دوشنبه 25 آذر 1398 - 2:57
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

ريحانه فتحي ثاني

 

دين و حكومت

 

دين و حكومت

محمدصادق غلام جمشيدي

2000 نسخه

42000 ريال

چاپ و نشر بين‌الملل

«يكي از دغدغه‌هاي فكري و پرش‌هاي اساسي در سال‌هاي اخير اين بوده است كه دين در درون خود داراي حكومت و نظام سياسي است يا آن كه صرفاً به بحث از خدا و آخرت پرداخته و به دنيا و مسايل سياسي جامعه توجه ندارد.»

به گزارش روابط‌عمومي سازمان تبليغات اسلامي، اين مطلب در ابتداي اين كتاب با عنوان «اهميت و ضرورت بحث حكومت ديني» آمده است و نويسنده آن محمدصادق غلام جمشيدي با مطرح كردن دو نظريه با نام‌هاي «ارتباط دين و دنيا» و «جدايي دين و دنيا» با انجام تحقيقي تلفيقي از عقلي و نقلي و با استفاده از شيوه استدلالي سعي دارد پيوند دين و حكومت را به اثبات برساند.

همچنين در اين اثبات از حوزه‌هاي كلام، فقه، تاريخ و... نيز استفاده شده است هر چند دستمايه اصلي اين پژوهش، قرآن و احاديث امامان معصوم (ع) است.

در آغاز مقدمه نويسنده به اركان‌هاي اساسي حكومت ديني همچون «مراتب ولايت از خداوند نشأت مي‌گيرد به اين معنا كه تمامي اقسام مراحل ولايت مخصوص خداوند متعال است»، «پيامبر اسلام و امامان معصوم (ع) از سوي خدا منصب ولايت داشته‌اند» و «در هر عصري بر مسلمانان واجب است كه حكومت تشكيل دهند». اشاره مي‌كند و به براهين عقلي و عقلايي خاص چنگ مي‌زند تا به اين اثبات دست يابد.

جمشيدي در سه بخش با عنوان‌هاي «ضرورت تشكيل حكومت ديني»، «سير تاريخي مسأله دين و حكومت» و «ويژگي‌هاي حكومت ديني» و ضميمه‌اي با عنوان «خاتمه: شبهات و پاسخ‌ آن‌ها» به اثبات حكومت ديني مي‌پردازد.

اين نويسنده در ابتداي فصل اول به تبيين واژه‌هاي دين و حكومت مي‌پردازد. وي در بيان واژه دين در لغت و اصطلاح به معناي شريعت، اطاعت و جزا اشاره كرده و مي‌گويد: ابن‌فارس و ابن‌اثير «دين» را به معني اطاعت مي‌دانند. ليكن در ميان لغويان معجم الوسيط و منجد الطلاب معناي وسيع‌تري را براي دين قائل شده‌اند كه علاوه بر معناي فوق، دين به معني خضوع و سياست، حكومت، مملكت‌داري، مسلك، شأن، عادت و... نيز آمده است.

در توضيح واژه حكومت نيز در لغت و اصطلاح آورده است: گاهي نيز واژه حكومت بر «تمامي سازمان‌هاي حاكم بر يك كشور» اطلاق مي‌شود، كه در اين صورت شامل تمامي قوه‌هاي مقننه، مجريه و قضائيه مي‌شود. گاهي مقصود از واژه حكومت «روش به كارگيري قدرت و اعمال حاكميت» مي‌باشد. بنابراين مقصود از حكومت، سيستم حكومتي جامعه است.

در فصل دوم اين كتاب با عنوان «ضرورت تشكيل حكومت ديني» از نظر عقلي، قرآن كريم، احاديث و... پرداخته است و در انتهاي بحث ضرورت پياده كردن احكام كه تشكيل حكومت را لازم كرده منحصر و محدود به زمان آن حضرت نمي‌داند و چون احكام الهي جاودانه است ضرورت تشكيل حكومت ديني را نيز جاودانه مي‌داند و معتقد است حكومت ديني جزو مجموعه برنامه‌هاي اسلام و تنها ضامن اجراي احكام الهي است.

همچنين، در بخش دوم روي مباحث ذيل بحث شده است:

سنت مسيحيت و حكومت ديني، حكومت پيامبران، پيامبر اسلام و اولي‌الامر در قرآن، انديشه حكومت ديني در عصر حضور امامان (ع) و آراي فقها در طول تاريخ.

وي در جمع پايان اين بخش آورده است:

با مطالعه دقيق از تاريخ حكومت‌هاي نخستين تاكنون، اين نتيجه به دست مي‌آيد كه دين همواره نقش مؤثري در حيات تمامي انواع دولت‌ها داشته و دين اسلام كه برترين دين‌ها است بر وحدت و يگانگي ميان دين و دولت تأكيد دارد.

در بخش اول و دوم ضرورت تشكيل حكومت ديني و سير تاريخي مسأله دين و حكومت تبيين مي‌شود. نويسنده از آن جا كه ويژگي‌هاي يك حكومت مي‌تواند بهترين معرف آن باشد سعي كرده مهم‌ترين ويژگي‌هاي حكومت ديني را در يك بخش مستقل بياورد كه بخش سوم نام دارد.

از ويژگي‌هاي يك حكومت آمده در اين بخش مي‌توان به «جمع بين دنيا و آخرت»، «معنويت‌جويي يا آخرت‌گرايي»، «عدم تقدم بر حكم خدا و رسول خدا»، «وحدت و هماهنگي در تئوري و عمل»، «همگرايي و توجه به مردم»، و حياني بودن قوانين»، «آرمان‌خواهي و كمال‌يابي»، «برقراري قسط و عدل» و «حكومت امانت الهي»، اشاره كرد.

در جمع‌بندي آخرين ويژگي آمده جمشيدي آورده است:

«بدون شك اگر حكومت ديني بتواند: 1- ميان دنيا و آخرت ارتباط برقرار كند و مردم را به سوي معنويت و كمال سوق دهد 2- قوانين الهي را در جامعه اجرا كند 3- در هيچ حكمي بر خدا و رسول خدا و امامان (ع) سبقت نگيرد 4- نقش مردم را در همه زمينه‌ها ناديده نگيرد 5- قسط و عدل را برقرار و به حكومت به چشم امانت الهي بنگرد و چنين حكومتي الگوي جهان خواهد شد.»

در انتهاي كتاب برخي شبهات وارده در خصوص «دين و حكومت» را مطرح و در حد توان به آن‌ها نويسنده پاسخ داده است.

هشت شبهه آمده در اين بخش عبارتند از:

1-    ولي فقيه و مسأله علميت 2- حدود اختيارات ولي فقيه (حاكم ديني) 3- ولايت فقيه در حوزه كلام يا فقه؟ 4- آيا ولايت فقيه همان استبداد است !؟ 5- ولايت يا وكالت ؟! 6- تخصص نداشتن ولي فقيه در رشته‌هاي مختلف علوم، 7- تعدد فقها، و نصب ولي فقيه 8- اشكالات دكتر حايري بر ولايت فقيه و نقد و بررسي آن.

محمدصادق غلام جمشيدي در نتيجه تحقيق آورده كه دين در تمام ادوار، به عنوان يكي از مؤثرترين و مستعدترين نيروي وحدت‌بخش در حيات تمامي انواع دولت‌ها، حضور داشته است.

وي در انتها ثابت كرده كه نظر به پيوند دين و دولت به واقع نزديك‌تر است. با توقع به مطالب آمده در اين كتاب مي‌توان به يقين گفت كه مسلمانان در هيچ عصري نمي‌توانند حكومت را از نظر تعاليم اسلام امري غيرضروري به شمار آورند و يا نسبت به آن بي‌تفاوت باشند.

اين كتاب در 330 صفحه با شمارگان 2000 نسخه و قيمت 42000 ريال از سوي شركت چاپ و نشر بين‌الملل به چاپ رسيده است.

 

 

سه‌شنبه 24 فروردين 1389 - 15:44


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری