پنجشنبه 2 خرداد 1398 - 1:17
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ريحانه فتحي ثاني

 

اسكارن‌ها و كانسارهاي اسكارني (با نگاهي ويژه به اسكارن‌هاي ايران)

 

اسكارن‌ها و كانسارهاي اسكارني (با نگاهي ويژه به اسكارن‌هاي ايران)

فريده حلمي

1000 نسخه

53000 ريال

انتشارات اميركبير وابسته به سازمان تبليغات اسلامي

اسكارن‌ها به دليل جذابيت‌هاي علمي از يك سو و كانسارهاي اسكارني هم به واسطه ارزش تجاري و اقتصادي مواد معدني از سوي ديگر هميشه مورد توجه محققين و پژوهشگران زمين‌شناسي و معدن بوده و هست.

به گزارش روابط‌عمومي سازمان تبليغات اسلامي، كتاب «اسكارن‌ها و كانسارهاي اسكارني» با نگاهي ويژه به اسكارن‌هاي ايران به نويسندگي فريده حلمي، كتابي تخصصي و مرتبط به اسكارن‌ها و كانسارهاي اسكارني به شمار مي‌رود كه حاصل سال‌ها تجربه سنگ‌شناسي نويسنده است.

فريده حلمي در تدوين اين كتاب همواره تلاش كرده تا با استفاده از آخرين اطلاعات، كتب و مقالات انتشار يافته يا با مراجعه به سايت‌هاي متعدد مرتبط به اسكارن‌ها و نيز تجارب شخصي مطالب علمي تا حد امكان ساده و بدون ابهامي به خواننده منتقل شود، البته لازمه درك بهتر و درست آن از سوي نويسنده آشنايي خواننده با زمين‌شناسي و سنگ‌شناسي است.

اين كتاب، مشتمل بر هفت فصل است. فصل اول به كليات و تعاريف اختصاص دارد بدين منظور كه خواننده مفاهيم مورد بحث در ديگر فصول را بهتر درك كند، در فصل دوم كاني‌شناسي و كاني‌سازي و در فصل سوم چگونگي پيدايش و تكوين اسكارن‌ شرح داده شده تا خواننده پس از آن در فصل چهارم با طبقه‌بندي‌هاي گوناگون و در فصل پنجم هم با پي‌جويي كانسارهاي اسكارني آشنا شود، در فصل ششم چگونگي بررسي اسكارن‌ها و ارتباط آن‌ها با ساير كانسارها مورد بحث قرار گرفته است، و در فصل هفتم هم با توجه به اطلاعات در دسترس پراكندگي اسكارن‌ها و كانسارهاي اسكارني در ايران آمده است.

هدف از نگارش و تدوين اين كتاب اين بوده كه دانشجويان مقاطع مختلف رشته‌هاي زمين‌شناسي و مهندسي معدن و نيز كارشناسان اين رشته‌ها منبعي جامع از اسكارن‌ها به زبان فارسي در اختيار داشته باشند و با سهولت بيشتري از آن استفاده كنند.

در مقدمه اين كتاب به قلم حلمي در تعريف اسكان سنگي مي‌خوانيم: «اسكان سنگي دگرگونه با رنگ‌هاي متغيير سبز با قرمز، گاهي خاكستري، سايه، قهوه‌اي يا سفيد است و به طول معمول بر اثر متابوهاتيسم شيميايي سنگ‌ها در هنگام دگرگوني و در منطقه همبري توده‌هاي نفوذي ماگمايي گرانيتي و سنگ‌هاي غني از كربنات مانند سنگ آهك يا دولستون پديد مي‌آيد».

عنوان‌هاي مختلف اين فصول كه با يك مقدمه آغاز مي‌شود، عبارتند از:

كلياتي از اسكارن‌ها، كاني‌شناسي و كاني‌سازي، چگونگي پيدايش و تكوين اسكارن‌، طبقه‌بندي اسكارن‌ها، شناسايي و اكتشاف كانسارهاي اسكارني، چگونگي بررسي اسكارن‌ها و ارتباط آن‌ها با ساير كانسارها و كانسارهاي اسكارني ايران نام دارد.

در انتهاي اين كتاب هم واژه‌نامه انگليسي به فارسي، فهرست منابع و نمايه آمده است. در قسمتي از فصل سوم اين كتاب در بخشي با عنوان «ارتباط انواع كانسارهاي اسكارني با تركيب توده نفوذي» مي‌خوانيم: «در محيط‌هاي آذرين اسكارن‌ها با هورنفلس‌ها، هورنفلس‌هاي مرمري و مناطق گسترده‌تري از سنگ‌هاي كالك، سيليكات همراه و هميافتند.

اسكارن‌ها گروهي از سنگ‌هاي كالك- سيليكاتي‌اند كه ارتباط تنگاتنگي با توده‌هاي نفوذي گرانيتي، (اغلب گرانيتي با منشأ رسوبي دگرگونه يا گرانيت نوع s) دارند. اسكان‌ها به دليل ماهيت تركيب شيميايي سيال و تبلوري گرانيت نوع m (گرانيت با منشأ گوشته) و نوع i (گرانيت با منش آذرين دگرگوني)، كمتر با ديگر انواع گرانيت يافت مي‌شوند. گرانيت‌هاي نوع s تمايل بيشتري به توليد سيال مرحله نهايي غني سيليس، عناصر ناسازگار و هاليدها دارند، زيرا عموم آن‌ها بيشتر پتاسيك، آكسيده و آبدارند.

فصل چهارم اين كتاب در ابتدا با توضيح درباره مباني طبقه‌بندي اسكارن‌ها آورده است:

ملاحظات و ويژگي‌هاي ژئوشيميايي حاكي از آن است كه عناصر گروه پلاتين تحت شرايط بسيار اسيدي، اكسيدي مي‌توانند انتقال داده شوند (1999 و wood). چنين شرايطي در محيط اسكارني ممكن است در مراحل دگرساني گريزن اسكارن‌هاي قلع تحقق يابد. اين نكته ممكن است يكي از اهداف پي‌جويي‌ها و پژوهش‌هاي آينده باشد.

فصل پنجم نيز به شناسايي و اكتشاف كانسارهاي اسكارني مي‌پردازد. در اين باره مي‌خوانيم:

«در سارسر جهان كانسارهاي اسكارني براي فلزات و كاني‌هاي صنعتي با ارزش همراه هميشه مورد توجه بوده و انواع كانسار اسكارني آهن، طلا، مس، سرب، روي، قلع، موليبدن، تنگستن و لاستونيت و گارنت را از گذشته‌هاي دور مورد پي‌جويي و بهره‌برداري قرار داده‌اند اين قبيل كانسارها اگر چه در نقاط مختلف تحت شرايط زماني مكاني متفاوت پديدآمده اما تعاريف، ويژگي‌هاي زمين‌شناسيما اهميت اقتصادي و نشانه‌هايي از اكتشاف هر گروه خاص و انحصاري بوده كه اطلاع از آن‌ها بي‌ترديد در شناخت بيشتر و دقيق‌تر كانسارهاي اسكارني گوناگون مؤثر است.»

همچنين فصل ششم به چگونگي بررسي اسكارن‌ها و ارتباط آن‌ها با ساير كانسارها مي‌پردازد:

«چنان كه در روي زمين شماري از كاني‌هاي اسكارني يافت شد توجه به همبري ميان سنگ ميزبان اسكارن و سنگ‌هاي نفوذي لازم است.»

در ادامه در فصل هفتم كه به توضيح و بررسي كانسارهاي اسكارني در ايران مي‌پردازد:

«در ايران اسكارن‌هاي بي‌شماري يافت شده است اما بيشتر آن‌ها از لحاظ اقتصادي حائز اهميت نيستند. شمار اندكي از اسكارن‌هاي ايران از لحاظ ميزان آهن، مس، كاني‌هاي صنعتي (مانند ولاستونيت و گارنت) ذخاير غيرفلزين (مانند سنگ‌هاي مرمر) ارزش اقتصادي دارند.»

فريده حلمي كارشناس زمين‌شناسي و سنگ‌شناسي در سازمان زمين‌شناسي و اكتشافات معدني كشور و فردي علاقمند به پژوهش در مباحث گوناگون علوم زمين است. چاپ و انتشار گزارش‌ها و مقالات علمي- پژوهشي متعدد و نيز تأليف و ترجمه چندين جلد كتاب در ارتباط با مباحث گوناگون زمين‌شناسي و سنگ‌شناسي را پيشينه كار عملي و علمي خويش دارد كه كتاب واژه‌نامه تخصصي سنگ‌ها از جمله آن‌هاست كه از سوي انتشارات اميركبير وابسته به سازمان تبليغات اسلامي چاپ شده است.

مؤلف با تكيه بر سال‌ها تجربه و بهره‌مندي از آموخته‌هاي خويش و به هدف بهره‌برداري هر چه آسان‌تر و سريع دانشجويان مقاطع مختلف و نيز كارشناسان رشته‌هاي علوم زمين مصمم به تدوين و نگارش آن گرديده است.

كتاب اسكارن‌ها و كانسارهاي اسكارني (با نگاهي ويژه به اسكارن‌هاي ايران) به نويسندگي فريده حلمي، براي اولين بار در سال 88، با شمارگان 1000 نسخه و قيمت 53000 ريال، از سوي انتشارات اميركبير وابسته به سازمان تبليغات اسلامي، منتشر و روانه بازار نشر كتاب شده است.

 

 

 

شنبه 11 ارديبهشت 1389 - 10:41


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری