سه‌شنبه 4 تير 1398 - 6:22
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

ريحانه فتحي ثاني

 

ناگفته‌هاي زندانيان سياسي رژيم پهلوي گفته شد

 

كتاب «خاطرات زندان، گزيده‌اي از ناگفته‌هاي زندانيان سياسي رژيم پهلوي» با موضوع انقلاب اسلامي به بيان خاطرات برگزيده از 26 زنداني سياسي بين سال‌هاي 1342 تا1357 مي‌پردازد.

به‌گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي، كتاب خاطرات زندان، گزيده‌اي است از ناگفته‌هاي زندانيان سياسي رژيم پهلوي كه تدوين‌گر اين مجموعه با رويكردي متفاوت هفتاد خاطره را از بيست و شش مبارز سياسي بازگو مي‌كند كه از پانزده خرداد 1342 تا پيروزي انقلاب اسلامي در زندان‌هاي رژيم پهلوي گرفتار بوده‌اند.

از ويژگي‌هاي اين كتاب مي‌توان به گزينش خاطرات كوتاه و جذاب مبارزين و مراحل مختلف حضورشان در زندان با خاطرات قبل از دستگيري، بازجويي، شرايط زندان، دادگاه، اعتصاب، مسايل داخلي، تفريحات، ملاقات با خانواده، فرار و آزادي اشاره كرد.

در اين راستا، حوزه هنري كوشيده است مجموعه‌اي متفاوت را با رويكردي نو در اين عرصه توليد كند.

گردآورنده اين کتاب سيد سعيد غياثيان، در مقدمه‌اي که بر آن نوشته است با اشاره به پژوهشي که در تدوين کتابي ديگر در همين زمينه و با عنوان «تاريک و روشن» انجام داده است آن کتاب را موجب آشنايي‌ با اين موضوع دانسته است. «تاريک و روشن» نيز خاطرات چند تن از مبارزان سياسي محبوس در زندان "کميته مشترک ضدخرابکاري" را شامل مي‌شود.
خاطرات زندانيان سياسي رژيم پهلوي که گوشه‌اي از آن‌ها (70 خاطره در 10 موضوع اصلي) در اين کتاب آمده به ترتيب زمان و موضوع حادثه انتخاب شده است به اين شکل که خاطرات قبل از دستگيري، دستگيري و ورود به زندان در ابتداي کار و خاطرات فرار و آزادي از زندان در انتها قرار گرفته است.
در بين اين دو موضوع نيز مسائلي آمده که هر زنداني سياسي با آن روزگاي را  سپري كرده است. گوناگوني مطالي گردآمده در اين كتاب ارتباط مستقيمي با رويدادهاي زندان دارد و برهمين اساس فراواني خاطرات مربوط به دستگيري، بازجويي و شکنجه بيشتر از مسئله‌اي مانند حضور در دادگاه است.
خميرمايه‌ اصلي متن با استناد به نقل قول‌هاي نويسنده  بيان خاطرات، نحوه مبارزات بينش و اعتقادات و روش زندگي نسلي است كه بيش از سه دهه از مبارزات آنان مي‌گذرد و در سال‌هاي نه چندان دور تحولي عظيم را در تاريخ اين مرز و بوم رقم زدند.

در کتاب ياد شده كه بسياري از خاطرات برگزيده زندانيان از آرشيو دفتر ادبيات انقلاب اسلامي انتخاب شده‌اند، چهار خاطره به قبل از دستگيري، ده خاطره به دستگيري، نه خاطره به بازجويي و شکنجه، شش خاطره به شرايط زندان، دو خاطره به دادگاه، پنج خاطره به اعتصاب و شورش، يازده خاطره به مسائل داخلي زندان، نه خاطره به تفريحات و سرگرمي‌ها، هفت خاطره به ملاقات و مسائل خانوادگي، پنج خاطره به فرار و آزادي و دو خاطره به تمامي وقايع زندان برمي‌گردد.
دركتاب خاطرات زندان پاي خاظرات محسن رفيق دوست، بهزاد نبوي، محسن چيني‌فروشان، محمد زنگنه، عباس دوزدوزاني، سيدمحمدکاظم بجنوردي، اسدالله بادامچيان، مرتضي الويري و احمد پورنجاتي مي‌نشينيم.

لازم به توضيح است كه استفاده از خاطرات افراد ياد شده كاملا تصادفي بوده و برحسب جذابيت خاطره انتخاب شده است. همچنين شيوه تدوين خاطرات آمده در نهايت امانتداري به اصل موضوغ صورت گرفته تنها در مواردي اندك (آن‌هم به‌دليل شفاهي بودن زبان خاطرات) مواردي به متن اضافه شده است.

در يكي از اين خاطرات به‌ياد ماندني اين كتاب مي‌خوانيم: پس از واقعه ترور «زندي‌پور» (رئيس كميته مشترك) كه ضربه سنگيني بر پيكره رژيم، خصوصاً بر ساواك وارد كرده بود، ساواكي‌ها به داخل زندان قصر آمدند و علناً اعلام كردند كه از اين پس به تاوان هر يك از مسئولاني كه شما ترور كنيد، ما در زندان پنج هزار از رهبران شما را خواهيم كشت آنان اين گفته را عملي كردند و بعد از 3 روز از ترور زندي‌پور، پنج نفر از مبارزان رده بالاي زنداني را كه كاظم ذوالانوار و مصطفي خوشدل نيز در ميان آنان بودند، ظاهراً براي بازجويي مجدد به كميته بردند ولي براي همه مسلم شده بود كه آن‌ها را اعدام خواهند كرد.

در ادامه اين خاطره آمده است: در آن روز سكوت حزن‌انگيزي فضاي زندان را در برگرفته بود فضايي كه آبستن حوادث تلخي بود كه در آينده‌اي بسيار نزديك خبرش، زندان را در ماتمي سنگين فرو برده بود. فرداي آن روز روزنامه‌اي به داخل سلول آورده شد همه با دلهره‌اي خاص به دور روزنامه حلقه زدند. در خبري كه همراه عكس‌هايي مبهم به چاپ رسيده بود، نوشته شده بود: «نه نفر زنداني به هنگام انتقال از زندان قصر به اوين دست به فرار زدند كه پس از درگيري با مأموران كشته شدند».

سيدسعيد غياثيان درباره اين اثر معتقد است: در ميان كتاب‌هايي كه با موضوعات انقلاب اسلامي به چاپ رسيده، موضوعات مربوط به زندانيان سياسي تا حدودي مورد بي‌مهري قرار گرفته و مهجور مانده است.

وي در ادامه، مي‌گويد: از آنجا كه بررسي مسائل و مشكلات اين مبارزان در زندان‌هاي مخوف رژيم پهلوي باعث نمايان شدن هر چه بيشتر چهره واقعي حكومت شاهنشاهي مي‌شود لازم بود تا با تمام توان، قدم در اين راه بگذارم.

نثر نويسندگان، محققان و پژوهشگران امروز بايد به دور از شعارزدگي باشد، تا نسل جوان جامعه بتواند با وقايع و حوادثي كه در دوران انقلاب رخ داده، ارتباطي عميق و باور پذير برقرار كند.
سعيد غياثيان سال 1347 در شهر همدان متولد شد و هم‌اكنون در دفتر ادبيات انقلاب اسلامي حوزه هنري وابسته به سازمان تبليغات اسلامي، فعاليت مي‌كند.

 

دوشنبه 16 فروردين 1389 - 10:20


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری