دوشنبه 1 بهمن 1397 - 19:14
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ريحانه فتحي ثاني

 

نزديك ته خيار

 

 

هدف نهايي طنز اصلاح كژي‌ها و ناهنجاري‌هاست كه با تاختن و به سخره‌ گرفتن و نيز درشت‌ نمايي آن‌ها، امكان‌پذير است. ناصر فيض در كليه آثارش هدف اصلي خود را از نگارش و سرايش، ايجاد لبخند و نشاط در مخاطب مي‌داند. يعني پس زدن خودكار دغدغه‌ها و درگيري‌هاي ذهني كدورت‌زا و غم‌آفرين با ايجاد نوعي آرامش در كنار شور و شعف به دست آمده از موضوع طنز.

به گزارش روابط‌عمومي سازمان تبليغات اسلامي، مطلب فوق بخشي از مقدمه ناصر فيض براي آغاز كتاب «نزديك به ته خيار» است كه ادامه «املت دسته‌دار» است.

«وقتي 16-15 ساله بودم چيزهايي مي‌نوشتم كه خجالت‌آور بود، خيلي بي‌معني! آنقدر كه وقتي براي پدرم خواندم، به من اعتراض كرد و گفت: «اگر مي‌خواهي شاعر بشوي بايد زياد مطالعه كني» من هم يك روز كتاب ايرج ميرزا را از قفسه كتاب‌هاي پدرم برداشتم كه بخوانم. پدرم وقتي كتاب را در دست من ديد، گفت: «بي‌تربيت، گفتم كتاب بخوان، نه هر كتابي!»

اين مطلب بخشي از سؤال اول آمده در مصاحبه نخستين «نزديك به ته خيار» فيض است كه او آن را صميمانه‌تر و بي‌شيله‌ پيله‌‌تر يافته است، هم درباره گفت‌وگو شنونده! و هم در مورد گفت‌وگوكننده.

در اين مصاحبه، خواننده با دوران در جنگي كه فيض در آن به سر مي‌برده، توفيقات فيض در عرصه شعر جدي، استقبال فيض از هجويات شاعران در گذشته و معاصر و آشنايي و ارتباط او با مجلات كشور تركيه سخن گفته تا مخاطب را هم با خود همراه كند.

كليد (1) بنا به گفته شاعر هواداران زيادي دارد، چون در يك سال اخير بارها و بارها در محافل و مجالس گوناگون اين قصيده را خوانده‌اند و خود شاعر خوانده است.

در كليد (1) كه نقيضه‌ايست بر شعري از «كوروش كيان قلعه سردي» مي‌خوانيم:

«هر قفل با كليد خودش باز مي‌شود

دارد بدون شك همه قفل‌ها كليد

مشكل گشودن است و گره باز كردن است

كارش هميشه هست در اين راستا كليد

گاهي نگاه كن به سرا پاي قفل خويش

هرگز مكن به داخل آن بي‌هوا كليد

وقتي كه قفل مسئله دارد، درست نيست

بردن درون مسئله تا انتها، كليد

يا نه، كليد مسئله دارد، بدون شك

از جا تكان نمي‌دهد آن قفل را كليد

وقتي كليد مي‌شكند در درون قفل

از در بلند مي‌شود آواز وا كليد!

با اين شكستن است كه يكباره مي‌كند

در راه قفل جان خودش را فدا، كليد

غير از درون قفل خودش من شنيده‌ام!

باور كنيد، هيچ ندارد صفا كليد

دل مي‌زند به ورطه درياي قفل‌ها

وقتي كه يك كليد شود ناخدا كليد

يارب روا مدار كه بيگانگان كنند

هرگز به قفل مام وطن آشنا، كليد!

46 شعر آمده در اين كتاب پيش از 13 نثر آمده در «نزديك به ته خيار» است كه برخي از آن‌ها، خانه‌ات مناسب نيست، قصيده آهو، غزل مدرن، توسعه قم، در حلقه رندان، پنج‌شنبه سوراخ، صدا كن مرا، حسب حال، مهر زن، برو فكر نان كن، دوبيتي‌هاي امروزي و كارگر است.

كارگر شود

ترسم كه اشك در غم ما پرده در شود

مثل هميشه صورت من بازتر شود

ديگر بس است اين همه اشكي كه ريختم

يارب نذار! صورت من خيس‌تر شود

گفتي كه سنگ لعل شود در مقام صبر!

اين غير ممكن است كه سنگي گهر شود

از هر كرانه تير دعا كرده‌ام رها

شايد به هم بچسبد و مثل سپر شود

كردم روانه هر چه پسر داشتم به شهر

باشد كز آن ميانه يكي كارگر شود!

اي جان! حديث ما بر دلدار بازگو

شايد به لطف او بر ما نيز بر شود

اي سرو سربلند، كمي شرم كن! بترس!

از آن زمان كه بيل جماعت تبر شود

«بچه‌ها كمي احتياط كنيد»، اولين نثر آمده در اين كتاب است:

«اين نمونه‌هاي شعر، همه‌شون صاحب دارن، كشكي نوشته نشده، از خودمون درنياورديم، از «لا ادري» هم نيست همه مرجع و ماخذ دارن. حالا نمي‌خواهيم آدرس دقيق بديم،... يه جوري مطلب رو درز بگيرين كه، بيشتر از مو، لاي درزش نره! اين جوري بهتره...!

در نثر «تأثير راديو اكتيو در شعر معاصر» مي‌خوانيم: «ديديم همه دارن غني مي‌كنند، گفتيم ما هم يك چيزمان را غني كنيم، هر چند آن‌ها نمي‌گذارند آب خوش از گلوي ما پايين برود، آخر، اين آب براي آن‌ها خيلي سنگين تمام مي‌شود. به كوري چشم امپرياليسم بي‌فرهنگ و عقب‌افتاده ايكبيري، پروژه فقرزدايي از اهداف اصلي ماست كه درباره اورانيوم اولويت دارد، آن‌ها هر اندازه هم در امور اورانيوم غني باشند از شاعر ما غني‌تر نيستند كه مي‌فرمايد:

«هر قدر كه حرص مي‌زنند آج‌ترند،

آنان كه غني‌ترند محتاج‌ترند»

ما فقط بايد حواسمان باشد كه اورانيوم خيلي غني نشود، شاعر فرموده است:

«يارب مباد آنكه غني بيشتر شود

يعني روا مدار غني بيشتر شود»

نظريه مرگ بر مؤلف آخرين مطلب آمده در اين كتاب است كه پيش از خود خوشا به حال آغا محمدخان قاجار، شنيدم از حكيمي توي كشتي، عزيزم! ترجمه يك كار سخته و ماكاروني آنكار را دارد.

در پشت جلد اين كتاب مي‌خوانيم:

تلخ است، شيرين است، تلخ و شيرين است؛ نمي‌دانم. شايد چيزي باشد شبيه به «نزديك ته خيار»! بنا به برخي از تعاريف هدف نهايي طنز اصلاح كژي‌ها و ناهنجاري‌هاي فردي و اجتماعي است كه با تاختن و به سخره‌ گرفتن و نيز درشت‌نمايي آن‌ها، امكان‌پذير است.

در بخشي از اين آثار هدف اصلي من ايجاد لبخند و در نتيجه نشاط در مخاطب است. يعني پس زدن خودكار دغدغه‌ها و درگيري‌هاي ذهني كدورت‌زا و غم‌آفرين با ايجاد نوعي آرامش در كنار شور و شعف به دست آمده از موضوع طنز كه ته ماجرا مي‌رسد به همان اصلاح و اصلاح‌گري.

در اين مجموعه سعي كرده‌ام به موضوعاتي كه دست‌مايه آفرينش طنز در آثار اغلب طنز‌پردازان معاصر بوده است نپردازم جز در مواقعي كه... مجموعه طنز ناصر فيض با نام «نزديك ته خيار» در 2500 نسخه و قيمت 36000 ريال از سوي انتشارات سوره مهر وابسته به سازمان تبليغات اسلامي منتشر و روانه بازار نشر شده است.

 

 

يكشنبه 26 ارديبهشت 1389 - 10:5


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری