سه‌شنبه 6 فروردين 1398 - 20:49
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

مصطفي سعيدي

 

اسراف در قرآن و حديث

 

 

اسراف در قرآن و حديث

حجت­الاسلام والمسلمين محمدصادق غلام جمشيدي

به سفارش معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان تبليغات اسلامي

ناشر: شركت چاپ و نشر بين­الملل

نوبت و سال چاپ: اول/ زمستان1388

شمارگان:2000نسخه

قيمت:30000ريال

 

 

 

 

 

يكي از صفت­هاي زشت و مذموم در دين مبين اسلام، اسراف مي­باشد كه آيات و احاديث زيادي مبني بر ترك اين پديده ذكر گرديده است. اسراف، مصدر باب افعال است از ثلاثي مجرد «سرف» يعني تجاوز كردن از اندازه و اعتدال. در قرآن كريم اين كلمه و مشتقات آن با معاني واحد و مصاديق متعدد به كرات ذكر گرديده كه مهم­ترين آن­ها عبارتند از: تجاوز از حد ميانه­روي، ضدميانه­روي، تبذير، خوردن چيزي كه حلال نيست، خطا، جهل و ناداني، غفلت، عادت و... وجه مشترك تمامي اين معاني؛ تجاوز از حدّ ميانه و اعتدال است كه ممكن است در هر چيزي به اعتبار كميت و كيفيت تصوّر شود.

در قرآن كريم در بيست­وسه مورد لفظ اسراف استعمال شده كه در هر مورد، مفهومي ويژه دارد و در غالب موارد مقصود از اسراف، جنبه­هاي اخلاقي، عقيدتي و تجاوز از حدود الهي است.

آقاي محمدصادق غلام جمشيدي در كتاب اسراف در قرآن و حديث به نقد و بررسي ادلة حرمت اسراف مي­پردازد و حرمت اسراف را از ديدگاه ضرورت دين، اجماع، عقل و آيات مورد بررسي قرار مي­دهد سپس به فلسفة تحريم اسراف و تبذير اشاره مي­كند و مهم­ترين پيآمدهاي اين پديده را وابستگي اقتصادي، فساد و فقر برمي­شمارد.

اسراف در اموال عمومي، تضييع اموال ديگران، اسراف در مخارج شخصي و خانوادگي و اسراف در انفاق­هاي مستحب نيز از تقسيم­بندي­هاي اسراف از ديدگاه نويسندة كتاب مي­باشد. كلمة اسراف برخلاف تبذير مختص واژه اقتصادي نبوده و كاربرد آن منحصر به امور مالي نيست بلكه اين واژه قبل از آنكه نشانة جرمي در امور اقتصادي باشد، بيان­گر وضعيت نامناسب و غيرمعتدل اقتصادي، اخلاقي و فرهنگي شخصي و يا جامعة مسرف است و آن حالت تجاوزگري و بي­اعتنايي به قوانين و حدود شناخته­شدة بشري و انساني است و بر اين اساس به كارگيري اين كلمه در قرآن كريم و احاديث و روايات امامان معصوم(ع) در مورد تجاوز از مرز شرع و خصلت­هاي انساني و گام نهادن در وادي گناه و معصيت، بسيار است.

اين پديده برخاسته از ريشه­ها و عواملي است كه بدون شناخت و پرداختن به آن­ها از زندگي فردي و اجتماعي عملي نخواهد بود. از مهم­ترين دلايل پرداختن به اسراف از ديدگاه نويسنده، مي­توان به عامل ناداني، عامل اقتصادي، عامل رواني، عامل اجتماعي، عامل خانواده، عامل سياسي و عامل اخلاقي اشاره كرد.

از آثار و پيآمدهاي سوءاسراف مي­توان به ضعف ايمان، كفران نعمت، عذاب و بلاياي دنيوي، فاصلة طبقاتي، سلطة بيگانگان، خشم الهي، ايجاد فقر در جامعه و محروميت از هدايت الهي را نام برد. از ديد نويسنده درمان و راه­هايي نيز براي اين بيماري ذكر گشته كه تفكر و سنجش و پارسايي، تقدير و اندازه­گيري معيشت، شكر و راضي بودن به رضاي خدا، قناعت و كفاف و عزّت نفس نمونه­اي از اين راهكارها مي­باشد.

در پايان كتاب نيز نويسنده به عنوان نتيجة تحقيق آورده است كه از نظر اسلام كه دين عدالت و امانت و حق است، اسراف­كاري و صرف مال در راه بيهوده و هوي و هوس و ناحق، به هر اندازه و از هر كس و در تمام شرايط زماني و مكاني و در همة ابعاد زندگي فردي و اجتماعي، ممنوع و حرام و زشت و ظلم و ستم و خيانت است و شديداً نهي و جلوگيري شده است.

لازم به ذكر است كه عنوان كتاب شبهه­ناك بوده و صحيح اين بود كه نوسينده عنوان را «اسراف از ديدگاه قرآن و حديث» انتخاب مي­كرد.

 

 

 

 

يكشنبه 5 ارديبهشت 1389 - 11:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری