شنبه 28 مرداد 1396 - 19:32
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

روح الله مهدلو

 

تحليلي بر نقش وتاثير كتاب در ترويج فرهنگ مقاومت

 

چكيده:

رسالت خطيركلام مكتوب دربسط وترويج فرهنگ ناب اسلامي درطي ادوارواعصارگذشته بركسي پوشيده نيست چراكه يكي ازمولفه هاي اساسي حفظ وصيانت از باورها،ارزشهاي ملي ومذهبي وهمچنين ثبت وانتقال رخدادهاورويدادهاي تاريخي، كلام مكتوب مي باشد.كتاب بعنوان بستروزمينه نگارش مطلب،همواره درانتقال مفاهيم ارزشي، نقشي مهم ايفانموده و باعث پديدآمدن فرهنگي تحت عنوان فرهنگ مكتوب گرديده است.دراين نوشتارسعي مي شودنقش وجايگاه كتاب درثبت،نگهداري وانتقال فرهنگ پايداري وترويج ارزشهايي نظيرايثاروشهادت درقالب ادبيات دفاع مقدس درجامعه تبيين شده وروشن گردد.ازسويي ديگر،بررسي تطبيقي جايگاه كتاب نسبت به ديگرابزارانتقال مفاهيم عاليه دوران باشكوه دفاع مقدس همراه بارويكردآسيب شناسانه ازاهداف اين مقاله خواهدبود.

مقدمه (پيشينه تاريخي كتاب وكتابت):

مسلمانان ازآغازبه كتاب ونگارش بعنوان يك مفهوم ديني نگريسته و توجه وعنايت خاصي به آن مبذول داشتند،شايدكمتربتوان چنين اشتياقي رادرميان ساير امتهاوملتهاي ديگرسراغ گرفت،چنانكه ازهمان زمان علني شدن دعوت اسلام،مسئله كتاب ونگارش آيات الهي مطرح گرديده وهمزادودوشادوش تمدن اسلامي به پيش رفت .تاليف،تدوين وحفظ وقايع آن دوران ازافتخارات مسلمانان محسوب مي شد.بنابراين برخي ازمسلمانان درصددمكتوب نمودن حوادث تاريخي وديني جامعه نوپديداسلامي برآمدند.ولي تاريخ اسلام وبويژه سيره رسول گرامي اسلام(ص)بعلل مختلف تانيمه سده اول هجري تدوين وتنظيم نشده واطلاعات مسلمين منحصربه مسموعاتي بودكه بواسطه تابعين صحابه پيامبركه خودشاهدوناظروقايع صدراسلام بودندشفاهانقل شده وبه نسلهاي بعدانتقال يافته بود.آنچه باعث تدوين تاريخ تكوين وتطوراسلام درسده اول هجري گرديد،دلبستگي مسلمين واهتمام ايشان به كنكاش درابعادوجهات سيره نبوي وبويژه هجرت،غزوات وسراياي آن حضرت وچگونگي تبليغ ديني دراقطارجامعه نوپاي اسلامي بوده است.مسلمين وكساني كه اقدام به ثبت وقايع ورويدادهاي تاريخي دردوران اسلامي نمودندمعمولاازافرادي بودندكه يا درمحضرپيامبراكرم بوده وازفيض حضورايشان بهره مندگرديده بودندوياازطريق صحابي به دريافت وتكميل اطلاعاتشان پرداخته بودند.ازبين رفتن اصحا ب وتابعين كه درواقع منبع ومصدراطلاعات ناب تاريخ دوران اسلامي بودندسبب گرديد، مسلمين آنچه راكه ازنسل قبل ازخودشنيده بودندثبت نمايندتاازدستبردحوادث وتحريف درطي زمانهاي مختلف مصون ومحفوظ بماند.علاوه برثبت وقايع ورويدادهاي تاريخي درسده هاي نخستين اسلامي،ونيزدرسالهاي نخستين تشكيل دولت اسلامي ونيزدردوران خلفاي راشدين آيات قرآن توسط صحابي خاص پيامبريعني كتاب وحي به نگارش درآمده وبصورت مكتوب درآمد. "درعرف مسلمانان مفهوم كتاب،قرآن كريم بودوسپس اين نامگذاري توسعه يافت وبرهرآنچه كه بصورت مكتوب وتدوين شده بوداعم ازنامه ها،رساله ها،اسنادومدارك،اوراق وبرگه هانيزاطلاق شد.چنانكه نامه هاي پيامبراسلام كه براي دعوت به اسلام به مناطق مختلف ارسال شد"كتب الرسول"ناميده مي شد،وبتدريج اين نامگذاري شيوع وگسترش يافت وشامل هرآنچه كه مكتوب بودگرديد."1

 كتاب بعنوان يكي ازمهم ترين وموثرترين مولفه هاوملزومات تبليغ دين بشمارمي رود،بانگاهي به سيره عملي نبي مكرم اسلام(ص)وآموزه هاي قرآن كريم اين مطلب براي انسان نمايان مي شودكه نگاشتن وبه رشته تحريردرآوردن هم داراي تقدس بوده وهم مي تواندباعث احاطه فردبه جوانب مختلف علم گردد(قيدوالعلم بالكتاب).2

 كتاب وفرهنگ:"ارزش تمدنهاوفرهنگها،وابسته به ذخائروپشتوانه هاي فرهنگي آنهاست.ازميان ذخائرفرهنگي،آنچه بيش ازهمه ارج ومنزلت دارد،فرهنگ مكتوب است.كتاب آيينه تمام نماي فرهنگ است وفرهنگ محصول كوشش فكري انديشمندان وفرزانگاني است كه درفرهنگ سازي ازهيچ كوششي فروگذارنكرده اند.ونيزنشان دهنده اين است كه دانشمندان واصحاب قلم،سرمايه عمرخويش راوقف تعالي فرهنگ وارزشهاي انساني كرده اند"3خداوندسبحان درآيه يك سوره مباركه قلم مي فرمايد:ن والقلم ومايسطرون.دراين آيه دروهله نخست،ارزش قلم بواسطه قسم يادكردن به آن ازسوي خداوندتبارك وتعالي گوشزدشده ودروهله بعد،آنچه كه توسط قلم به رشته تحريردرمي آيدمورداشاره قرارمي گيردبنابراين كتاب ازآن حيث كه فضاوبسترنگارش وقرارگرفتن يك مطلب،واقع شده وماحصل قلم تلقي مي باشدمي توانددرفرهنگ اسلامي،داراي ارزش خاصي باشد. چراكه كتاب ومطالب آن درراهبري انسان بسوي سعادت ازويژگيهاي بارزاين عنصرفرهنگسازتلقي مي شود.تمدن اسلامي،همواره بالاترين اهميت رابراي كتاب ومكتوب كه منابع ضروري براي معرفت وهدايتند،قائل بوده است.قبل ازورودبه بحث مي بايست تعريف دقيق ومشخصي از برخي واژه هاكه درارتباط باموضوع مي باشندارائه گردد.ازآنجاييكه فرهنگ،دربرگيرنده معاني ومفاهيم عديده وگسترده اي مي باشدوتشريح وواكاوي تمامي وجوه معاني آن دراين مقال نمي گنجدبنابراين لازم است تنهابرخي ازاصطلاحاتي كه به روشن شدن بحث دركناراين واژه كمك مي كندتبيين گردد،ازجمله اين اصطلاحات،علاوه بركلمه فرهنگ،كلماتي نظيرفرهنگ پذيري،جامعه وجامعه پذيري، مي باشد.فرهنگ:به باورها،ارزشها،رفتارها،انديشه ها،نگرشها،ايدئولوژيها،عادات،سنن،ادبيات،هنر،عقايد،زبان،احساسات ملي،آرمانها،افكار،آداب وقوانين و...اطلاق مي شود.

فرهنگ پذيري:فرايندپذيرش ويژگيهاي فرهنگي ازافراد،گروههاوجوامع مي باشد.اين مفهوم درارتباط بامفاهيم اشاعه فرهنگي وانتقال فرهنگي مي باشد.بنابراين،كتاب مي تواندبعنوان يكي ازعناصرفرهنگي،درادواروزمانهاي مختلف،علاوه برفرهنگسازي به انتقال واشاعه فرهنگي نيزبپردازد،كتاب،صرف نظرازبعدموضوعي آن،اگر دربرگيرنده مطالب باارزشي باشد،مي تواندضمن صيانت ازفرهنگ متعالي جامعه،آنرابي هيچ كم وكاستي به نسل نوپديدارائه نمايدبطوريكه بامطالعه آن،گويي،انسان درآن دوره مي زيسته است.ادبيات دفاع مقدس،كه ازسالهاي پرالتهاب جنگ تاكنون فرازونشيبهاي زيادي رابخودديده است درقالبهاي گوناگون وبويژه كتاب وكلام مكتوب تبلوريافته ومنشااثرات فراواني دربسط وگسترش تفكرديني دربين نسل سوم انقلاب بوده است. ازهمان دوران آغازجنگ تحميلي،نويسندگان،شعراوهنرمندان بسياري،شروع به بازتعريف،ارزشهاوباورهاي متعالي آن برهه انسانسازنمودندوآثارايشان كه غالبابصورت ثبت وقايع واسنادجنگ،داستانهاواشعارمختلف،ظهوريافت فرهنگ پايداري ومقاومت رادرجامعه نهادينه نموده است.

كتاب واجتماع:

بلحاظ اهميت نقش كتاب درتمدن بشروپويايي جامعه بسوي اعتلاي فرهنگي،ارتباط كتاب بعنوان يك مولفه فرهنگ ساز وجامعه بعنوان جايگاه وبسترتحقق اين فرهنگ بررسي مي شود،بنابراين لازم است تعريفي ازجامعه ارائه گردد. جامعه وجامعه پذيري:جامعه وفرهنگ،دومفهوم كاملا مرتبط بهم بوده وبكارگيري هريك ازآنهابدون توجه به ديگري كاري بيهوده خواهدبود.جامعه،به نظام روابط متقابلي اطلاق مي گرددكه افرادي راكه داراي فرهنگ مشترك هستندبه همديگرمربوط مي سازد.جوامع درگذرزمان ازجهات گوناگون دستخوش تغييرات اساسي وبنيادي مي گردندچراكه قرن بيستم،قرن تحولات فرهنگي،سياسي،اجتماعي،وديني است لهذاجامعه ومردم هم ناگزيرازپذيرش فرهنگ ويابعبارتي رسوخ سايرفرهنگهادرجامعه وجايگزين شدن بجاي فرهنگ خود خواهندبود.بعبارت ديگر،باپيشرفت علم وتكنولوژي وتحقق روياي دهكده جهاني كه درسالهاي گذشته امري محال ودست نيافتني مي نمودامروزه جامعه وفرهنگ كنوني تحت الشعاع مدرنيته وپيامدهاي منفي آن يعني فرهنگ وارداتي ونه چندان اصيل سايردولتهاقرارگرفته است. تفاوت جامعه دهه 60وجامعه كنوني شايددراين نكته باشدكه درسالهاي اوليه دوران دفاع مقدس، بلحاظ قرين بودن بامقوله جنگ،فرهنگ مقاوت وايستادگي، وارزشهايي مانندايثار،فداكاري وشهادت دراذهان وافكارعمومي وحتي درسيماونماي شهرتبلورخاصي مي يافت،ولي امروزه بخاطراينكه جامعه ازآن مقطع زماني فاصله گرفته است نقش كلام مكتوب وفرهنگي كه باخودبهمراه داردبيش ازپيش نمايان مي گردد.كتاب بعنوان يك ميراث گرانبها درهربرهه اززمان حامل پيامي درخورتوجه درابعادگوناگون خواهدبودكتاب همچون صدفي،دردل خودمرواريد فرهنگ والاوكهن راپرورانده وبه جامعه عرضه مي دارد.درادبيات دفاع مقدس،فرهنگ دفاع،ايستادگي،مقاومت وپايداري،شهادت طلبي وروحيه انتحاري بوسيله كتاب به جامعه انتقال مي يابد.ادبيات داستاني كه دربرگيرنده حالات روحاني مردان خداست بواسطه كتاب به جامعه معرفي شده وشناسانده مي شود.كتابي كه دوران پرشكوه دفاع مقدس رابه انحاءگوناگون به تصويرمي كشدهمچون دارويي التيام بخش برپيكربي رمق وزخم خورده جامعه امروزكه درمسيرتندبادبحران معنويت وبي ديني مرهم مي گذارد.

پايداري كلام مكتوب درفرهنگ مقاومت:

 كتاب وآثاري كه درراستاي ترويج فرهنگ پايداري درجامعه كنوني تاليف مي گردددرتقابل باپيشرفت علم وتكنولوژي وفناوري اطلاعات وروندروبه تزايدفضاهاي مجازي،همچنان مي تواندجايگاه منيع فرهنگسازي خودرادرجامعه حفظ نمايد.چراكه تهيه وتنظيم اطلاعات مربوط به وقايع دوران دفاع مقدس اعم ازمدارك واسناد،خاطرات ودستنوشته هاو...درقالب نرم افزارهاي متعددفرهنگي كه راوي دوران پرافتخاردفاع مقدس مي باشند،دروهله نخست،توسط برخي ازفعالان اين عرصه كه گاهي اوقات،ابعادوجهات مختلف جنگ راازنزديك حس نموده وشاهدان عيني ايثاروفداكاري رزمندگان اسلام بوده اند،بصورت مكتوب،ثبت گرديده وسپس بصورت نرم افزاردرآمده است.شايدبتوان،ماندگاري كتاب ،دسترسي وبهره برداري آسان ازاين ابزارواينكه بيشترافرادمي توانندازآن بدون ملزومات خاصي بهره برداري نمايند،ازجمله دلايل برتري آن نسبت به سايرابزارهاباشد.ازسويي ديگر،منابع مكتوبي مي توانددربرگيرنده اطلاعات ذي قيمت ودرخورتوجهي ازدوران دفاع مقدس درنزدمحققان وپژوهشگراني كه مي خواهنددراين عرصه اقدام به تحقيق نمايندباشدكه نزديك به دوران وقوع آن رويدادباشد.

كتاب وبسط فرهنگ شهادت:

بااندك تامل وتورقي درتاريخ پرافتخاردوران دفاع مقدس،اين نكته روشن مي شودكه دفاع ازارزشهادرهربرهه اززمان كه باشدداراي تقدس خاصي بوده واصلي انكارناپذيرمحسوب مي شوداگرنظري به تاريخ مبارزات وجنگهاي متعددجهان بياندازيم،خواهيم ديدكه معمولاانگيزه هاي ديني اين جنگها دركناراهداف مادي آن معناپيدامي كند. پرواضح است كه انگيزه رزمندگان دردوران دفاع مقدس درطول جنگ هشت ساله قابل مقايسه بااين جنگهانبوده وازجنس آن محسوب نمي شود.چراكه انگيزه هاي رزمندگان وشهداي دوران دفاع مقدس باارزشهاي ديني والهي قرين گشته ومصبوغ به رنگ خدايي گرديده بود."صبغه الله ومن احسن من الله صبغه ونحن له عابدون"4به همين دليل،درادبيات جنگ،ازآن به دوران دفاع مقدس تعبيرشده وسخن به ميان مي آيد. كه دربرگيرنده رشادتهاوظهوروبروزايثاروفداكاري درمعركه جنگ مي باشد.كتاب،بعنوان ميراث جاودان وماندگارازصدراسلام تاكنون مصدرومنبع فياض حفظ،صيانت وانتقال باورهاوارزشهاي متعالي ونيزعامل پويايي فرهنگي بوده ومنجربه بارورشدن ديني جامعه مي گردد.بعنوان نمونه،دراين زمينه مي توانيم به رسالت ميراث مكتوب دراعتلاي ديني جامعه درطول اعصاروقرون گذشته اشاره نماييم كه وقايع ورويدادهاي عظيم تاريخ راهمچون نگيني درخودحفظ كرده وبه آيندگان هديه مي دهد.واقعه كربلاوتاثيرميراث بجامانده ازآن دوران درشهادت طلبي مردان خدادرطي هشت سال دفاع مقدس وترويج فرهنگ والاي ايثاروشهادت درگستره وسيع جهان اسلام درقالب جنبشهاونهضتهاي آزاديخواهانه،نمونه بارزي ازاين رسالت خطيراست.كتابهايي كه اين رسالت سنگين رادرادوارمختلف به دوش كشيده وموجبات قيام هاي ضداستكباري رادراقطارجهان اسلام فراهم نموده اندغالباتوسط كساني به رشته تحريردرآمده اندكه يادرآن واقعه حضورداشتندويااينكه بواسطه چندنسل وبااعتمادبه اقوال مختلف، تاليف وجمع آوري شده اند.جامعه كنوني بامطالعه اين كتابهاي ارزشمند،علي الدوام،ازطاغوت واصحاب گمراه ايشان دوري گزيده وانزجارخويش رادرطول تاريخ اعلام داشته وفريادآزاديخواهي سرخواهدداد(من المومنين رجال صدقواماعاهدواالله عليه فمنهم من قضي نحبه ومنهم من ينتظرومابدلوتبديلا)5.كتاب وادبيات دفاع مقدس،وامدارفرهنگ حسيني(ع)است وريشه درآن مكتب دارد.كتابي كه ناگفته هاي جنگ رابعدازدودهه واگويه مي كندبيان كننده ومتذكراين نكته است كه جنگ ودفاع ازارزشهامتعلق به زمان خاصي نيست.وذلت ازامت اسلام به دوراست.(قال الامام حسين(ع):ان كان دين محمدلم يستقم الابقتلي فياسيوف خذيني)،(وللحياه مع الظالمين الابرما)،(هيهات مناالذله).6

همانگونه كه اشاره شدنهضت حيات بخش معماركبيرانقلاب اسلامي،قرين بافرهنگ ومكتب حضرت سيدالشهداء(ع)مي باشد.به همين دليل هم تمامي نهضتهاي اسلامي وجنبشهاي آزاديخواهانه،به شيوه هاي گوناگون، ازسوي اصحاب دوزخ كه گمراهان درطول تاريخندموردتهديد،ارعاب وهجوم قرارمي گيرد(ومانقموامنهم الاان يومنوابالله العزيزالحميد)7

چالشهاوآفتها:

واضح است كه دوران دفاع مقدس نيز بمثابه يكي ازعوامل ومولفه هاي احياء نهضت اسلامي درفرهنگ اين مرزوبوم داراي مقام ومنزلت رفيعي است.به جرات مي توان اين نكته رابيان نمودكه حفاظت ونگهداري ازمولفه هاي فرهنگي اين دوران كه بيشتردرقالب كتاب وسايرمكتوبات به يادگارمانده است مي تواندتداوم وعزت روزافزون فرهنگ اسلامي راموجب شود.درغيراينصورت،فرهنگ جامعه نوعي گسست رابين خودونسل جديداحساس خواهدكرد.اين فاصله نيزمنجربه مهجوريت دوران دفاع مقدس،عدم توجه به ارزشهاودستاوردهاي آن دوران،كم رنگ شدن آثارمربوط به دوران باشكوه جنگ درلايه لايه اجتماع،ازبين رفتن روحيه رشادت،جانبازي،شهادت طلبي،ايستادگي ومقاومت دربرابركفر،تسلط فرهنگي كفردرشوون مختلف، ودرنهايت،ريشه دوانيدن فرهنگ بيماربيگانه وسرتسليم فرودآوردن فرهنگ پيشين درمقابل فرهنگ رسوخ يافته.خواهدشد. يكي ازچالشهاي جدي كه همچنان درطول سالهاي بعدازانقلاب وجنگ تحميلي،اين فرهنگ رابه مخاطره انداخته،عدم توجه كافي به ادبيات اين دوران مي باشد.فرهنگ دفاع مقدس،مي بايست درابعادوشوون مختلف زندگي هرفرد تسري پيداكرده وراهبروراهنماباشد.مع الاسف،دستمايه هاي فرهنگي اين دوران درچندسال اخيردچارنوعي ركودوپس رفتگي درمحتواگرديده كه اين نتيجه نوعي بي مهري ازسوي اصحاب قلم وفرهنگ.به ساحت ادبيات غني دفاع مقدس مي باشد.همانگونه كه پيشتربيان شد،كتاب دوران دفاع مقدس بواسطه فرهنگ كفرستيزي خوددرخيزش امتهاوملتهاي مسلمان وغيرمسلمان عليه دشمنان دراقصي نقاط عالم نقش موثري داشته است.نبايداين نكته ازنظرمغفول بماندكه عزلت ادبيات دفاع مقدس دراشكال مختلف(مكتوب وغيرمكتوب)وانزواي فرهنگ مقاوت،هدف غايي دول بيگانه بوده وپيامدهاي غيرقابل اجتناب اين ايستايي،دربرهه ومقطع زماني خاصي گريبانگيرجامعه خواهدشد.بنابراين مي بايست،چالشهاي فراروي اين فرهنگ غني مرتفع گرديده وموجبات پويايي عناصروملزومات آن فراهم گردد.شناخت دقيق عوامل موثردرركودفرهنگ مكتوب دفاع مقدس،كه جزازطريق شناسايي آفتهاويافتن راه حلهاي منطقي براي آن ميسرنخواهدبوددربطن خودايصال به مطلوب كه هماناتحرك وتسري فرهنگ پايداري درزندگي اجتماعي باشدرادرپي خواهدداشت.

آسيب شناسي(pathology):

"برگرولوكمان،اين اصطلاح رادرحوزه مسائل اجتماعي بمعناي وضعيت غيرمتعارف وانحرافي كه به اصلاح نيازداردتعبيرمي كنند.آسيب شناسي اجتماعي،به شناخت علل وعوامل،نشانه هاوعلايم آسيب پذيري انسان درجامعه وزندگي اجتماعي اعم ازفرهنگي،اقتصادي،سياسي مي پردازد.درحوزه آسيب شناسي ديني نيزبه معناي شناخت آسيبهاواشكالاتي است كه بردين ومعرفت ديني ودينداري واردشده ياممكن است واردشود."8

باتوجه به اينكه آفتهاي متعددي درحوزه مسائل فرهنگي واجتماعي وجودداردكه مي تواند تهديدكننده بقاي فرهنگ حاكم برجامعه باشد،وازآنجاييكه بررسي همه جانبه وجامع الاطراف اين عوامل،نيازمندانجام تحقيقات وسيع وميداني دراين راستامي باشدتنهابه ذكرمختصربرخي مولفه هاونقش آنها درتهديدوبه خطرانداختن فرهنگ مكتوب دفاع مقدس اشاره مي گردد:

الف)پرداختن به سوژه هاومطالب كذب وغيرواقعي درفرهنگ مكتوب:

يكي ازمهم ترين عوامل ركودمولفه هاي فرهنگ مكتوب كه غالبادراشكال وقالبهاي مختلف تبلورمي يابدتوجه وپرداختن به مسائل كذب درادبيات دفاع مقدس بانگاه وبينش اسطوره اي به اين دوران مي باشدكه ماهيت پاك اين فرهنگ رادراذهان وافكارعموم تحت الشعاع خودقرارداده واقبال ايشان رابه سمت وسوي ديگري متوجه ساخته است.متاسفانه اين آسيب به سينماي دفاع مقدس نيزرسوخ پيداكرده وآنرابه همين دردمبتلاساخته است.بدين گونه كه سينماي دفاع مقدس درسالهاي اخيرباتهيه وساخت فيلمهايي بارويكردتجاري صرف كه عموما موجبات بحران خويش رافراهم نموده است.اذهان تحليل گرمخاطبان ادبيات مكتوب دوران دفاع مقدس،امروزه هرگونه مطالب وصحنه هاي غيرمنطقي راازسايرمطالب تمييزداده وبدنبال كشف حقايق وناگفته هاي دوران مقاومت وايستادگي خواهدبود.تابتواندپاسخهاي جامعي براي سوالات خويش بيابد.

ب)عدم وجودخلاقيت ونوآوري درخلق آثاربديع:

علاوه برمطالب ذكرشده،توجه به عنصرذي دخل خلاقيت ونوآوري در پديدآمدن آثارجاودان وماندگاركه طراوت وشادابي خودرادرمقاطع زماني گوناگون حفظ نموده وبتواندفرهنگ درون خويش رابي كم وكاست به نسلهاي ديگرانتقال دهدامروزه درادبيات مكتوب،مهجورمانده ومغفول واقع شده است.باعنايت به پيشرفت علم وفراورده هاي آن،وتلاش فراگيرو روبه تزايدمستثمران فرهنگي درعصرارتباطلات،كه به انحاءگوناگون،سعي درتخريب نظام فكري وبنيان فرهنگي جوامع دارند،اثري مي توانددرصيانت ازفرهنگ وايدئولوژي حاكم بركشورموثرواقع شودكه ازمولفه تازگي برخوردارباشد،تاقادربه پاسخگويي واقناع ذاتي جوانان داشته باشد.ازجمله عوامل موثردرفرايندخلاقيت ونوآوري دراثرمكتوب دفاع مقدس،بكارگيري ادبيات جديد،درقالبهاوسبكهاي نوبصورت فصيح وبليغ مي باشدبطوريكه همگان،توانايي دسترسي وبهره برداري از آنرابه آساني داشته باشند.

ج)ماديگرايي درتاليف ونشرآثارپرسود:

پديدآمدن روحيه ماديگرايي وبدست آوردن سودهاي كلان ازقبل فرهنگ،يكي ازمهم ترين چالشهاوآفتهاي فراروي ادبيات مكتوب دفاع مقدس محسوب مي شوداين معضل درصنعت سينماي ايران نيزبچشم مي خورد،اقبال عمومي فيلمسازان نسبت به توليدفيلمهاي بي محتواكه غالباازانگيزه هاي مادي صرف تبعيت مي كنددليلي براين مدعاست.بايدمتذكرشدكه انجام افعال وامورفرهنگي بامعضل وپديده مذموم كاسبي فرهنگي،تفاوت داشته ودوامركاملامجزاازهم تلقي مي شوند.هدف ازانجام امورفرهنگي،تقويت واعتلاي جايگاه فرهنگ به معناي عام كلمه وهدف ازكاسبي درحوزه فرهنگ،انباشتن كيسه هاي زراست.به نظرمي رسددراين رابطه وظيفه ثقيلي برعهده دستگاههاي فرهنگي كشوروجوددارد.تااينكه فرهنگ اين مرزپرگهرازگزندنااهلان مصون بماند.بااندك تاملي درسيرتاريخي وتكوين ادبيات مكتوب بويژه كتاب دفاع مقدس،اين نكته براي ماآشكارمي شودكه هم اكنون اين بخش ازعناصرفرهنگي دفاع مقدس نيزتحت تاثيربينش ماديگرايي اصحاب قلم ونشرمحصولات فرهنگي قرارگرفته است.واين خودعامل اساسي درركودوجمودفرهنگ والاي دفاع مقدس محسوب مي شود.

 پي نوشتها:

1-كتاب دين،مقاله كتاب،فرهنگ،اسلام،دكترسيدمهدي خاموشي،ص11،سال 1383

2-حديث ازنبي مكرم اسلام(ص)،منتخب ميزان الحكمه،ص482

3-كتاب دين،معاونت پژوهشي وآموزشي،ص5

4-قرآن كريم،آيه 138سوره مباركه بقره

5-قرآن كريم،آيه 23سوره مباركه احزاب

6-روايات ازامام حسين(ع)

7-قرآن كريم،آيه 8سوره مباركه بروج

8-تفكرفلسفي غرب ازديدگاه شهيدمطهري،علي دژاكام،جلد1،ص6

منابع وماخذ:

دراين مقاله ازكتابهاونشريات ذيل بهره برداري شده است:

1-كتاب وكتابخانه دراسلام،كاظم مديرشانه چي،بنيادپژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي،سال1374

2-مجموعه مقالات اولين همايش ملي مهندسي فرهنگي،جمعي ازنويسندگان،1385

3-نشريه بشري،سازمان تبليغات اسلامي،شماره19.20،بهمن واسفند1383

 

شنبه 23 آبان 1388 - 13:6


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری