جمعه 24 آبان 1398 - 16:50
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

داود خسروي

 

گزارشي از رويدادهاي تئاتر در سال گذشته

 

 

«رشد كميت و نزول كيفيت»

سال تئاتري 1388 با تمام اوج و فرودهايش و البته با اقرار به اينكه فرودهايش افزون بود به پايان رسيد و سال جديد تئاتري هم آغاز شد. با تمام اين تفاسير و انتقادات اما در روزهاي پاياني سال و هنگامي كه زمزمه بركناري حسين پارسايي (مديركل هنرهاي نمايشي) به گوش مي‌رسيد هنرمندان از اين تغيير و تحول نه تنها استقبال نكردند بلكه حتي بر ابقاي پارسايي بر مديريت اداره كل هنرهاي نماشي هم روي خوش نشان دادند و اميدوار بودند تا وي همچنان بر اين مسند بماند و خواستار عدم تغيير و تحول در اداره كل هنرهاي نمايشي بودند. البته پارسايي هنوز به كارش ادامه مي‌دهد و گويا توديع او به شهريور 89 موكول شده است. با هم مهم‌ترين رويدادهاي تئاتر در سال 89 را مرور مي‌كنيم.

«تعدد جشنواره‌ها، بي‌رونقي اجراي عمومي»

سال 88 را بايد سال رونق جشنواره‌ها به لحاظ كمي و نه كيفي دانست. در اين سال هم مانند تمام سال‌ها، حضور پارسايي بر مركز جشنواره‌ها در كانون توجهات قرار داشت و كار تا آنجايي پيش رفت كه حتي در مهرماه و به فاصله زماني اندك، سه جشنواره تئاتر خياباني مريوان، تئاتر كودك و نوجوان اصفهان و تئاتر رضوي برگزار شد تا از اين حيث هم ركودي بي‌نظير در كارنامه تئاتر كشور در دوران مديريت پارسايي به ثبت رسيده باشد.

جشنواره‌ها اما در حالي برگزار مي‌شدند كه اجراي عمومي نمايش‌ها در محاق قرار داشتند و حتي بارها و بارها جشنواره‌ها باعث ايجاد مانع در اجراي مستمر نمايش‌ها مي‌شدند و در ميانه‌ كار به ناگاه اجراها براي يك هفته تعطيل مي‌شدند، تا تالارهاي نمايشي ميزبان جشنواره‌ها شوند. تمركز اداره كل هنرهاي نمايشي بر جشنواره‌ها باعث غفلت آن‌ها از اجراي عمومي نمايش‌ها شد و به همين دليل اجراهاي سال 88 حداقل براي مخاطبان آن طور كه بايد راضي كننده نبود.

«غيبت پيشكسوتان»

در سالي كه گذشت هم در جريان اجراها و جشنواره‌هاي رنگارنگ جاي خالي بزرگان و پيشكسوتان احساس شد و رويدادهاي متعدد تئاتري با تمام وسعتشان نتوانستند عدم حضور بزرگان تئاتري چون حميد سمندريان، بهرام بيضايي و... را تحت تأثير قرار دهند. اين در حالي است كه زمزمه‌هاي بسياري در مورد اجراي نمايش «ذيل جهانگشا»ي بيضايي به گوش رسيد. اما اين نقل‌قول‌ها هرگز در صحنه تجلي پيدا نكرد. حتي حضور داريوش فرهنگ در سالن اصلي تئاتر شهر با نمايش گاليله، كه اجراي اين نمايش آرزوي ديرينه حميد سمندريان است هم نتوانست مخاطبان را راضي كند و ضعف ساختاري، تكنيكي و تحليل نادرست از نمايشنامه نتيجه نامطلوبي را از خود بر جاي گذاشت.

«سالن‌سازي همچنان راكد»

در سال 88 همانند تمام سال‌هاي گذشته شاهد ساخت سالن نمايش جديدي از سوي وزارت ارشاد نبوديم. صد البته جاي شكرش باقي است كه در اين سال‌ مانند دوره‌هاي قبل‌تر شاهد تخريب و تغيير كاربري تالارهاي نمايشي موجود نبوديم، و اين را بايد نقطه قوتي در سال 88 در اين زمينه دانست. ورودي تالار قشقايي همانند سال‌هاي قبل ر سال 88 همچنان بسته ماند و البته باز هم ديوار تالار قشقايي براي چندمين بار ترك برداشت تا همين مسئله بهانه‌اي شود تا وزير جديد ارشاد پس از چند ماه حضور بر مسند وزارت به تنها مجموعه تئاتري كشور پا بگذارد و به تقبيح تخريب تئاتر بپردازد. او هم مانند مديران و وزير گذشته با وعده پيگيري اين مسئله، تئاتر شهر را ترك كرد.

«كيفيت پايين جشنواره‌ها»

جشنواره‌هاي سال 88 با وجود كثرت سال بي‌رونقي را به لحاظ كيفي سپري كردند. در اين سال جشنواره‌هاي زيادي برگزار شد اما به همين شدت هم شاهد حضور كمرنگ هنرمندان و به خصوص هنرمندان شاخص در جشنواره‌ها بوديم، كه عمده‌ترين دليل اين مسئهل به عدم حمايت مالي كافي از هنرمندان و فراهم نبودن شرايط اجراي عمومي نمايش‌ها برمي‌گشت. نگاهي كوتاه به اسامي برندگان جوايز مختلف جشنواره‌ها، شاهد بر اين مدعاست.

«سكوت حاكم بر تالار اصلي»

تالار اصلي مجموعه تئاتر شهر در واقع چشم و چراغ تئاتر كشور محسوب مي‌شود و تجربه هم ثابت كرده هر موقع كه تالار اصلي از نمايش‌هاي پرمخاطب و تماشاگر‌پسند ميزباني كرده، به تبع آن ساير تالارها هم از رونق محسوسي برخوردار شده‌اند. در سال 88 اما هيچ نمايشي نتوانست اين رونق از دست رفته را به تالار اصلي و به تبع آن تالارهاي نمايشي برگرداند.

«مشكلات جشنواره‌ تئاتر فجر»

جشنواره تئاتر فجر، بزرگترين رويداد تئاتري كشور است. اما سالي كه سپري شد، جشنواره 28 تئاتر فجر نه تنها رونق سال‌هاي گذشته را نداشت بلكه زمستان را هم تشديد كرد! هنرمندان زيادي حاضر به شركت در جشنواره نشدند و نمايشنامه‌نويسان زيادي هم آثارشان را از جشنواره بيرون كشيدند و البته باز هم از نسل اولي‌ها و دومي‌ها آنطور كه انتظار مي‌رفت، خبري نبود.

«پيتر بروك در ايران؟»

خبر حضور پيتر بروك، كارگردان فرانسوي- انگليسي مطرح دنيا كه يكباره از سوي اداره كل هنرهاي نمايشي و در سايت ايران تئاتر منتشر شد، بي‌ترديد داغ‌ترين خبر سال گذشته بود كه انتشار آن تعجب همگان را برانگيخت. در حالي كه برخي از هنرمندان ايراني حاضر به شركت در جشنواره‌ نشده بودند اما شواهد حكايت از آن داشت كه بروك با نمايش «مفتش بزرگ» پس از 30 سال به ايران و جشنواره تئاتر فجر خواهد آمد. واقع‌بينان از همان نخستين روزهاي انتشار، اين خبر را جديد نگرفتند و به انتظار تكذيب نشستند و سرانجام ظرف مدت كوتاهي و در كمتر از يك هفته همين گونه شد و بروك در نامه‌اي انصراف خود را اعلام كرد. پارسايي در نشست مطبوعاتي جشنواره تئاتر فجر علت انصراف بروك را نامه‌نگاري دوستاني از داخل به قصد پشيمان كردن وي، عنوان كرد.

گردآوري و خلاصه‌شده از بخش تئاتر روزنامه همشهري

 

يكشنبه 5 ارديبهشت 1389 - 15:55


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری