چهارشنبه 26 تير 1398 - 13:35
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

م رستمي

 

از روي دست رمان‌نويس

 

از روي دست رمان‌نويس

مترجم: محسن سليماني

شمارگان: 2500 نسخه

قيمت 29000 ريال

چاپ سوم: 1388

انتشارات سوره مهر وابسته به سازمان تبليغات اسلامي

پا به درون اتاق رمان‌نويس در كتاب از روي دست رمان‌نويس، به قول‌ هاكسلي داستان را از پشت شيشه نظاره مي‌كرديم و داستان‌نويسان مشتاق را بيشتر به وصف عيش، دل خوش مي‌كرديم. اما در اين كتاب، پرده پس زده شده است.

به گزارش روابط‌عمومي سازمان تبليغات اسلامي، اين كتاب در بخش‌هايي با عنوان‌هاي يادداشت مترجم، ادوارد مورگان فورستر، ويليام فاكنر، ارنست همينگوي، آلدس هاكسي، ژرژ سمينون و فهرست راهنما بنا به گفته مترجم اين كتاب حكم پاره‌ سوم يك تريلوژي داستان‌نويسي را دارد.

محسن سليماني، در بيان توضيح ترجمه كتاب رمان چيست؟ در بخش يادداشت مترجم، مي‌گويد: «با دست‌چين كردن مقالاتي چند و ترجمه كتاب رمان چيست؟ به شيوه‌اي از داستان‌نويسي پرداختم كه به نظرم سخت به كار اين ديار مي‌آمد. مردم ما به دليل فرصت زياد و نيز كم شدن تفريحات مبتذلشان، رمان را بيشتر از داستان كوتاه مي‌پسندند. دوست دارند چند هفته‌اي را با شخصيتي و دنيايي نويسنده‌اي سر كنند و با اشخاص بيشتر بجوشند. اما شايد عيب آن كتاب نيز اين بود كه بيشتر حاوي مروري كلي بر مسائل و تاريخچه و تحولات رمان بود و پرسه‌هايي، هر چند گاهي با تأمل بسيار، در اطراف اين بلند‌ترين داستان ساخته بشر...

بر اين اساس، پنج مصاحبه كتاب حاضر، گلچين و ترجمه‌اي است از پانزده مصاحبه كتاب كار نويسنده، كه بنا به گفته كتاب، اولين‌بار در مجله پاريس ريوي‌يو و در سال‌هاي قبل از 1960 م چاپ شده است.

ولي پس از انتشار به صورت كتاب، بارها تجديد چاپ شده و مصاحبه‌هاي اين كتاب، در واقع ترجمه از روي كتابي است كه در سال 1972 منتشر شده است.

در اشاره مصاحبه ادوارد مورگان فورستر، در بيان ويژگي‌هاي بياني فورستر آمده است: فورستر بسيار نرم و مطبوع، ولي قاطعانه صحبت مي‌كند و به لحاظ فني دقيق و نكته‌سنج است؛ اما گاهي طفره مي‌رود كه باعث تعجب آدم مي‌شود. او با جملاتي كوتاه به سؤالات ما پاسخ مي‌داد و گفته‌هايش را با نجواهايي توأم مي‌كرد كه زينت‌بخش كلامش بود و گاه بي‌نهايت دلنشين، اما ارائه آن‌ها در قالب مصاحبه‌اي مكتوب بسيار مشكل است.

در گوشه‌هايي از اين مصاحبه در مورد شيوه تبديل يك شخصيت واقعي به يك شخصيت داستاني مي‌خوانيم:

«يكي از شگردهاي مفيد براي اين كار اين است كه اشخاص واقعي را مجدداً با چشماني نيمه‌باز بنگريم، يعني تنها برخي از ويژگي‌هاي ايشان را كاملاً تشريح كنيم. خود من هميشه وقتي تقريباً دوسوم خصائل و صفات يك شخص واقعي را نديدم، مي‌توانم از او استفاده كنم. البته هدف هم نبايد تطبيق و شباهت صددرصد اشخاص داستاني و اشخاص واقعي باشد. اگر چه هيچ‌وقت هم نمي‌توان به اين هدف نائل آمد. چرا كه هر كس را تنها در بعضي از شرايط و موقعيت‌هاي خاص زندگي‌اش مي‌توان بررسي كرد، و موقعيت‌هاي ديگر خود به خود، در نظر گرفته نمي‌شوند.»

سليماني آثار فاكنر به ويژه رمان‌هايش را در عين نيرومندي آشفته مي‌بيند، به گونه‌اي كه خواننده با خواندن آن هم متأثر مي‌شود و هم سر در گم؛ چرا كه او با وجود داشتن نبوغ، فاقد ذوق و استعداد لازم براي ايجاد نظم و هماهنگي در آثارش بود.

مترجم با آوردن مصاحبه‌اي با فاكنر كه در سال 1956 در شهر نيويورك سيتي انجام شده به ويژگي‌هاي داستاني روان در آثار او مشاهده كرده و در پايان به علايق او در بستر داستان مي‌پردازد.

در بخشي از اين مصاحبه در توضيح فاكنر به معناي حركت در ارتباط با هنرمند، آورده شده است:

«هدف هنرمند اين است كه با ابزارهاي فني خودش، حركت را كه همان زندگي است متوقف كند و ساكن در جايي نگهدارد. تا صد سال بعد وقتي شخص ديگري به آن نگاه مي‌كند، دوباره آن به تب و تاب بيفتد، چون به هر حال زندگي است.»

در ادامه، مترجم در قسمت اشاره پيش از مصاحبه ارنست همينگوي، آورده است: همينگوي نويسنده‌اي سياسي نبود، اما اين، بر خلاف آنچه خود مي‌پنداشت، در جهاني كه سرنخ همه چيز به سياست وصل است، براي نويسنده حسن زيادي نيست. همچنين آثار او آينه واقعيات زندگي درون جامعه آمريكا و مردم آن نيست، چون اكثر آن‌ها در بيرون از مرزهاي آمريكا اتفاق مي‌افتد و باز بايد اذعان داشت كه آثارش جاذبه قوي ندارند. همينگوي در اين مصاحبه در پاسخ به سؤال «يادتان مي‌آيد كه دقيقاً از چه زماني تصميم گرفتيد، نويسنده بشويد؟ مي‌گويد: «نه، چون من هميشه مي‌خواستم نويسنده بشوم.»

آلدس هاكسلي نيز از سوي محسن سليماني در بخش ديگر اين كتاب، به عنوان شوخ طبع‌ترين و گزنده‌ترين نويسنده در ميان رمان‌نويسان جدي معرفي شده است. وي نام او را ملازم با نوع خاصي از طنز اجتماعي دانسته و در ادامه آورده است.

«هاكسلي بازمانده‌اي است از نسل‌ يكي از خانواده‌هاي عهد ملكه ويكتوريا، و به ترتيب علم و ادب را از پدر بزرگش، تا مس هنري هاكسلي وعموي بزرگش، مثيو آرنولد به ارث برده است. اين دو خصيصه ارثي چنان در وجود او حل شده است كه تبحر نامحتمل حاصل از آن، گاهي به عنوان نوعي فن ادبي همه پيروز ولي مشكوك، به حساب مي‌آيد.

هاكسلي در بخشي از مصاحبه خود در بيان تفاوت نويسنده با ديگران مي‌گويد:

«نويسنده اول از همه، قوياً ميل دارد به حقايقي كه مشاهده مي‌كند نظم بدهد و به زندگي معنا ببخشد. علاوه بر اين‌ها، به كلمات و آن هم به خاطر خود آن‌ها، عشق مي‌ورزد و مشتاق است كه آن‌ها را به شيوه‌اي ماهرانه به كار گيرد. و اين ناشي از هوش او نيست، زيرا چه بسيار افرادي كه هوشي سرشار و افكاري بديع دارند. اما عاشق كلمات نيستند و تبحر لازم را براي به كارگيري آن‌ها به گونه‌اي مؤثر، ندارند. يعني در سطح بياني زبان، خيلي بد حرف‌هاي خودشان را ابراز مي‌كنند.

مترجم كتاب «رمان‌ چيست؟» درباره ژرژ سيمنون آورده است: شهرت اصلي‌اش را بيشتر مديون رمان‌هاي پليسي و به خصوص سلسله رمان‌هايي بود كه درباره‌ ماجراهاي كارگاه مگره نوشت و منتشر كرد.

سليماني با استناد به متن يكي از مصاحبه‌هاي او در همين بخش گفته است:

«از هر چه بگذريم سخن سمينون درباره آثارش، خوش‌تر است چرا كه در مصاحبه‌اي گفته است: «هيچ يك از كتاب‌هايم به نظرم اساسي نمي‌رسد.»

به نظر مي‌آيد مترجم اين مصاحبه را به گونه‌اي انجام داده است كه به تفاوت نويسنده جدي و نويسنده بازاري اشاره كند و به سؤالات خود درباره آثارش دست يابد.

يكي از سؤال و جواب‌هاي جالب اين بخش پرسش از سمينون درباره علاقه‌اش به گوگول است كه در پاسخ آن مي‌خوانيم:

شايد به اين دليل كه گوگول شخصيت‌هايي خلق مي‌كند كه در عين اين كه مثل مردمي كه ما هر روز مي‌بينيم هستند. ويژگي ديگري هم كه من به دنبالش هستم و چند لحظه پيش با نام بعد سوم از آن ياد كردم، دارند. همه آن‌ها اين جلوه شاعرانه را دارند. البته، نه مثل اشخاص اسكاروايلد، بلكه مثل اشخاص كانراد هستند. منظورم شعري است كه به گونه‌اي طبيعي مي‌جوشد. شخصيت‌هاي گوگول مثل مجسمه‌ها سنگيني و وزن دارند و با عظمت و محكوم هستند.

كتاب از روي رمان‌نويس با ترجمه محسن سليماني، در 176 صفحه، با شمارگان 2500 نسخه و قيمت 2900 تومان از سوي انتشارات سوره مهر وابسته به سازمان تبليغات اسلامي منتشر شد.

 

 

سه‌شنبه 11 اسفند 1388 - 9:59


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری