چهارشنبه 29 خرداد 1398 - 21:57
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

نوآوري و خلاقيت مهمترين ويژگي «ذکر مزامير» است

 

 

نقد وبررسي «ذكر مزامير»  با حضور سيد اسماعيل اميني و سيد عبدالرضا موسوي، برگزار شد.

به‌گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي،در ابتداي دومين جلسه نقد و بررسي شعر سوره،اسماعيل اميني،گفت: نشست نقد و نقد شعر بر يك پايه قرار دارد و آن اين است كه بررسي كنيم تا ببينم به تعبير عوام كجاي كار هستيم. ما ميراث دار بزرگان شعر گذشته هستيم و صد هزار دفتر و ديوان شعر از گذشته تا امروز به دست ما رسيده و اين‌كه بررسي كنيم كه آيا فرزندان خلفي بوده‌ايم يا نه.

وي ادامه داد: من ابتدا درباره اين كتاب به مطالب كلي اشاره مي‌كنم. نخست اين‌كه برخلاف آن چيزي كه در نقد ادبي معمول است كه تصور مي‌كنند كه گونه‌اي از شعر نفي گونه شعر ديگري است و يا دوره‌اي از شعر نفي دوره‌اي ديگر است را قبول ندارم و اصلا به اين حرف كه زمان اين گونه شعرها گذشته و زمان سرودن شعر ديگري فرا رسيده است اعتقادي ندارم. هر شاعري با هر شعري كه مي‌سرايد چيزي به ظرفيت شعر اضافه مي‌كند و پيشنهادي و امكاني جديد را در مقابل خوانندگان و علاقه مندان شعر قرار مي‌دهد و هيچ شعري جاي شعر ديگري را تنگ نمي‌كند.

اميني ادامه داد: از نظر من تكليف شعر در جلسات نقد و بررسي شعر مشخص نمي‌شود، اگر شاعري مي‌تواند حرف‌هايي كه انسان امروز به آن نياز دارد و دلبستگي دارد و از آن تاثير مي‌پذيرد را مي‌تواند در هر قالبي بيان كند. حتي اگر فقط يك نمونه باشد. براي باطل كردن همه پيش گويي‌ها كافي است. زماني در كتاب‌هاي بلاغت مي‌گفتند صور خيال منحصر است به استعاره، تشبيه،كنايه، مجاز مرسل و حد همين است.اما هم جست‌و‌جوي بيشتر و دقيق‌تر در شعر شاعرها و هم شعر هايي كه بعدا سروده شد نشان داد كه هيچ حدي در صور خيال وجود ندارد .

وي افزود: هميشه اين‌گونه بوده است كه منتقدان و عالمان ادبي و نظريه پردازان ادبيات چند گام از شاعران عقب بوده‌اند و آنچه شاعران مي‌سرودند را دسته بندي مي‌كردند و در كلاس‌هاي درس تدريس مي‌كردند. اما اكنون در روزگاري قرار داريم كه نظريه‌پردازان و منتقدان دوست دارند چند قدم از شاعران جلوتر باشند و براي شاعران تعيين تكليف كنند. متاسفانه برخي افراد هم اين نظريه‌ها را جدي مي‌گيرند و سعي مي‌كنند. براساس اين ديدگاه پيش ببرند و خودشان را با اين نظريات تطبيق دهند.اما خوشبختانه دفترهاي شعري از جمله «ذكر مزامير» نشان داد كه اين‌گونه نيست و در واقع اين شعر است كه جلوتر از تحليل و نظريه حركت مي‌كند.

اميني ادامه داد: در شعرهاي ايماني مهم‌ترين وي‍ژگي كه وجود دارد جسارت شاعر است در پيمودن راه‌هاي پيموده نشده و اگر چه قالب شعر ها سنتي است و قالب‌هاي شناخته شده هستند، اما نگاه شاعر به شعر محافظه‌كارانه و محتاطانه نيست. ايماني پرواي اين را نداشته كه براي خوشايند كسي شعري بگويد و اين عدم ملاحظه مستلزم خسارت هم بوده اما اگر فرض بگيريم كه اين شعر تا 80 درصد سياه مشق و تمرين بوده و خسارت است و اگر بپذيريم كه تنها 20 درصد حركت روبه جلو داشته و نوآوري و خلاقيت داشته باز هم به اين خسارت مي‌ارزد.

وي ادامه داد: بي پروايي باعث شده كه شاعر از مسير تعادل خارج شود. هرچند تعادل در صورت ظاهر شعر پسنديده است و در انديشه و در خلاقيت و نوآوري شعر خيلي پسنديده نيست.

در ادامه اين نشست سيد عبد الرضا موسوي با بيان اين‌كه اولين فضيلت شعر ايماني تازگي خاص شعر هاست،گفت: تازگي و دنبال تازگي رفتن هر چند امر تازه‌اي نيست و همواره شاعران براي رها شدن از تكرار هميشه دنبال تازگي در معاني و الفاظ و قالب‌ها بوده‌اند و همه اين تلاش‌ها براي اين بوده كه شعر شنونده داشته باشد.اين ويژ‍گي در شعر هاي ايماني هم در انتخاب اوزان شعري و هم در موسيقي دروني و استفاده از جناس‌ها مختلف و مراعات نظير وجود دارد و آنها نشان مي‌دهد كه شاعر به‌دنبال تازگي و خصوصا تمركز بر موسيقي شعر بوده است.

وي افزود: از موارد ديگر تازگي شعر ها استفاده خاص شاعر از تلميح البته نه به معناي معمول تليمح است كه شاعر به شط (خروج از قاعده ) نزديك شده است و يك نوع بي‌خودي در شعر ها ديده مي‌شود. مي‌توان گفت شاعر اختيارا  بي‌اختياري اختيار كرده است كه بيشتر باعث شط شده است. اين بي پروايي كه آقاي اميني به آن اشاره داشت به نظر من منشا آن همين شط است.

موسوي ادامه داد: مطلب ديگر اين‌كه حتي اگر اين دفتر شعر چند برابر اين كتاب بود هم نمي‌توان با توجه به اين شعرها به انديشه شاعر پي برد، چرا كه شعر هاي ايماني قاعده‌پسند نيست. به نظر من خطري که شعرهاي ايماني را تهديد مي‌کند گرفتار شدن در موسيقي است. نبايد چنين باشد که مطلب شعر کلا موسيقي باشد. اميدوارم ايماني در دفتر هاي بعدي به اين مهم توجه داشته باشد.

در ادامه اين مراسم اميني، گفت در كار ايماني هنر و جهان جدي گرفته نشده است و در آن توقف نكرده است. بيشتر جديتش در اين بوده كه تاثيرات و تجربياتي كه از جهان داشته را را به ديگران منتقل كند و دنبال بهشتي بوده كه ديگران هم در آن باشند. اگر نمي‌شود دستگاه فكري خاصي را براي شعر به دست داد به اين خاطر بوده كه ايماني همه ادعاهاي كه در گذشته تا امروز از حماسه، عرفان،عشق، تصوف و اشراق وجود داشته را ناديده گرفته و با ديده ترديد به آنها نگاه كرده است.

در پايان اين مراسم حافظ ايماني در سخناني ضمن تشکر از حسن نظر منتقدان، گفت: من خودم را براي هجمات بيشتري از سوي منتقدان آماده کرده بودم، اما واقعا از توجهي که اميني و موسوي به شعرهاي من داشته‌اند کاملا غافلگير شدم.

وي در پايان گفت: من در سرودن اشعارم سعي کردم راهي را بروم که رونده کمتري داشته باشد و دنبال تقليد از ديگران نبوده‌ام که شعرهايم مورد توجه قرار گيرد. هر کسي در دنيا دنبال راهي مي‌گردد که در قالب آن حرف‌هايش را بيان کند و دغدغه‌ها و خلاهايي که در زندگيش وجود دارد را بگويد و براي من شعر سرودن راهي است براي بيان حرفهايم، چرا که راه ديگري پيدا نکردم.

 

 

سه‌شنبه 11 اسفند 1388 - 10:3


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری