پنجشنبه 27 تير 1398 - 18:33
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

عليرضا حسيني

 

عرفان اسلامي

 

 

 

 

·   عرفان اسلامي

·   دکتر اسماعيل منصوري لاريجاني

·   شرکت چاپ و نشر بين­الملل

·   چاپ اول/ 1388ش/ 3000نسخه

·   رقعي/ 331ص/ شوميز

·   شابک: 4ـ325ـ304ـ964ـ978

·   قيمت: 3500تومان

ما در عالمي زندگي مي­کنيم که جلوه­گاه خداوند متعال است و جاذبۀ او، اعماق وجود هر موجودي را فراگرفته است و در پرتو همين جاذبه، از بزرگ­ترين پديده­هاي عالم تا کوچک­ترين ذرۀ آن، ميل دروني به سوي مبدأ اعلا دارند. بزرگان عرفا و حکيمان هستي­شناس، نام اين ميل را «ابتهاج»، و شوق معشوقي يا «عشق» نهاده­اند. يعني خداوند متعال با شوق باطني، صبغۀ عاشقي را همراه صبغۀ معشوقي دارد. خداست که اول عاشق ما شده است و عشق او هم خالص است، اما عشق­بازي­هاي ما عموماً با غرض و منافع ما همراه است.

علمي که رابطۀ عاشق و معشوق را در قالب عبارات و اصطلاحات خاص خود گزارش مي­کند؛ «علم عرفان» ناميده مي­شود و به دليل آنکه ميل خداجويي و عاشق­شدن، ذاتي و فطري هر انسان است، تقريباً همه به دنبال عرفان و چند و چون آن هستند و از اين رهگذر، مکاتب عرفاني فراواني در تاريخ بشر به وجود آمده است. اما متأسفانه تجربۀ تاريخي و مطالعۀ نحله­هاي عرفان و تصوّف نشان مي­دهد که اغلب اين مکاتب، سلامتي بينش و منش برخوردار ندارند و بيشتر، دامي بر سر راه احساس و گرايش پاک عرفان­جويان بوده­اند.

در روزگار ما عرفان­هاي غيرمذهبي هم به بازار انديشه و احساس جوانان وارد شده­اند و اين امر، حساسيت دگرانديشي و ارائۀ عرفان اصيل را در برابر مکاتب دروغين چندين برابر کرده است. از اين جهت معرفي عرفان اسلامي که سرشار از معرفت و حقايق ناب عرفاني راستين عالم اسلام است، بنابه دلايل زير ضروري است:

الف) پاسخ­گويي به نيازها و گرايش­هاي طبيعي و نظري انسان­ها به مسائل ذوقي و عرفاني، و تبيين جايگاه عشق و تأثير فراگير آن در هدايت جامعه به ويژه جوانان؛

ب) نقد مباني عرفان­هاي دروغين بر اساس معيارها و موازين عرفان اسلامي و جلوگيري از گرايش موهوم به سمت و سوي آن­ها قبل از ترويج و تأثيرگذاري در اذهان آحاد جامعه، به ويژه جوانان پاکي که به دنبال سرّ حقايق جهان هستي و جست­وجوي عرفان اصيل، گرفتار اين شيادان مي­شوند؛

ج) اداي وظيفه نسبت به ساحت عرفان اسلامي و حرمت نهادن به رنج و رياضت­هاي بزرگان عرفا در طول تاريخ اسلامي، ممانعت از چنگ­اندازي مغرضانه و سودجويانه، و پاسخ­گويي به شبهات و تحريفات صورت­گرفته از طريق تلاش علمي و کارهاي محققانه در حوزۀ عرفان اسلامي.

نويسندۀ کتاب عرفان اسلامي بنابه ضرورت­هاي فوق­الذکر، تصميم بر تدوين کتابي به زبان ساده و علمي براي علاقه­مندان اين حوزه گرفته تا قبل از ورود به اين عرصه، آشنايي مختصري با منابع، اصول، اصطلاحات رسمي عرفان اسلامي پيدا کنند و از آغاز مطالعه و تلاش، در مسيري درست و هدف­مند گام بردارند و الزاماً بدانند که عرفان اسلامي، صرفاً ريشه در آيات قرآن کريم و سيرۀ معصومين ـ عليهم السلام ـ دارد و فراتر از آنچه که قرآن کريم مي­فرمايد، يا اهل بيت ـ عليهم السلام ـ بدان­ها عمل کرده­اند، چيزي از خود نه مي­بافد و نه مي­گويد.

کتاب فوق، بعد از مقدمه، از نُه فصل به قرار زير تشکيل شده است:

«تاريخچه»، عنوان فصل اول کتاب بوده که تاريخچه­اي از سير عرفان اسلامي، مختصات دوره­هاي مختلف، عرفان­هاي برجسته، و آثار ماندگار آن­ها بيان مي­شود که تقريباً خواننده را با فراز و فرود عرفان اسلامي و نحوۀ تطور و تکامل آن آشنا مي­کند؛

در فصل دوم، «ارکان عرفان» که شامل موضوع، مسائل، و مبادي عرفان اسلامي است، به اختصار تعريف مي­شوند تا در شکل­بندي و فهم مطالب عرفاني، براي خواننده کاربرد داشته باشد؛

«روش شناخت»، عنوان فصل سوم است که در آن، روش شناخت در عرفان اسلامي ـ که روشي شهودي است ـ به بحث گذاشته مي­شود و ديدگاه بعضي از بزرگان حکمت و عرفان مورد بررسي قرار مي­گيرد؛

 فصل چهارم با عنوان «وجود و وحدت وجود»، بحث مهمي که جوهر عرفان اسلامي است را مطرح نموده که فهم دقيق آن، حلّ بسياري از مسائل فلسفي و عرفاني را در پي خواهد داشت؛

فصل پنجم؛ «مراتب وجود پيدايش حضرات و عوالم» را بيان و لطايف رقيق عرفاني در خصوص علم الهي و کيفيت تعيّن و پيدايش عالم اعيان ثابته را روشن مي­سازد؛

«وحي، نبوت و ولايت»، عنوان فصل ششم بوده و جايگاه آن­ها را در عرفان اسلامي، مورد بررسي قرار مي­­دهد. به ويژه بحث خاتم ولايت و کيفيت سير آن در امامت شيعه را روشن مي­کند؛

در فصل هفتم «حکمت معاد»، به اختصار حکمت معاد و تعارض آن با معاد جسماني مورد بحث در قرآن کريم و ادلۀ عرفا بيان مي­شود؛

«عرفان عملي»؛ موضوع فصل هشتم بوده که جايگاه عرفان عملي و کيفيت سير و سلوک بر اساس کتاب منازل السائرين خواجه عبدالله انصاري معرفي مي­شود؛

در فصل نهم؛ «فرقه­ها و نحله­هاي عرفان­نما»، فرقه­هايي که ريشه در اديان آسماني ندارند، مورد بررسي قرار مي­گيرند.

پايان­بخش کتاب، منابع و مآخذ مي­باشد.

اميد است، تدوين اين کتاب، آغاز حرکتي عالمانه در مسير شناخت عرفان اسلامي و تبيين جايگاه آن در حوزۀ فکري و فرهنگي کشور اسلامي باشد.   

 

 

شنبه 19 دی 1388 - 14:43


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری