دوشنبه 5 تير 1396 - 19:58
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سيدرضا آباقي

 

موج مثبت براي برگزاري برنامه هاي قرآني در سازمان به راه افتاده است

 

  

 گفتگو با محمد رضا آينت كارشناس ارشد نظارت و برنامه‌هاي قرآني دفتر طرح و برنامه و مدرس دوره‌هاي آموزشي قرآن كريم سازمان تبليغات اسلامي

 

قرآن كريم كتاب هدايت و انسان‌سازي و وديعه گران‌قدر رسول گرامي اسلام  و يگانه نسخه شفابخش الهي است كه بر مبناي قاعده لطف از طريق وحي در اختيار نوع بشر قرار گرفته است. بر همين اساس فراگيري قرآن كريم و آشنايي و انس با مفاهيم نوراني آن و نيز احكام و مسائل شرعي از مهم‌ترين ضرورت‌هاي فرهنگي و از وظايف تمام آحاد جامعه اسلامي به شمار مي‌رود. در اين راستا و با توجه به جايگاه رفيع سازمان تبليغات اسلامي در امر توسعه و نشر آموزه‌هاي ديني در سطح جامعه ضرورت برگزاري دوره‌هاي آموزشي احكام  و مسايل شرعي، فردي و اجتماعي و نيز قرائت قرآن كريم در بين كاركنان سازمان به عنوان يك نهاد ديني و اسلامي امري ضروري به نظر مي رسد.

به همين منظور با محمد رضا آينت كارشناس ارشد نظارت و برنامه‌هاي قرآني دفتر طرح و برنامه و مدرس دوره‌هاي آموزشي قرآن كريم سازمان تبليغات اسلامي كه خود سابقه 25 سال فعاليت‌ قرآني در زمينه‌هاي مختلف دارد، در مورد پيش نويس طرح جامع فعاليتهاي ديني و قرآني کارکنان سازمان كه اهتمام به آن به تازگي در دستور كار اداره آموزش سازمان قرار گرفته است، گفت و گويي كرده‌ايم كه در ادامه مي خوانيد.

 

 

روند برنامه‌هاي آموزش قرآن ويژه كاركنان سازمان تبليغات اسلامي در چند سال اخير به چه صورت بوده است؟ آيا اين روند رو به رشد بوده است؟

خداوند در سوره مباركه تحريم آيه 6 مي‌فرمايد: « يا ايها الذين آمنوا قوا انفسكم و اهليكم نارا وقودها الناس و الحجارة عليها ملائكة غلاظ شداد لا يعصون الله ما امرهم و يفعلون ما يؤمرون» اي كساني كه به خدا ايمان آورده‌ايد خود و خانواده خويش را از آتش دوزخ نگاه داريد. چنان آتشي كه مردم و سنگ خارا افروزنده آن است و بر آن دوزخ فرشتگاني بسيار سخت‌دل مامورند كه هرگز نافرماني خدا را نخواهند كرد و آنچه به آن‌ها حكم شود (فورا) انجام مي دهند.

 امام صادق (ع) نيز مي فرمايند:

« شايسته است انسان مومن تا زماني كه مرگش فرا نرسيده است، قرآن را بياموزد يا در حال فراگيري آن باشد»

در سال‌هاي گذشته چند برنامه آموزشي براي ارتقاي سطح قرآني كاركنان سازمان تبليغات اسلامي در حوزه‌هاي مختلف به اجرا درآمده است اما موج اصلي رشد و رونق اين برنامه‌ها تقريبا از سه سال پيش آغاز شد. به اين صورت كه از اكثر كاركنان محترم سازمان با اين هدف كه مهارت آنها در روخواني و روان‌خواني قرآن كريم تا چه حد است، سطح سنجي به عمل آمد و براي آن‌هايي كه نمره‌شان در اين سطح سنجي از حدنصاب معمول پايين تر بود، كلاس‌هاي روخواني قرآن كريم و به تبع آن روان خواني برگزار شد.

سال بعد از آن نيز در ماه مبارك رمضان كلاس‌هايي در اين زمينه برگزار شد كه با پايان يافتن اين كلاس‌ها بعد از برگزاري آزمون براي نخستين بار گواهي‌نامه‌هايي از سوي معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري به  قبول‌شدگان اعطا شد.

برگزاري اين كلاس ها تا ماه رمضان سال جاري و انجام يك سطح سنجي ديگر ادامه پيدا كرد . در اين دوره براي كساني كه در آزمون روان خواني قبول شده بودند، كلاس فصيح‌خواني قرآن كريم در دو گروه برادران و خواهران تشكيل شده كه همچنان هم ادامه دارد.اين كلاس‌ها هفته اي دو روز به ترتيب روزهاي شنبه ويژه برادران و دوشنبه ويژه خواهران از ساعت30/14 برگزار مي‌شود. منابع دوره فصيح خواني شامل لوح فشرده تحقيقي درسي استاد حصري و كتاب حيلة القرآن مي‌شود. اين دوره به صورت فشرده برگزار مي‌شود و حدودا سه ماه طول مي‌كشد.

 بنابراين امسال كلاس روخواني قرآن نداريم. البته تنها براي كساني كه پست سازماني آن‌ها كارشناسي امور ديني باشد‌ از طرف معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري گواهي‌نامه ويژه فصيح خواني قرآن كريم صادر مي‌شود در حالي كه در مورد صدور گواهي‌نامه روخواني و روان‌خواني اين استثنا وجود نداشت.

به هر حال آموزش روخواني، روان‌خواني و فصيح خواني سه گام مهمي بوده كه اداره آموزش در زمينه اجراي برنامه هاي قرآني در بدنه سازمان برداشته است. البته غيراز اين‌ دوره‌ها  حدود 2 سال پيش يك دوره آشنايي با مفاهيم قرآن كريم هم با تعامل و همكاري موسسه مهد قرآن  بر اساس مجموعه سه جلدي كتاب هاي استاد وكيلي برگزار و  با استقبال خوبي از سوي كارمندان مواجه شد.

 

آيا دوره هاي آموزشي قرآن كريم بعد از اتمام آموزش فصيح خواني نيز ادامه پيدا خواهد كرد؟

بله سعي اداره آموزش بر اين است كه اين برنامه ها ادامه پيدا كند. طبيعتا بعد از دوره فصيح خواني دوره آموزش تجويد سطح يك و بعد از آن دوره آموزش تجويد سطح 2 نيز برگزار مي شود كه اگر با استقبال مواجه شود، دوره آموزشي صوت و لحن  نيز برگزار خواهد شد.

 

استقبال كاركنان سازمان تبليغات اسلامي از برنامه‌هاي آموزش قرآن كريم در حوزه هاي مختلف تا چه اندازه بوده است؟

خوشبختانه اداره آموزش‌هاي ضمن خدمت سازمان تبليغات اسلامي در چند سال اخير اهتمام خوبي به برگزاري دوره‌هاي آموزشي قرآن كريم چه از لحاظ اطلاع رساني و تبليغات و چه از نظر  ثبت نام ، برنامه ريزي و اجرا داشته است. سازماني كه ما در آن مشغول به فعاليت هستيم عنوان اسلامي دارد بنابراين وضعيت امور ديني و قرائت قرآن كريم و آشنايي با احكام اسلامي در بين كاركنان حتما بايد در حد مطلوبي باشد.

بعد از سطح سنجي كه در سه سال گذشته انجام شد، سعي گرديد سطح قرآني آن دسته از كارمنداني كه نمره آن‌ها پايين تر از حد نصاب بود به حد مطلوبي برسد.البته لازم است اشاره شود كه خوشبختانه در ميان كاركنان سازمان تبليغات اسلامي استعدادهاي قرآني خوبي وجود دارد كه بعضي از آنها چهره هاي شناخته شده در جامعه قرآني محسوب مي شوند. در مجموع استقبال كاركنان سازمان از برنامه هاي قرآني نسبتا متوسط بوده است و تا حد مطلوب راه زيادي باقي مانده است.

 

به نظر شما چه دلايلي باعث شده كه پرسنل سازمان از برنامه‌هاي قرآني در آن حدي كه مطلوب است، استقبال نكرده‌اند؟

دلايل زيادي در اين مورد وجود دارد كه يكي از مهم‌ترين آن‌ها اجباري نبودن شركت در اين دوره‌ها و بي تاثير بودن آن در روند ارتقاي شغلي كارمندان است.به عنوان مثال در دور‌ه‌هاي فصيح‌خواني قرآن كريم 27 نفر ثبت نام كرده‌اند كه از اين تعداد تنها 12 نفر مي‌توانند خود را به كلاس برسانند.

در سازمان، كارمندان علاقه مند به فراگيري قرآن كريم كم نيست و مشكل از جاي ديگري است. هماهنگي براي گرفتن مرخصي،موافق نكردن مديران آنها و توجيه نبودن در اين زمينه، دوري راه،عدم تبليغات و اطلاع رساني مناسب،كمبود بودجه و اعتبارات،فقدان برنامه مشخص براي آموزش‌هاي ديني و قرآني پرسنل وبرخي عوامل ديگر همه دلايلي هستند كه باعث مي شود يك كارمند از اين كلاس ها بي بهره بماند.

در سازمان ظرفيت انجام کارهاي بزرگ وجود دارد اما براي اين منظور تا كنون هم و غم كافي نبوده كه فكر مي كنم هم‌اكنون فرصت خوبي براي رسيدن به اين هدف فراهم شده است. به عنوان مثال براي تمام كساني كه در كلاس‌هاي فصيح خواني شركت كرده‌اند هدايايي هرچند ناقابل در نظر گرفته شده است كه مي تواند زمينه ترغيب كارمندان براي شركت در اين كلاس ها را فراهم كند.

 

آيا براي اجباري شدن شركت در دوره هاي آموزشي قرآن كريم و تاثيرگذاري آن در ارتقاي شغلي و حقوق دريافتي كارمندان اقداماتي انجام شده است؟

بله، در تاريخ 14 مهر سال جاري جلسه‌اي با حضور مديركل امور اداري، مديركل دفتر رياست و روابط عمومي، مدير اداره آموزش و بنده به همين منظور برگزار شد كه بسيار مثبت بود. خوشبختانه در اين جلسه مشخص شد اهتمام و توجه مديران سازمان به برگزاري برنامه‌هاي قرآني از آن چه كه متصور بود، بسيار بيشتر است. نظرهاي روشن و شفافي در اين جلسه بيان شد و تصميم بر اين شد كه براي اجباري شدن شركت در دوره‌هاي آموزشي قرآن كريم و تاثيرگذاري آن در ارتقاي شغلي و حقوق دريافتي كارمندان و همچنين گزينش آنها ساز و كار مناسبي مشخص شود.

همچنين در اين جلسه بحث برگزاري مسابقات، مراسم و محافل قرآني مطرح و مقرر شد پيش‌نويس طرح جامع فعاليت‌هاي ديني و قرآني كاركنان سازمان تبليغات اسلامي در سطح كشور تهيه و تدوين شود و براي بررسي و تصويب در اختيار شوراي برنامه‌ريزي سازمان قرار بگيرد .

محقق شدن اين امر گام بزرگي در نهادينه كردن آموزه‌هاي قرآني در بين كارمندان سازمان محسوب مي شود. مهم اين است كه رفتار و اخلاق عملي و نظري پرسنل سازمان برگرفته از قرآن و آموزه‌هاي آن باشد. به همين دليل هدف اداره آموزش تنها به آموزش قرائت قرآن كريم خلاصه نمي شود .سعي اين اداره بر اين است با آموزش‌هاي مختلف مربوط به حوزه دين سطح سازمان را ارتقا دهد. همان طور كه گفتم در سال‌هاي اخير موج مثبتي براي برگزاري برنامه هاي قرآني در سازمان به راه افتاده كه همواره در حال شدت گرفتن است.

پيش نويس طرح جامع فعاليت هاي ديني و قرآني كاركنان سازمان تبليغات اسلامي با چه اهدافي در حال تهيه و تدوين است.مي خواهم بگوييد كه اجراي اين طرح دقيقا چه ضرورتي دارد؟

از آن جا كه آموزش قرآن كريم با توجه به ذومراتب بودن حقيقت وحي و پايان ناپذير بودن معارف نوراني آن سطوح و مراحل متعددي را شامل مي‌شود، اين طرح با عنوان طرح جامع فعاليت‌هاي ديني و قرآني كاركنان سازمان تبليغات اسلامي پيش بيني شده است. اما اجراي اين طرح به دلايل مختلف ضروري است كه من ابتدا مقدمه‌اي را براي شما مي گويم تا بعد وارد اصل موضوع شوم.

سازمان تبليغات اسلامي با هدف تبليغ و ترويج فرهنگ ناب و غني اسلام به فرمان حضرت امام خميني (ره) در سال 1360 تاسيس و به دنبال آن به جذب افراد كارآمد و توانمند در اين حوزه پرداخت. سازمان، هم‌اكنون در 30 استان كشور داراي اداره كل و در شهرستان‌هاي مختلف داراي اداره و دفتر است.

توسعه معاونت ها و موسسات مختلف در سال‌هاي اخير نشان از تثبيت موقعيت سازمان در سطح جامعه و افزايش مخاطبان برنامه‌هاي آن دارد. همان طور كه مي دانيد با توجه به امر خطير آموزش قرآن و جايگاه رفيع آن، در سال 1361 اداره كل درالقرآن الكريم  با اهدافي مشخص در سازمان تاسيس شد و با جذب نيروهاي شناخته شده تاثير بسيار مثبتي در  گسترش آموزه هاي قرآني  در جامعه گذاشت اما بعد ها از سال 80 به عنوان يك سازمان مستقل از بدنه مركزي سازمان جدا و زير نظر آن به فعاليت‌هاي خود ادامه داد.

 تفكيك دارالقرآن الكريم از يك سو و توسعه و بهبود كمي و كيفي برنامه‌هاي آن از سوي ديگر و نيز افزايش برنامه‌هاي فرهنگي سازمان تبليغات اسلامي باعث بي بهره ماندن پرسنل سازمان در مركز و استان‌ها از آموزش‌هاي ديني و آموزش‌هاي  قرآني شد.

مخصوصا پس از ارزيابي ها و سطح سنجي‌هايي كه توسط اداره آموزش سازمان انجام شد اين نكته بيش از پيش مشخص و معين تر شد. بنابراين با توجه به نظرات كاركنان محترم سازمان در اين زمينه طي جلسه‌اي كه قبلا اشاره شد مقرر گرديد پيش نويس طرح جامع فعاليت هاي ديني و قرآني كاركنان سازمان تبليغات اسلامي با هدف تحقق امر نهضت قرآن آموزي در پيكره سازمان تهيه و تدوين شود.

 

فكر مي كنيد اجراي اين طرح چه دستاوردهايي را به همراه داشته باشد؟ آيا به نظرشما صرف اين كه كارمندان  در اين كلاس ها شركت كنند، كافي است ؟ اهداف كاربردي و راهبردي شما از اجراي اين طرح چيست؟ چگونه مي خواهيد رفتار كارمندان را با اجراي اين طرح، قرآني يا بهتر بگويم قرآني تر كنيد؟

ما در اجراي اين طرح دو نوع هدف را دنبال مي كنيم. اول اهداف كلي كه شامل ايجاد زمينه براي انس بيشتر با كلام الله مجيد و توانايي و مهارت در قرائت قرآن در سطوح مختف،ايجاد توانايي در فهم اوليه عبارات و معاني قرآن و زمينه سازي جهت آشنايي با ترجمه قرآن و آموزش احكام و مسايل ديني، مي‌شود و دوم اهداف رفتاري.  يعني ما انتظار داريم كاركنان سازمان تبليغات اسلامي پس از طي دوره‌هاي مختلف با زمان‌بندي‌هاي مشخص توانايي آشنايي با احكام مبتلا به فردي و احكام و مسايل ديني و اجتماعي و همچنين قرائت قرآن كريم در سطوح عمومي و عالي همراه با فهم آيات شريفه را به دست آورند.

بنابراين ما به دنبال پوسته و ظاهر نيستيم كه صرفا طرحي به صورت ظاهري اجرا شود و در كارمند هيچ تغيير مثبتي ايجاد نشود.

 

در اين طرح چه نوع آموزش‌هاي قرآني براي كارمندان پيش بيني شده است؟

 اين طرح شامل 4 بخش اصلي مي شود.

بخش اول آموزش‌هاي عمومي است كه شامل روخواني (توانايي خواندن قرآن به صورت كلمه به كلمه و بدون غلط)، روان خواني ( توانايي قرائت قرآن به صورت عبارت كوتاه و بدون مكث و غلط)، فصيح‌خواني (توانايي قرائت قرآن همراه با لهجه عربي و تلفظ صحيح حروف عربي)، حفظ(حفظ آيات قرآن به صورت موضوعي و ترتيبي) و آشنايي با مفاهيم و ترجمه و صوت و لحن مي‌شود.

بخش دوم آموزش‌هاي تخصصي است كه شامل تجويد سطح يك(آشنايي با مقدمات و مباني علم تجويد)،تجويد سطح دو (آشنايي با مخارج حروف، احكام و صفات حروف و قواعد عالي تجويد)، صوت و لحن و وقف و ابتدا(آشنايي با مباحث وقف و ابتداي مناسب در قرائت قرآن) مي شود.

 بخش سوم برگزاري مسابقات و مراسم مختلف قرآني و بخش چهارم طرح، آموزش احكام و مسايل شرعي است كه شامل آموزش احكام عمومي و مسايل فردي مبتلابه و آموزش احكام تخصصي و مسايل اجتماعي مي شود.

 

به عنوان سوال آخر شما چه پيشنهادهاي ديگري براي برگزاري بهتر برنامه هاي قرآني سازمان داريد؟

همان طور كه پيش تر نيز گفته شد آموزش قرآن و احكام همراه با بودجه بندي دروس مربوطه بايد در برنامه‌هاي آموزش ضمن خدمت كاركنان سازمان گنجانده شود. ليست نفرات شركت كننده نيز بايد در هر دوره پس از تعيين و تاييد اداره آموزش به صورت رسمي به مديران سازمان اعلام شود. ديگر اين كه برنامه‌هاي آموزش قرآن و احكام به صورت سراسري و متناسب با وضعيت هر استان در سطح كشور برگزار شود.

براي تشويق شركت كنند گان در اين دوره نيز بايد تمهيدات لازم براي اعطاي مدرك، جوايز نقدي و غير نقدي و سفر هاي تشويقي و امور مناسب ديگرانديشيده شود. خانواده هاي محترم كارمنان سازمان نيز مي توانند به صورت غير حضوري از آموزش هاي قرآني بهره‌مند شوند.

در پايان بايد بگويم كه تمام اين نكاتي كه بيان شد دغدغه هاي موجود در امر برگزاري برنامه هاي قرآني در سطح سازمان چه در ساختمان مركزي و چه در سطح ادارات كل استان‌ها و همچنين موسسات وابسته است كه به صورت طرح پيشنهادي ارائه شده  و در صورت پيگيري و در نهايت تصويب آن در شوراي برنامه ريزي سازمان مي تواند به عنوان گام مهمي در آموزش هاي قرآني پرسنل و تحقق عملي نهضت قرآن آموزي در پيکره داخلي سازمان تلقي گردد.

 

 

 

شنبه 14 آذر 1388 - 9:51


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری