرهنگي و مذهبي امروزمان به شمار ميرودکه حتي بيش از امور نظامي، سياسي و اجتماعي موردتوجه قرار گرفته وجاي آنرا داردكه بيش ازپيش به آن  پرداخته گردد. اين مسئله مهم وپيچيده -بامشخصاتي كه در فصول قبلي بيان شد-به برنامه ريزي تدريجي وريشه اي نياز داردوتمامي نهادها وسازمان  ها  اعم از خصوصي و دولتي و همه شهروندان درآن  بايدايفاءنقش كنند.وباريشه يابي صحيح   وشناسايي وروديهاي فرهنگي و عوامل ويران گر وآسيبهاي مسير  به برنامه اي صحيح وکارآمددست بيابند

تنظيم وكنترل وحمايت از عرضه مبادلات  فرهنگي وهنري درراستاي فرهنگ سازي حجاب وعفاف اسلامي

 ازآنجاكه دادو ستد فرهنگي از براي هر جامعه اي ضروري واز عوامل بالندگي و پويايي جوامع محسوب مي شود وهر جامعه اي در پي آنست که به ارزش هاي خود پاب بسته  و جامعه خود را از فرهنگ هاي بيگانه مصون نگه دارد تا افراد از سلامت و ثبات لازم برخوردار باشند براين اساس دولت اسلامي  بايد با ابزارهاي فرهنگي قوي و گسترده ومبادلات درخوروايجادجايگزين برتردرعرصه هاي فرهنگي بويژه مسئله حجاب وعفاف درمقابل تهاجمات فرهنگي  غرب بايستد.  و فرهنگ حجاب رابااين همه دشمنان سر سختي كه دارد  نبايدموردغفلت و بي توجهي وغفلت  قراردهد.يكي ازكارهاواقدامات دولت دراين راستامي تواندحمايت از برنامه سازان  ومتوليان امور فرهنگ ديني در زمينه نهادينه سازي و گسترش فرهنگ حجاب و عفاف هم از جنبه مادي  بادرنظرگرفتن بودجه موردنيازومتناسب بانوع خدمات و هم ازجنبه معنوي بانظارت دقيق علمي وكاربردي برمحصولات باشد   بديهي است  اگر امکانات هردواين حمايت هاازطرف دولت عملياتي شود   و اهل انديشه، قلم و هنر به حمايت دولت اطمينان داشته باشند، جهت گيري پژوهش ها و نمايشگاه هاوفعاليتهاي فرهنگي مخصوصادرحوزه عفاف وحجاب مثبت ترومفيدترخواهدشد. نقش نظارتي دولت دراين حوزه هم بايدبر ورودي هاي فرهنگي و هنري و انديشه هاي حاكم وهم برمحصولات داخلي بعنوان خروجيهاي فرهنگي اعمال گردد.دراين راستا نهادهاي فرهنگي بايد   به تربيت هنرمندان و هنرپيشگان متعهد به مباني اعتقادي بپردازند تا حفظ ارزش هاي ديني نه بعنوان تحميل قانوني بلکه بعنوان باورهاي قلبي همه آنها دنبال گردد.

الگوپردازي صحيح   

 انسان فطرتاً الگوپذير وپيوسته در اين انديشه است كه ارزش هايي را که باور دارد در چهره اي مجسم بنگرد و خود را همانند آن الگو بسازد.مسأله الگو در اخلاق اسلامي و روان شناسي نيز جايگاه مهمي دارد. از اين روقرآن کريم در شرايطي که زن درجامعه ازجايگاه ارزش خويش برخوردارنبود زناني شايسته چون آسيه همسر فرعون و حضرت مريم(س)و حضرت زهرا (س) را بعنوان کوثرو الگو معرفي و از آنان تجليل نمود. وبدينوسيله، لياقت و شايستگي زنان صالحه  را درراه  رسيدن به کمالات معنوي به اثبات رسانيدو الگو بودن آنهارا براي همگان اعم از زن ومردتبيين نمود. درباره اهميت الگو و نقش آن در شکل گيري اخلاق و رفتار آيات وروايات ومطالب وحكمت هاي فراواني وجود داردكه بويژه در دوران کودکي ونقش خانواده دردرجه اول و سپس همزمان با دگرگوني رشدش درمحيطهاي آموزشي بسيارقابل توجه ميباشد. بديهي است دستگاه هاي فرهنگي کشور، براي هر يک از اين گروه ها، به نحوي خاص بايد سياست گذاري و برنامه ريزي کنند.و لازم است كه محور سياست گذاري ها و برنامه ريزي ها ي خودرا  با هدف فرهنگ سازي دركشوربه معرفي  شخصيت زنان بزرگ وموفق عالم وبانوان محجبه موفق در عرصه هاي مختلف علم آموزي و نوآوري و... قراردهند تابدينوسيله  فرزندان جامعه   رابه تاسي والگوگيري  ازآنهاآشنا ودعوت نمايند.

گسترش واحياءامربه معروف ونهي ازمنكرعلمي وعملي در جامعه واجراي حكم  قانوني و برخورد با متخلفين

قال الله تعالي:«والمؤمنون والمؤمنات بعضهم اولياءبعض يأمرون بالمعروف وينهون عن المنكرويقيمون الصلاةه ويؤتون الزکاة ويطيعون اللّه ورسوله،اولئک سيرحمهم اللّه ان اللّه عزيز حکيم.»  4   ترجمه: اسلام با سازو کاري به نام امر به معروف و نهي از منکر، نظارت و کنترل اجتماعي را بر رفتارهاي مردم اعمال مي کند که برآيند آن، اجتماعي شدن هنجارهاي سازنده و طرد اجتماعي رفتارهاي ويران گر است. جابر ازامام محمد باقر(ع)روايت ميکندکه فرمود:"ان الامر بالمعروف والنهي عن المنکرسبيل الانبياء ومنهاج الصالحين فريضة عظيمة بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب و تحل المکاسب وتردالمظالم وتعمرالارض و ينتصف من الاعداء و يستقيم الامر فانکروا بقلوبکم و الفظوا بالسنتکم وصکوا بها جباههم و لاتخافوا في الله لومة لائم...." 5  در اين روايت، به روشني نشان داده شده است که امر به معروف و نهي از منکر دو کارکرد دارد ـ هم پاره اي از هنجارها و رفتارها را در جامعه به صورت اجتماعي، نهادينه مي سازد. وهم پاره اي ديگر از رفتارها را طرد و از عموميت يافتن آن ها جلوگيري مي کند. به هر ترتيب، اسلام، اين اصل را بجهت  حياتي بودنش امري واجب و ضروري دانسته است. هرچند در   کفايي يا عيني بودن ازمنظرفقهي  نظراتي  وجوددارد.  ترديدي نيست که بي حيايي و بدحجابي خلاف شرع ويك  جرم اخلاقي واجتماعيست. وهر جرمي هم طبق قانون وشرع الهي وقانون  مدني نظام اسلامي حد و تعزير داردو مخالفت عملي باهر دستورديني ازجمله مسئله حجاب وعفاف كه هم واجبي فردي وهم اجتماعي ازابعادشرعي وعرفي  است  از مصاديق خلاف شرع وجرم وتخلف محسوب ميشود و حاکم اسلامي حق دارددرآن دخالت كرده ومتخلفان را کيفرنمايددهد.چراكه  رفتارهايي كه درعرصه هاي عمومي رخ مي دهد ازهنجارهاياناهنجاريهاباتوجه به عوارض وفراخورهاي اجتماعي آن درحوزه اختيارات و مسئوليتهاي دولت  اسلامي قرار دارد.دربيان علت اين موضوع  به روايتي ازپيامبر(ص)توجه ميكنيم كه فرمودند: «ان المعصيه اذا عمل بها العبد سرا لم تضر الا عاملها و اذا عمل بها علانية و لم يغير عليه اضرت بالعام"6   ترجمه:همانا هنگامي که گناهي پنهاني باشد،جزگناهکارآسيب نمي بيند و هنگامي که آشکاراباشد و اعتراض و تغييري بر ضد آن نشود، به همه مردم آسيب مي رسد.  ناگفته پيداست کساني که به حريم عفت عمومي تجاوز مي کنند و امنيت رواني جامعه را به خطر مي اندازند، بايد مجازات شوند. به يقين، اگر دولت اسلامي در اين مرحله، جدي تر و هدف مندتر از گذشته کار کند، بناي فرهنگي كشوربيش ازپيش موردحراست قرار ميگيرد در غير اين صورت رو به ويراني شتافت. شد مي شود.  

                                                                                  

      ديگرراهكارها     

   1-هدايت نيروهاي دولتي براي گسترش فرهنگ حجاب درسه حوزه فرد،خانواده و جامعه  

  2- ايجاد بستري مناسب وفراگيربراي ازدواج جوانان

3- ايجادتفريحگاه هاو فضاهاي سالم رقابتي در زمينه ورزش، دانش و هنر که زمينه رشد فرهنگي در آنها فراهم شده  باشد

4- رفع مشکلات اقتصادي مردم و حل مشکل معيشتي آنان

5  -نظارت برارتباطات بين المللي

6 - اجراي سياستهاي بازدارنده بوسيله نيروهاي انتظامي همراه بادانش

  7- اجراي سياست هاي اصلاح گرايانه ومتمركزسازي ونظارت برامور تربيتي وروانشناختي

  8- راه اندازي انجمن هاي محلي و ايجادخرده سازمان هاي محلي 

 9- معرفي الگوي جامع و مناسب حجاب و پوشش اسلامي

  10-حذف ضدارزشهاومظاهر خلاف اخلاق درجامعه

11- تشويق واحياء وتقويت معنوي وفرهنگي گروههاي مختلف عفيف جامعه

12-ارائه تسهيلاتي درجهت اشتغال وکارآفريني درامورفرهنگي براي جوانان ونظارت برکالاهاي فرهنگي

 

منابع ومآخذ:

  1- سوره حج آيه41

2 - عيون اخبارالرضا شيخ صدوق چاپ منشورات اعلمي            

3-اصول كافي شيخ كليني دارالكتب الاسلاميه  

4- سوره توبه آيه74

5-بحارالانوار

6- علل الشرايع، محمد بن علي بن الحسين (شيخ صدوق)، مکتبة الداوري

 

دوشنبه 7 تير 1389 - 15:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری