جمعه 2 تير 1396 - 11:22
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

روابط عمومي اداره كل تبليغات اسلامي استان گيلان

 

نقش مستحبات و نوافل در نهادينه کردن ايمان در نسل جوان

 

 

يکي از کليدي ترين راه هاي مبارزه با تهاجم و شبيخون فرهنگي نهادينه کردن ايمان قلبي و انتقال درست و منطقي  باور هاي ديني در نسل جوان مي باشد

 وقتي انسان دين را به درستي و حقيقت درک کرد به هر اندازه اي که  دين را با شرايط و مقدماتي که در کتاب سنت بيان شده به همان نسبت در انسان قدرت پاسخگويي در مقابل شبهات به وجود مي آيد که القاء شبهه و خالي کردن دين از ماهيت از اهداف تهاجم فرهنگي محسوب مي گردد. در واقع اعتباراتي که ما در اين راه هزينه مي کنيم به هيچ وجه به هدر نرفته است. مهم اين است که اگر دين و باورهاي ديني را بر اساس يک شالوده محکم و استوار بنا کنيم دشمن با همه اعتبارات مالي و امکانات و امپراطوري رسانه اي که در دنيا از ماهواره و سايت هاي اينترنتي در دورترين نقاط کشور در شهرها و روستاها براي از بين بردن قدرت اصلي نظام يعني دين و باورهاي ديني برنامه ريزي مي کنند موفق نخواهند بود. البته عدم اطلاع از کار فرهنگي ديني  در برنامه ريزي و سياست گذاري کلان کشور ، جامعه به ويژه نسل جوان را دچار سردرگمي خواهد کرد، لذا کار فرهنگي ديني در طرح واجرا کار بسيار ظريف و حساس است که عدم تخصص کافي در اين زمينه جامعه را دچار افراط و تفريط و در نهايت راه را براي نفوذ تهاجم فرهنگي هموار خواهد کرد.کار فرهنگي ديني و انتقال دين و باورهاي ديني از زمان بعثت نبي مکرم اسلام (ص) همواره داراي شرايط و مقدماتي بوده است و با اين که ما در عصر مدرنيته و انفجار علوم و اطلاعات به سر مي بريم و هر روز نيز بر وسعت ، سرعت و پيشرفت آن افزوده مي گردد نياز به آن مقدمات بيشتر احساس مي شود به طوري که اگر ما آن مقدمات را در طراحي و سياست گذاري برنامه هاي فرهنگي ديني به کار نگيريم در نهادينه کردن ايمان و باورهاي ديني در جامعه موفق نخواهيم بود اگرچه ممکن است بعضي از کارهاي فرهنگي ديني که به صورت مقطعي صورت مي پذيرد سرعت پيشرفت تهاجم فرهنگي را کاهش دهد ولي خطر نفوذ آن را از بين نمي برد.

مقدمات:

1-  ستون هاي دين بايد بر اساس  درک حقيقي از خود و جهان هستي قرار گيرد يعني خودشناسي و جهان شناسي  کليد و رمز دين شناسي است چنانچه پيامبر عظيم الشان اسلام (ص) فرمودند: من عرف نفسه فقد عرف ربه» هرکس خود را شناخت خداي خود را شناخته است که اين سخن پيامبر) ص) متضمن بحث هاي تخصصي و فني است که بايد در جايگاه خودش و در يک مجال بيشتري مورد تبيين قرار گيرد، منتها تاکيد ما در اين مقدمه کلمه ( عرف ) است يعني واژه شناخت شناسي. به نظر مي رسد بيشترين کساني که در طول تاريخ براي ورود به دين از اين واژه استفاده کافي نکرده اند در تشخيص حقيقت از وهم و حق از باطل  دچار مشکل شده اند و سر از ناکجا آباد در آورده اند و در عصر مدرنيته گرفتار نهليسم يا پوچ گرايي و يا ... شده اند. اگر درک انسان از خود و جهان هستي به نحو حقيقت نباشد و خود و جهان هستي را آن چنان که هست نبيند گرايش او به دين و باورهاي ديني سطحي و مورد تهديد شياطين داخلي از قبيل منفعل شدن در برابر وسوسه هاي شيطان دروني و هواهاي نفساني خواهد بود. لذا لازم است قبل از ورود به خودشناسي و جهان شناسي انسان از علم شناخت شناسي بهره کافي و وافي برده باشد که با استفاده از اين علم بتواند حقيقت را از وهم جدا کرده و راه را براي رسيدن به يک فضاي بزرگتري که در مقدمه دوم بيان خواهد شد هموار نمايد.چون دشمن ازيک واقيت عيني درافکاروانديشه وعقايد برخوردارنيست باتمام امکانات سخت افزاري ونرم افزاري به تقويت اوهام مي پردازد .

2 -   آن چيزي که دين و باورهاي ديني را  بعد از علم شناخت شناسي و جهان شناسي فرد و جامعه را در مقابل تهاجم و شبيخون فرهنگي بيمه مي کند تزکيه نفس است که در قرآن و روايات کوتاه ترين و سريع ترين راه براي رسيدن به حقيقت درک خود شناسي و جهان شناسي و در نهايت عبوديت مورد نظر پروردگار متعال به آن اشاره و تاکيد قرار گرفته است و در روايت فوق شناخت خدا متوقف بر خودشناسي که جزئي از جهان شناسي مي باشد شده است يعني اين دو شناخت مثل حلقه هاي زنجير به هم متصل اند و يقينا خود شناسي حقيقي منجر به خداشناسي خواهد گرديد، منتها انسان به قول اميرالمومنين حضرت علي (ع) نمي تواند با دلهاي بيمار و چشم هاي معيوب به درک درست و حقيقت دين برسد. آن حضرت در خطبه 184 نهج البلاغه مي فرمايند يکي از دلايل نديدن حقيقت بيمار بودن دل ها و معيوب بودن چشم هاست که اين نيز هم مي تواند به عدم استفاده درست از ابزارهاي شناخت شناسي که حواس پنج گانه و عقل منطقي باشد و هم از نداشتن طهارت روح که از تزکيه نفس به دست مي آيد باشد.

آينه شو جمال پري طلعتان   طلب      جاروکن تو خانه را سپس ميهمان طلب

حتي خداوند متعال  در بعضي از سور قرآن کريم رمز فلاح و رستگاري را فقط تزکيه نفس مي داند سوره شمس قد افلح من زکيها، سوره اعلي قد افلح من تزکي چون انسان با تزکيه نفس آن چنان بر وسعت فهم و درک او از حقيقت افزوده مي شود که ديگر با هيچ شبهه اي نمي توان اين عقيده را لرزاند، لذا از ديدگاه کتاب و سنت رمز رسيدن به علم حقيقي را طهارت روح که ثمره تزکيه نفس مي باشد را مي داند.  به قول قرآن مي فرمايد:( لا يمسه الا المطهرون ) و يا در سوره جمعه مي فرمايد ( يزکيهم و يعلمهم الکتاب ) يعني تا روح و آينه دل را از صفات رذيله پاک نکني نمي تواني به درک حقيقي از دين برسي. آينه هر چه تميزتر و نظيف تر باشد تصوير را دقيق تر و حقيقي تر نشان مي دهد. تازه وقتي انسان اين مقدمات را طي کرد اين خالق هستي است که خود را به بشر نشان مي دهد. ( العلم نور يقذفه الله في قلب من يشاء ) علم نوري است که خدا در قلب هر کسي که بخواهد وارد مي کند يا در دعاهاي وارده مي گوييم : ( اللهم عرفني نفسک )   خدايا خودت را به من بشناسان .

3 -  نوافل و مستحبات و اذکار يکي از طرق تزکيه نفس و يکي از عوامل مستحکم کننده باورهاي ديني مي باشد که به انسان قدرت و استعداد و ظرفيت درک حقيقت دين را گسترش و سرعت مي بخشد که اين نوافل و مستحبات و اذکار در اشخاص نسبي مي باشد که بايد با نظر استاد و کارشناس در مسير کمال از آن استفاده کند در غير اين صورت دچار مستحبات زدگي مي گردد، زيرا آن چيزي که انسان را در اين مسير استوار مي کند عطش انسان در رسيدن به کمال مطلق و فهم معاني اذکار و ادعيه مي باشد. اذکار حجيم بدون درک درست از معاني آن براي سالک کسل کننده و در نهايت موجب کنار گذاشتن اين رکن مهم در نهادينه شدن ايمان و باورهاي قلبي مي گردد و اين مطلب را بايد به وسيله کارگروهي متخصص و با تجربه و به صورت طرح سپس برنامه ريزي و سياست گذاري در محافل فرهنگي مبنايي کشور مثل آموزش و پرورش و دانشگاه ها بدون افراط و تفريط و با استفاده از تکنولوژي روز بدور از هر گونه انفعال پذيري و عقب نشيني در معارف اسلامي اجرايي کرد. بحمدالله معارف حقه ما که سر چشمه آن وحي مي باشد استعداد و ظرفيت برنامه ريزي و سياست گذاري و پاسخ گويي به همه نيازهاي فردي و اجتماعي عصر مدرنيته را دارد که ما هنوز پس از سي سال از پيروزي انقلاب اسلامي در اين مسئله دچار افت و خيزها و افراط و تفريطها شده ايم که نتيجه آن را در محافل آموزشي و کوچه و بازار مي بينيم که اخيرا مقام معظم رهبري نسبت به اين مسائل در محيط هاي آموزشي راهنمايي هاي لازم را ارائه نمودند. به هرحال مطمئن ترين راه مبارزه با تهاجم و شبيخون فرهنگي پيمودن اين مسير و مقدماتي که ذکر شد مي باشد، در غير اين صورت قدم هاي نسل جوان ما در پاسخ گويي به هجمه هاي سنگين شبهات لرزان و دچار آشفتگي فکري خواهند شد که اميدواريم ان شاء الله با فضاهاي خوب فرهنگي که در اختيار داريم بتوانيم براي واکسينه کردن عقايد مذهبي و باورهاي ديني فضاسازي هاي لازم را در سطح محيط هاي آموزشي ايجاد نماييم . 

حجت الاسلام مهدي راثي فومني

 رئيس اداره تبليغات اسلامي رضوانشهر

 

يكشنبه 23 اسفند 1388 - 10:49


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری