سه‌شنبه 1 مرداد 1398 - 7:4
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

م رستمي

 

پرسش جهاني شدن (مجموعه گفت‌وگوها با صاحب‌نظران ايران اسلامي)

 

پرسش جهاني شدن (مجموعه گفت‌وگوها با صاحب‌نظران ايران اسلامي)

به اهتمام: مجمع شهيد بهشتي بسيج دانشجويي دانشگاه صنعتي شريف

استاد راهنما: دكتر عماد افروغ

انتشارات: سوره مهر

چاپ اول: 1388

انقلاب اسلامي نهضتي است پرسابقه و فراملي، در مسير تحقق اسلامي در جهان و زمينه‌سازي ظهور حضرت حجت (عج)؛ نهضتي كه با لطف پروردگار بر دوش بيداري و ايثار قشرهاي مختلف مسلمانان به پيش مي‌رود. در جريان رشد و بالندگي انقلاب اسلامي، همواره يكي از قشرهاي خادم انقلاب، دانشجويان مسلمان بوده‌اند كه متناسب با مسائل پيش روي نهضت، اقدامات متنوعي انجام داده‌اند.

كتاب حاضر ثمره تلاش يك مجموعه دانشجويي فكري و آرمان‌خواه است. اوايل دهه هشتاد شمسي، دانشجويان فعال در مجمع شهيد بهشتي تصميم گرفتند با بررسي موضوع جهاني شدن و جهاني سازي از موضع انقلاب اسلامي، نظرات نخبگان و دلسوزان انقلاب را گردآوري و تدوين نمايند تا راهنمايي باشد جهت اصحاب انقلاب اسلامي.

فعاليت اين گروه با شناخت مسئله جهاني شدن و جهاني سازي شروع شد و در قدم بعد، به شناخت فضاي كشور و شناسايي انديشمندان و نخبگان انقلاب در اين حوزه پرداخت.

در مجموعه حاضر با توجه به گستردگي موضوع، از چهار بعد معرفتي، فرهنگي، سياسي و اقتصادي به جهاني شدن پرداخته شده و در هر يك از ابعاد چهارگانه، نظارت حدود ده استاد صاحب نظر بررسي شده است و در نهايت با توجه به بضاعت دانشجويي، با منتخبي از اين اساتيد، گفت‌وگو و مصاحبه انجام گرفته است.

اين كتاب در چهار فصل تهيه و تنظيم شده است كه فصل اول آن نگاهي است معرفتي به جهاني شدن. در اين راستا ديدگاه دكتر رضا داوري اردكاني و حجت‌الاسلام والمسلمين صادقي رشاد، در خصوص نگاه تاريخي و فلسفي به جهاني شدن و فرجام قدسي تاريخ بررسي مي‌شود.

در فصل دوم، نگاه فرهنگي به جهاني شدن موضوع بحث است كه در اين رابطه دكتر كاظم معتمدنژاد و دكتر مجيد شاه‌حسيني، ارتباطات جهاني فرهنگ و همچنين جهاني شدن فرهنگي و جهاني‌سازي فرهنگي را مورد ارزيابي قرار مي‌دهند.

نگاهي سياسي به جهاني شدن موضوع فصل سوم است كه در اين فصل دكتر محمدرضا تاجيك، نقطه نظرات خود را درباره رفتار ايران در فضاي جهاني شدن بيان مي‌دارد و دكتر اصغر افتخاري، نيز، مفهوم جديد امنيت ملي و سپهر جهاني شدن را مورد مورد بررسي قرار مي‌دهد.

موضوع فصل جهان در مجموعه حاضر، نگاه اقتصادي به جهاني شدن است كه در اين رابطه، دكتر فرشاد مؤمني به مسئله جهاني شدن و توسعه ملي مي‌پردازد و دكتر كاظم نجفي علمي، در زمينه جهان شمولي يا جهان خواري، به ابراز نظرات خود مي‌پردازد.

در قسمتي از مقدمه كتاب از قلم دكتر عماد افروغ مي‌خوانيم:

يكي از مفاهيم سهل و ممتنعي كه در سال‌هاي اخير هم در محافل مختلف علمي و آكادميك در مورد ماهيت، ريشه‌ها و دلالت‌هاي متنوع آن و هم در محافل عمومي‌تر و به طور خاص در سطح تصميم‌گيري‌ها، سياست‌گذاري‌ها و رفتارهاي اقتصادي، سياسي و فرهنگي و غالباً بدون توجه به ظرايف مفهومي و ابعاد پيچيده آن مطرح است، مفهوم جهاني شدن يا جهاني سازي است.

البته نگاه شتا‌بزده و سطحي تنها منحصر به مباحث عمومي نيست، با نهايت تأسف حتي در محافل علمي نيز شاهد برخوردهاي هيجاني و بعضاً تقليل‌گرايانه در ميان موافقان و مخالفان هستيم.

در بخش ديگري از كتاب حاضر، دكتر فرشاد مؤمني پيرامون بعد اقتصادي جهاني شدن بر بازار كالا و خدمات، بازار پول، بازار كار و بازار سهام تأكيد دارد كه آزادسازي كالا و خدمات، منافع سرشاري براي كشورهاي توسعه‌يافته داشته است. او معتقد است آزادسازي در بازار نيروي كار به دليل كنترل‌ها و ممانعت‌هاي شديد و سودآور نبودن آن‌ها براي كشورهاي سرمايه‌داري اتفاق نيفتاده است. آقاي مؤمني به تهديدهاي نابرابري فزاينده در سطح ملي و بين‌المللي، حاكميت‌زدايي و تجزيه ملي نيز اشاره مي‌كند.

همچنين دكتر اصغر افتخاري به طور عمده به جهاني شدن و مقوله امنيت ملي مي‌پردازد و ضمن اشاره به شكاف بين توقعات ذهني و امكانات ناشي از جهاني شدن و عدم مرجعيت دولت ملي، به نقد اصل برابري در نظام بين‌المللي، فرهنگي شدن محيط امنيتي و نقش اتحاديه‌هاي منطقه‌اي مي‌پردازد.

وي معتقد است: «جهاني شدن، ايده‌اي است كه در ناخودآگاه ملت‌ها وجود داشته و لذا مي‌توان ريشه‌هاي آن را از متون اوليه تفكر سياسي مدون بشري يعني از زمان افلاطون و ارسطو به اين طرف جست و جو كرد.

اما ديدگاهي كه وي از آن دفاع مي‌كند و توجه بيشتري به ابعاد تخصصي بحث دارد اين است كه جهاني شدن به طور مشخص متعلق به دهه 1960 و سال‌هاي پس از آن است. وي در ادامه مي‌گويد: در واقع ما تنها از دهه شصت ميلادي با جهاني شدن به عنوان يك مقوله مستقل رو به رو مي‌شويم و اين بحث رفته رفته اوج مي‌گيرد تا آنجا كه در دهه 1980 كمتر انديشه‌گري را مي‌توان پيدا كرد كه با مباحث‌ جهاني شدن آشنا نباشد.

همچنين دكتر كاظم نجفي علمي نيز با تأكيد بر استفاده از مفهوم‌ جهاني‌سازي و رشد تجارت جهاني، رشد سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي، افزايش تملك‌ها و ادغام‌ها و تدوين و تنظيم قوانين جهاني و ضمن اشاره به سود و ضرر پيوستن به wro، مخالفت با آزادسازي نيروي كار و مخالفت با ورود نفت به اقلام تجاري در wro را مورد تأكيد قرار مي‌دهد.

اولين مبدأ براي انديشه جهان شمولي، اديان الهي هستند، ادياني مثل مسيحيت و اسلام كه دستوراتشان محدود به سرزمين و نژاد خاصي نيست و گسترش عظيمي يافته‌اند. اين اديان با دعوت همه جهانيان به دين خود اولين نمونه در جهاني شدن بود. زيرا از نژاد و زبان و منطقه و غيره پا را فراتر نهادند و خود را داراي رسالتي جهاني معرفي كردند و دعوتي جهاني را صورت دادند. كتاب پرسش جهاني شدن ضمن بررسي موضوع جهاني شدن در ابعاد گوناگون از منظر اساتيد آشنا با حوزه موضوع مورد بحث تلاش مي‌كند تا مزايا و چالش‌هاي اين واقعيت فراگير را در ارتباط با جهان و ايران و فرهنگ ايراني مورد بحث و بررسي قرار دهد.

 

 

سه‌شنبه 28 ارديبهشت 1389 - 10:24


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری