جمعه 6 مرداد 1396 - 23:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

حجت الاسلام عبدالرضا خوشنويس

 

روز نو (مجموعه اي از بايسته هاي ديني- اجتماعي ويژه اهالي نوروز)

 

 

نوروز جواني دوباره طبيعت و رستاخيز زمين است.

بهاري که علاوه بر خرمي و نشاط يادآور فرهنگي پويا و ريشه دار، در آموزه هاي ديني است.

بي گمان مشاهده اين تحول شگرف گوياي دگرگوني بزرگ و نهايي در عرصه طبيعت بنام رستخيز الهي است.

شايد خداي بزرگ به هر مناسبتي بندگان خود را به واکاوي پيرامون اين رخ داد سترگ واداشته است.

گاهي در قالب زندگي روزمره و خواب و بيداري و گاهي هم در قالب وجدان اخلاقي و نفس لوامه که در درون همه بندگان خود فراهم فرموده است و هر سال در قالب زنده سازي دوباره طبيعت ما را به انديشيدن پيرامون اين روز تشويق مي نمايد.

در سخني از امام علي(ع) که در مجموعه گفتار ايشان تحت عنوان«دررالحکم» نقل شده است آن امام بزرگوار از انکار روز قيامت شگفت زده مي شود و مي گويد چگونه وجدان برخي راضي مي شود که : قيامت را با آن همه پيدايي ناديده بگيرند آيا آنها آفرينش، کنش و واکنشهاي طبيعت و نيز خواب و بيداري زمين را نمي بينند؟

و شايد بدليل همين يادآوريست که در آموزه هاي ديني ما نسبت به عيد نوروز سفارشات، اعمال و حتي دعاهاي رسيده است. در دعاي ماثور روز نوروز مي بينيم سخن از مقلب القلوب، تحول و تنوع است که باز مي تواند به ما بگويد که وقتي به استقبال نوروز مي رويم و با آغوش باز آن را مي پذيريم درانديشه بهار درون خودمان هم باشيم و تلاش کنيم پا را از بهار و خزان طبيعت فراتر بگذاريم.

سخني از امام زين العابدين نقل شده است که عيد بخشش گناهان هم از عيدهاي زيبا و شيرين است.

 

تعطيلات نوروزي فرصت خوبي است تا به ارزشهاي زير توجه بيشتر شود:

1. اهميت به واجبات و بايدهاي ديني:

عزيزان هم وطن مي دانند توجه به احکام خدا يکي از توقعات و سفارشات خداي طبيعت است حتما نمي بايست تفريح و بهره گيري از زيبايهاي بهار ما را از لذت بري از نيايش با خداي مهربان بويژه نماز در اين اولين فرصت ممکن باز دارد.

حضور در جمعه و جماعت نيز مي تواند شيريني عيد را زيادتر کند.

اين نکته را هم دوباره به ذهن خود بگذرانيم که يکي از نشانهاي دوستان خدا در قرآن رويکرد قوي به نماز است.

2. صدقه :

در فرهنگ پوياي ما ايرانياان جا افتاده است که صدقه سلامتي را به همراه دارد و سود سفر سلامتي است.

قبل از سفر و در آغاز هر روز صدقه (يعني کمک به تهيدستان) جايگاه ارزنده اي دارد. در کتاب آسماني ما مسلمانان اين گونه آمده است که صدقه را خود خدا مي گيرد. بديهي است چون گيرنده خدا است جبران کننده هم اوست دکم، جبران خدا سلامتي است. خوب است که : به اين داد و ستد توجه کنيم.

3. صله ارحام :

صله ارحام پيوند پيوسته با خويشاوندانه است خوب است که در جدول برنامه هيا عيد خود سرکشي به اقوام و ارقاب را بگنجانيم. از رهبران ديني بويژه پيامبر اسلام و جانشينان ايشان اين نکته هست که صله رحم يکي از عوامل زندگي طولاني همراه با خوشي و زيبائيست.

خويشاوندان همه مهم و ارزشمندند ولي اقوام درجه يک يعني پدر و مادر، خواهران و برادران در اولويند.

سخني ازرسول گرامي اسلام درمنابع حديثي ديده مي شود که ايشان فرمودند: در حضور پدر و مادر دعا مستجاب مي شود.

4. سرکشي به بيماران بستري در بيمارستانها:

بيماران ازجمله اقشاري هستند که پيش از نياز به دارو و درمان نياز فوري به مهر، محبت و ايجاد اميد دارند بويژه اينکه روزهاي خاطره انگيزي مثل ايام تعطيلي نوروز، تنهايي، درد، فضاي بيمارستان اين نياز را دو چندان مي کند براي سپاس از خدا و نعمت سلامتي به هم وطنان خود در بيمارستانها سرکشي و هر چند کوتاه لحظاتي در کنار آنها سپري نمايم و با هديه شاخله گلي و ابراز هم دردي بخشي از اندوه آنها را بکاهيم و آنها را در شادي خود سهيم نمايم.

5. صلح و آشتي :

امکان دارد که ما در مسير زندگي خود با ديگران کنتاکها و برخوردهاي داشته باشيم و گاهي هم اين برخوردها به دوري دلها و قهر کشانده شود خيلي شايسته است در روزهاي زيباي َآشتي طبيعت با ما، ما نيز از ديگران بگذريم و براي بدست آوردن دلهاي فاصله گرفته پيشگام باشيم. عزيزان مي دانند که گذشت در چونين مواقعي ضرر نيست هنر است براي يادآوري عرض مي شود خداوند بزرگ درکتاب آسماني خود يعني قرآن بيش از 300 بار از گذشت، پذيرش پوزش ديگران، سخن گفته است و نيز در همين نداي جاويدان فرموده است گذشت خدا، پژواک گذشت ما از ديگران است.

6. زيارت بقاع متبرکه :

در استان فارس امامزادگان، شهيدان و فرهيختگان زيادي مدفونند. که در اين نوشته کوتاه فرصت معرفي همه آنها نيست ولي به صورت کلي و خيلي کوتاه به برخي از اين بزرگان اشاره مي شود.

الف.  احمدبن موسي:

 مشهور به شاه چراغ ايشان فرزند بزرگ امام موسي بن جعفر و در جريان درگيري با پادشاه وقت به همراه گروهي از ياران خود به شهادت رسيدند.

ب. محمد بن موسي:

 برادر احمد بن موسي است و به فاصله اي کم در حرم شاه چراغ دفن شده اند و داراي گنبد و بارگاه جدائيست.

ج. سيد علاء الدين حسين:

از فرزندان امام موسي بن جعفر هستند ايشان در سنين جواني به شهادت رسيده اند محل دفن اين جوان شهيد به آستانه مشهور است(که تمام فارسيان با اين محل آشنايي کامل دارند)

بر اساس روياي صادقه اي اين امامزاده شهيد از طرف امام حسين(ره) به حسين کوچک معرفي شده است و نيز بر همين اساس از حضرت امام حسين نقل شده است که زيارت سيد علاء الدين حسين، زيارت من است.

د. علي بن حمزه :

نوه امام هفتم است که گنبد و بارگاه ايشان در ابتداي خيابان علي بن حمزه واقع است.

ذ. شهيد آيت الله دستغيب:

ايشان در 21 آذر سال 60 در سنين 68 سالگي توسط يکي از عوامل مجاهدين خلق در روز جمعه در مسير نماز جمعه به شهادت رسيدند بارگاه اين عزيز جنب حرم مطهر احمد بن موسي است.

شهيد دستغيب به سيدالشهداء استان فارس شهرت دارند.

ر. حضرت آيت الله العظمي سيد نورالدين هاشمي :

وي در سال 1312 ه.ق متولد و در سال 1335 شمسي به رحمت ايزدي پيوست بارگاه ايشان، به آرامگاه نور مشهور است مرحوم آيت اله هاشمي از مبارزين و سياستمداران عصر خويش بود و در مبارزات خود بر عليه ايده هاي آلوده و خرافات پيشينه اي درخشان دارد ايشان جهت انسجام نيروهاي مذهبي مبادرت به تاسيس حزب برادران و راه اندازي هيئات مذهبي نمود.

ز. حضرت آيت الله العظمي محلاتي :

ايشان در سال 1314 ه.ق متولد و در سال 1360 شمسي به ديار باقي شتافت حضرت آيت اله محلاتي از مراجع عظام تقليد عصر خود بود و در جريان مبارزه با دولت پهلوي چندين بار به زندان افتاد محل دفن ايشان امام زاده علي بن حمزه مي باشد.

7. سوغات و هديه :

اين سفارش در آموزه هاي ديني ديده مي شود که به همديگر هديه بدهيد، اين کردار نيک به دو دليل مورد توجه دين اسلام است:

نوعي تجلي جود و سخاوت است که در سفارشات پيامبر اسلام و ديگر بزرگان به آن نگاه ويژاي شده است.

نوعي ابراز محبت و دوستي است زيرا ابراز محبت و دوستي به هم نوعان، هم کيشان و خويشاوندان  در دين ما از اهميت و ارزش ويژه اي برخوردار است.

و در سخني از امام باقر پنجمين پيشواي اسلام و تشيع، دين مجموعه اي از مهر و محبت معرفي شده است.

البته منظور از هديه در اين نوشته هديه پايان سفر است اين نکته مي بايست مورد دقت قرار دهيم که در تهيه هديه توان خود و نياز گيرنده را در نظر بگيريم.

8. سرکشي به علماء وانديشمندان:

اين نکته را نمي توان ناديده گرفت که نشست و برخاست با دانشمندان بر آيندهاي ارزشمندي دارد زيرا آنها عمر خجسته خود را در پيکار با جهالت و ناداني سپري نموده اند.

و در گفته هاي بزرگان ديني اين اهتمام ديده مي شود و حتي گفته شده است که يکي از جاهاي مورد توجه خدا، بخشش گناه و شنيده شدن دعاها محضر انديشمندان است.

استان فارس يکي از استانهاي انديشمند خيز است.

فرهيختگاني در حوزه هاي دين شناسي، فرهنگي و هنري که هر کدام به نوبه خود مي توانند راهنمايي مستقل براي جامعه پيشرفته ما باشند.

البته هم نشيني با علماء دين بيشتر مورد سفارش دين اسلام است.

9. زيارت قبور شهداء:

تعداد زيادي از شهداء انقلاب و دوران دفاع مقدس در آرامستان عمومي دارالرحمه شيراز مدفونند.

بيشتر شهداي مدفون در اين مکان نوجوان و يا جوان هستند که براي پايش از آرمانهاي ديني و ملي جان و جواني خويش را قرباني دين و وطن نموده اند.

ناگفته معلوم است که شهيدان بيشترين حق بر گردن ما دارند آنها افتخارات کشور ما هستند و فراموشي اين عزيزان در شان ملت قدرشناس ايران نيست.

10. رعايت حقوق ديگران:

پسنديده و زيباست که مسافرين محترم و ديگر هم استانهاي مهربان تلاش نمايند تا هميشه آستانه تحمل خود را در سطح بالايي نگه دارند اين روش مي تواند استرس ما را در حين سفر، ديد و بازديد و رفت و آمدهاي نوروزي کم نمايد.

براي اينکه خود و ديگران را ناراحت نکنيم حتما قوانين عمومي بويژه قوانين راهنمايي و رانندگي را مورد توجه قرار دهيم و حتما بپذيريم که دقت و سلامت را فداي سرعت و شتاب نکنيم. فرهنگ يک ملت در گروي رعايت قوانين آن کشور است.

ضمناً: اين موضوع را هم فراموش نکنيم که افراد زيادي بويژه مسئولين برقراري نظم و امنيت استان فقط به کمک ما مي توانند موفق باشند.

به آنها کمک کنيم تا بيشتر در اهداء امنيت و نظم به همه مردم طرح خود را مهندس و اجراء نمايند.

11. تلاوت قرآن :

ايام تعطيلات نوروزي فرصت خوبي است که دوستداران کلام آسماني خدا به خواندن قرآن، انديشيدن در مفاهيم قرآن اجراي بايدهاي آن بپردازند.

همه آيات و سوره هاي قرآن داراي پيام و اندرز مي باشند. در عين حال عزيزان خردمند را سفارش ويژه به تلاوت سوره هاي يس، الرحمن، حجرات و سوره هاي آخر قرآن مي نمايد.

12. رعايت پوشش ديني:

هر چند بانوان گرامي ما به مرزي از آرامش و فرهنگ ديني و ملي رسيده اند که به راحتي مي توانند زيبايي پوشش ديني و بايستگي رعايت احکام خدا را دريابند، ولي جهت يادآوري عرض مي شود که هيچ خدا پرستي نمي پذيرد که براي بهره گيري از جاذبه هاي طبيعت خود را در ديدرس ديگران قرار دهد.

همه مي دانيم که حريمها مهمند و نمي بايست به هيچ بهانه اي کرانه هاي مذهبي و ديني ناديه گرفته شوند.

13- پرهيز از آلايندگي صوتي :

شهرت مردم ايران به نوع دوستي و انسان نوازي است ولي متاسفانه در برخي از مواقع بگونه اي به رعايت حقوق ديگران بويژه بيماران، سالمندان، کودکان و افراد در حال استراحت کم توجهي مي شود. بنابراين سعي کنيم تا مي توانيم از سيستمهاي صوتي خود در حد استفاده داخلي اتومبيل استفاده کنمي مگر در موارد ضروري از بوق ماشين آنهم به صورت ممتد و غير استاندارد استفاده نکنيم.

ايجادسر و صدا، پخش موسيقي در محل استراحت و .... نيز از جمله مزاحمت هايي است که متناسب با فرهنگ گشت، تفريح و مسافرت نيست.

به اين نکته توجه نمايم که برخي از موسيقيهاي موجود از ديدگاه دين ما حرام است شان خداخواهي ما اقتضاء مي کند که از شنيدن اين نوع موسيقيها دوري نمايم.

14. اختلاط:

تفريح سالم و استفاده از مواهب طبيعي حق همه ما و سفارش دين است و هرگز در آموزه هاي ديني چيزي نخواهيم يافت که ما را از لذت بري از شيرينيهاي دنيا پرهيز دهد آنچه در دين مي بينيم آن است که نمي بايست در تفريحات خود حرمت دين خدا را بشکنيم که متاسفانه ديده مي شود در برخي از موارد اين حرمت ناديده گرفته مي شود بنابراين توصيه مي شود رضايت خدا را بويژه در جداسازي جمعهاي زنانه و مردانه و تفکيک محرم و نامحرم جلب نمائيم.

15. پايش از اموال عمومي و منابع طبيعي :

آنچه در مدت تعطيلات باعث تفريح و شادي ماست يا اموال عمومي و يا منابع طبيعي است که همه آنها متعلق به همه مردم است و هرگز نمي بايست با کم توجهي اين دارائيها آسيب ببينند بنابراين هم خود مواظب باشيم و هم به خردسالان عزيز توصيه کنيم که حفاظت از اموال و منابع کوشا باشند.

چه زيبا است که تا پايان سفر حتي يک درخت هم از ما رنجيده نشده باشد.

16. پرهيز از اسراف:

آيا مي دانيم که اسراف و زياده روي در مصرف يکي از پديده هاي مورد نفرت دين ماست؟

آيا مي دانيم که خدا در کتاب آسماني خود يعني قرآن اسراف کنندگان را هم خون شيطان معرفي کرده است؟

اسراف کردن يعني استفاده نادرست از امکانات زندگي

تمرين بهره گيري بهينه از امکانات زندگي يکي از قالبهاي زندگي امن و زيباست خوب است بپذيريم که به هدر دادن دسترنج و امکانات زندگي سخاوت نيست. تمدن نيست بلکه نوعي کاستي در مديريت زندگيست زيرا ما مي توانيم اقلام و يا حجم غير مورد نياز زندگي را در مسيري درست و مفيد بکار بگيريم. مثلا به هم نوعان نيازمند خود کمک کنيم و يا در مسير هاي فرهنگي اجتماعي مصرف نمايم.

بياد داشته باشيم قناعت و پرهيز از اسراف يکي از ريشه هاي افزايش روزي است .

                                      

 

چهارشنبه 26 اسفند 1388 - 13:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری