جمعه 28 مهر 1396 - 16:9
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

روزي حرف‌ها هم تمام مي‌شوند

 

گفتگو  با فاضل نظري به بهانه تجديد چاپ پرسرعت شعرهايش

 

وقتي يک مجموعه شعر در عصرما در کمتر از 10ماه به چاپ هفتم مي‌رسد، بطور حتم بايد شاعر آن را به گونه‌اي ديگر مورد توجه قرار داد. «آن‌ها» جديدترين مجموعه شعري فاضل نظري که به دليل استقبال زياد در نمايشگاه کتاب تهران به چاپ دوم رسيد، حالا بعد از تنها چندماه، با مهر چاپ هفتم روي جلد آن به بازار کتاب عرضه مي‌شود. شعرهاي او مخاطبان زيادي دارد، مخاطباني که از طيف‌هاي مختلف شعرهاي او را دنبال مي‌کنند. شايد به همين دليل است که برخي بر اين باورند، يكي از اتفاقات شعر معاصر فاضل نظري است.

برخي شعر نظري را متفاوت از جريان‌هاي شعر امروزي مي‌دانند و نگاه او به غزل را نگاهي كلاسيك مي‌دانند و غزلش را بيت‌محور. شايد اين بيت مثال خوبي باشد براي اين گفته :«آب طلب نكرده هميشه مراد نيست/ گاهي بهانه‌اي است كه قرباني‌ات كنند».

بعضي هم مي‌گويند استحكام، اصالت و صداي صميمي غزل را در بيت‌هايش احساس مي‌كنند و شاخص‌ترين نكته در اشعار او را استفاده از مؤلفه‌هايي مي‌دانند كه در شعر تكرار مي‌شود. گواه همه اين تعريف و تمجيدها مي‌تواند به چاپ دهم رسيدن مجموعه «گريه‌هاي امپراتور»، انتشار چاپ ششم مجموعه «اقليت» و برگزيده شدن مجموعه شعر «آن‌ها»ي اين شاعر باشد. نظري اگرچه شاعري جوان، اما با سابقه و تجربه است. براي او همين بس که در دوران جواني، دبير علمي مهمترين و بزرگترين رويداد شعري کشور، جشنواره بين المللي شعر فجر شده است. اين شاعر30 ساله که متولد شهرستان خمين و داراي فوق ليسانس مديريت صنعتي است، تنها شاعر نيست که يکي از مديران فرهنگي موفق نيز به حساب مي‌آيد. شايد به همين دليل است که چندي پيش حکم او براي رياست حوزه هنري استان تهران تمديد شد. در همين راستا او کتابي را در حوزه «برنامه‌ريزي استراتژيك فرهنگي» كه پايان‌نامه كارشناسي ارشد وي نيز هست براي انتشار، در دست بازنويسي و تدوين دارد. او البته مدرس دانشگاه و برنده سرو بلورين جشنواره فجر، برنده كتاب سال شعر جوان ايران و عضو شوراي‌عالي شعر صداو‌سيما نيز هست.

گفت‌وگو با او اما نه به خاطر همه اين عنوان‌ها و سمت‌ها، که به دليل در دست انتشار قرار گرفتن چاپ دهم «گريه هاي امپراطور» و چاپ هفتم «آن‌ها» از اين شاعر جوان تنها با فاصله يک ماه از چاپ قبلي اين دو کتاب است. 
آغاز گفت‌وگو با فاضل‌نظري درباره «گريه‌هاي امپراطور» است. دفتر شعري که در کمتر از يک ماه فاصله از چاپ قبلي، در دست تجديد چاپ قرار گرفته است.

 او درباره شعرهاي اين مجموعه مي‌گويد: «گريه‌هاي امپراطور» از تلاش‌هاي من در اواخر دوره دبيرستان و سال اول و دوم دانشگاه است، اين كتاب ابتدا در سال 1382 تدوين و در بهار سال 1383 منتشر شد و زماني كه شعرهايم از سوي خانه شاعران جوان منتشر شده بود، مدتي با اقبال مواجه و در نهايت آماده تجديد چاپ شد كه من براي سپردن كتاب به ناشر ديگر، كتاب را در نوبت گذاشتم.

«اقليت» مجموعه ديگري است كه پس از «گريه‌هاي امپراتور» به سروده‌هايم طي سال‌هاي1382ـ1384 را در بر مي گيرد».      
وقتي اين دو مجموعه را در مقام مقايسه قرار مي‌دهد، مي‌گويد: «در مجموعه «گريه‌هاي امپراتور» جنبه‌هاي حسي و عاطفي بيشتر به چشم مي‌آيد و در «اقليت» حرف‌ها گوياترند. در «گريه‌هاي امپراتور» لحظه‌ها و درگيري‌هايي كه در فضا شكل مي‌گيرد، سطح گفت‌وگوها و حتي شكايت‌هايي كه مطرح مي‌شود بيشتر بيانگر احساس و عاطفه است در حالي كه در «اقليت» گام ديگري از شعر نمايان شده و استفاده از احساس به حداقل رسيده و جاي اين خلأ را، حرف‌ها گرفته‌اند».
اما اين دو مجموعه نظري، نه از ابتدا، که از ميانه راه به انتشارات سوره مهر سپرده شد. او با اشاره به اين‌كه بعد از انتشار چاپ اول كتابش به‌همت يكي از انتشارات كشور، رضايت او حاصل نشده، خاطرنشان مي کند: «بعد از اين مسئله، زماني كه تصميم گرفتم كتاب‌هايم را به دست ناشر خصوصي بسپارم، حوزه هنري چاپ كتاب‌هايم را به عهده گرفت، هم‌زمان با انتشار دو عنوان از كتاب‌هايم توسط انتشارات سوره مهر، كتاب سوم من با عنوان «آن‌ها» سر و شكل مناسبي يافته بود، پس از آنكه يك سال از انتشار كتاب‌هاي قبلي گذشت، مجموعه شعر «آن‌ها» به دست چاپ سپرده شد».           
نظري درباره «آن ها» مي گويد: «مجموعه «آن‌ها» جمعي بين احساس و انديشه است و در واقع از هم‌انديشي حرف‌ها و انديشه‌ها و افكار خيال شاعرانه در هرگونه كه مخاطب خاص خود را نيز دارد، شكل گرفته است».
فاضل نظري درباره نگاهش به موضوع غم در تازه‌ترين مجموعه غزلش با عنوان «آن‌ها» بيان مي کند: « من تعريف ويژه‌اي براي غم قايلم. غم مي‌تواند موتور محركي براي آغاز حركت انسان باشد و دقيقا در مقابل ياس قرار دارد، چرا كه ياس انسان را به پوچي مي‌كشاند.غم همواره در ادبيات ما مفهومي پسنديده و محترم داشته. اين غم‌ها از جنس همان غم‌هايي‌اند كه با انسان از آغاز خلقت همراه بوده و در ادبيات ما نيز به گونه‌اي مقدس مطرح شده اند.غم در اين مفهوم، مي‌تواند موتور محركي براي به دست آوردن باشد و دقيقا در مقابل ياس قرار دارد؛ چرا كه ياس، يعني نااميدي و دست كشيدن از تلاش و زندگي».

اين شاعر اضافه مي کند: «در شعر عاشقانه هم‌گريزي از غم نيست. اين در حالي است كه وقتي غم‌ها به پوچي نظر نداشته باشند، مي‌توانند كاركردي فعال و مهم پيدا كنند . البته كتاب سوم من نسبت به كتاب‌هاي گذشته، داراي شادي و ابتهاج بيش‌تري است؛ ولي در مجموع، ارزيابي من از مجموعه اين است كه غم جانمايه آن نيست».   
نظري که به عنوان يکي از غز‌ل‌سرايان شناخته شده شعر امروز معرفي مي‌شود ، درباره غزل امروز و سمت و سوي آن بر اين باور است: «ما نمي‌توانيم برآيند كاملي از جريان‌هاي شعري معاصر داشته باشيم. غزل امروز در دهه گذشته تجربه‌هاي تازه‌اي را پيش روي خود ديده است. ولي اين تجربه‌ها به شاهراه‌هاي تازه منجر نشده و گاهي هم به بن‌بست‌هايي رسيده‌اند كه شاعران مي‌توانند براساس آنها به سرخط‌‌ها و مسير اصلي دست پيدا كنند».
او معتقد است که « در عرصه محتوا، شاعر بايد فرزند زمان خودش باشد. شاعران امروز، همه دردهاي مشترك دارند و دردها و غصه‌هاي انسان گذشته با امروز چندان تفاوتي ندارد. ولي در هر حال نوع نگاه، چينش و انتخاب كلمات و مفاهيم و زيان موضوع بايد به گونه‌اي متناسب با احوال انسان امروز باشد».

چنانچه از مخاطبان شعرهاي فاضل نظري باشيد، مطلع هستيد که مجموعه شعر هاي « اقليت»، «گريه هاي امپراطور» و «آن ها» از فاضل نظري، در يک مجموعه، تحت عنوان سه‌گانه شعري نظري، منتشر شده است. نظري در اين‌باره با اشاره به پيشنهاد مجموعه‌سازي اين کتاب‌ها از سوي انتشارات سوره مهرـ با توجه به استقلال خود مجموعه‌ها ـ مي‌گويد:«اين سه مجموعه شعر، سه‌گانه‌اي را به وجود آوردند كه از يك فرمت واحد پيروي مي‌كند و در واقع به سه‌گانه‌هاي نظري تبديل شده است كه اتفاق خوشايندي است».      
تيراژ کتاب موضوع ديگري است که شاعر اين روزها به آن اشاره مي‌کند و با بيان اينكه در اين روزگار عجيب و غريب تيراژ كتاب‌ها در اين حد با آن چيزي كه شاعر مد نظرش است فاصله دارد، پُرفروش‌‌شدن كتاب‌هاي مجموعه اشعارش را تنها به خاطر لطف خدا مي‌داند.       
نظري تاكنون بعد از انتشار سه‌گانه شعري اش، شعري نگفته‌ و اصراري هم براي سرودن شعر ندارد چرا که بر اين باوراست : «روزي حرف‌ها نيز تمام مي‌شوند.»

اما او اگرچه شعرتازه‌اي نگفته و مجموعه سروده تازه اي را در دست انتشار ندارد اما از انتشار كتاب جديدش كه مجموعه‌اي نثر است و بازخواني متون كهن را نيز برعهده دارد خبر مي دهد: «اين اثر چيزي بين فلسفه و موعظه‌ است. در واقع در پي نوعي بازانديشي فلسفي از متون كهن با محتواي موضوعات اخلاقي است.»

 

 

 

دوشنبه 12 بهمن 1388 - 9:25


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری