چهارشنبه 26 مهر 1396 - 20:10
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

حسين آرياني

 

طنين خنده در سالن‌هاي سينما

 

نگاهي به مهم‌ترين كمدي‌هاي سينماي ايران به بهانه رواج فيلم‌هاي كمدي

 

1)     «خانه آقاي حقدوست» (1360)

«خانه آقاي حقدوست» كه محصول سيماي جمهوري اسلامي ايران است، به كارگرداني و بازيگري محمود سميعي در سال 1360 و به طريقه 16 ميلمتري ساخته شد. «خانه آقاي حقدوست» يك تجربه جذاب در سينماي صامت است كه آشكارا از شخصيت چارلي چاپلين تأثير گرفت، و فضاي فيلم‌هاي كمدي صامت را به خوبي با جامعه ايراني انطباق داده است. هر چند فيلم مضموني سياسي دارد اما فيلمساز از پرداختن به عناصر و مفاهيم مستقيم شعاري چنين مضاميني پرهيز كرده، و به سراغ مسائل اجتماعي رفته است. فيلم به نحو مؤثري به زندگي بي‌خانمان‌ها و فقرا پرداخته و مشكلات اجتماعي را به نحو ظريف و طنازانه‌اي به چالش كشيده است.

2)     «اجاره‌نشين‌ها» (1366)

در نيمه اول دهه 60 كه فيلم‌هاي پرفروش به فيلم‌هاي اكشن و حادثه‌اي مثل «عقاب‌ها» و «بايكوت» خلاصه مي‌شد ژانر كمدي به فراموشي سپرده شده بود، داريوش مهرجويي كه مدتي در فرانسه به سر مي‌برد، به ايران بازگشت و پروژه «اجاره‌نشين‌ها» را آغاز كرد. نتيجه كار، يكي از بهترين كمدي‌هاي تاريخ سينماي ايران شد. «اجاره‌نشين‌ها» يك كمدي اجتماعي ديدني دباره معضل اجاره‌نشيني بود. صحنه‌هاي كميك معروف فيلم، مثل صحنه‌اي كه اكبر عبدي آواز مي‌خواند و لوله مي‌تركد يا صحنه‌اي كه انتظامي با كلنگ به او حمله مي‌كند، در حافظه جمعي از تماشاگران سينماي ايران ثبت شده است. «اجاره‌نشين‌ها» نهمين ساخته مهرجويي و نخستين فيلم به نمايش درآمده اين فيلمساز پس از انقلاب بود. فيلم در اكران تهران 18 ميليون تومان فروخت و بدل به پرفروش‌ترين فيلم تاريخ سينما تا آن زمان گرديد.

3)     «ديگه چه خبر؟» (1371)

در سال‌هايي كه «دزد عروسك‌ها» و «عروس» فيلم‌هاي پرفروش هستند، تغيير ذائقه مخاطب و موفقيت «ديگه چه خبر؟» او را از انتظار نبود. تهمينه ميلاني، از جمله فيلم‌سازان زني بود كه پس از انقلاب ظهور كردند. او در «ديگه چه خبر؟» در قالب فيلمي كمدي چشم‌اندازهاي جديدي را پيش روي شخصيت دختر فيلم مي‌گشايد. شايد الان با ديدن فيلم به تازه بودن مضمون آن پي نبريم، ولي آن زمان نشان دادن دختري پرانرژي و شيطان و با نمك كه همه چيز را به هم مي‌ريزد كار جسارت‌آميزي بود. ماهايا پطروسيان در نقش دختر پرجنب‌ و جوش درخشيد و تا به امروز به تكرار اين نقش پرداخته است. استقبال تماشاگران از فيلم به حدي بود كه «ديگه چه خبر؟» در فصل پاييز 2 ماه و نيم روي پرده سينماهاي تهران باقي ماند. «ديگه چه خبر؟» دومين فيلم ميلاني پس از تجربه اول و ناموفق «بچه‌هاي طلاق» بود كه هم از سوي منتقدان و هم در گيشه پاسخ مثبت گرفت و بدل به پرفروش‌ترين فيلم سال شد.

4)     «ليلي با من است» (1357)

«ليلي با من است» در سال ساختش خيلي‌ها را غافلگير كرد. در سال‌هايي كه هنوز سينماي جنگ در اوج بود ساختن فيلم كمدي درباره دفاع مقدس، جسارت و شهامت بسياري مي‌خواست. «ليلي با من است» يك كمدي گرم و پرتحرك بود كه تماشاگران را از ته دل خنداند. كمال تبريزي نشان داد كه اگر خلاقيت وجود داشته باشد، مي‌توان حتي با حساس‌ترين موضوع‌ها هم شوخي كرد، بدون آنكه احساسات كسي جريحه‌دار شوند. پرويز پرستويي نخستين‌بار ظرفيت بالاي خود را در نقش‌هاي كمدي نشان مي‌دهد. صحنه‌اي كه با افتادن خمپاره جهت تابلوي راهنما عوض مي‌شود و نيز صحنه‌اي كه پرستويي در پشت آمبولانس از فرار به شهر، شادي بچه‌گانه‌اي مي‌كند در يادها مي‌ماند. فيلم با فروش 95 ميليوني خود، دومين فيلم پرفروش سال شد.

5)     «مرد عوضي» (1377)

محمدرضا هنرمند، در «مرد عوضي» از داستان تعويض مغز يك بيمار مرگ مغزي با مغزي سالم به خوبي بهره مي‌گيرد و به بهانه همين جابه‌جايي جالب، صحنه‌هاي كمدي جذابي خلق مي‌كند. بعد از اكران «آدم‌برفي» در سال 1376 با اكران «مرد عوضي» در سال 1377 خط مشي جديد حوزه هنري نمود پيدا مي‌كند. «مرد عوضي» با وجود آنكه در ماه رمضان اكران شد اما در كمال تعجب بدل به فيلم بي‌رقيب ماه و فيلم يكه‌تاز سال شد. پرويز پرستويي پس از «ليلي با من است» بار ديگر توانايي خود را در نقش‌هاي كمدي به رخ مي‌كشد و موقعيت‌هاي كميك جذاب فيلم به جهت تعويض مغز شخصيت مورد نظر در برخورد با دو زني كه هر كدام به جهتي زن او محسوب مي‌شوند را جان مي‌بخشد. «مرد عوضي» با فروش 400 ميليون‌توماني خود در رتبه اول اكران سال قرار گرفت.

6)     «آتش‌بس» (1385)

نظريه روانشناسي «كودك درون» كه توسط خانم كاپاكيوني ارائه شده است بهانه‌اي شد كه تهمينه ميلاني داستان زندگي يك زوج بامزه و بازي موش و گربه آن‌ها را در قالب يك كمدي پرمخاطب جان بخشد. نتيجه، فروش ميلياردي و شكستن تمامي ركوردهاي فروش بود. مخاطبان فيلم را بيشتر زنان تشكيل مي‌دادند كه برخي به ديدار چندباره فيلم رفتند. استقبال مخاطبان از فيلم آن قدر زياد بود كه حتي دست به دست شدن cdهاي غيرقانوني فيلم هم روي فروش فيلم تأثير چنداني نگذاشت.

7)     «بي‌پولي» (1388)

بخش مهمي از موفقيت فيلم «بي‌پولي» به فيلمنامه دقيق و خلاقانه آن برمي‌گردد، و همكاري موفقيت‌آميزي كه دو فيلمنامه‌نويس آن يعني حميد نعمت‌الله و هادي مقدم دوست داشته‌اند. لحظات تلخ و طنازانه فيلم به نحو ظريفي با هم تركيب شده‌اند. نعمت‌الله با اينكه در نقش‌هاي فرعي از بازيگران سينماي عامه‌پسند استفاده كرده است ولي هرگز به دام شوخي‌هاي سطحي و مبتذل نمي‌افتد. او به خلق شخصيت‌هاي جديدي با همان بازيگران هميشگي سينماي عامه‌پسند دست زده، به گونه‌اي كه جمع دوستان در شركت ورشكسته جز صحنه‌هاي به يادماندني فيلم شده است.

 

چهارشنبه 6 آبان 1388 - 14:2


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری