يكشنبه 4 تير 1396 - 21:55
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

بررسي فعاليت­هاي قرآني استان اردبيل

 

 

 

مصاحبه با حجت­الاسلام والمسلمين مهدي ستوده، مدير كلّ تبليغات اسلامي استان اردبيل

 

با توجه به سوابق اجرايي و مديريتي جناب­عالي، وضعيت امور قرآني استان را توضيح دهيد.

دارالقرآن الکريم اداره کلّ تبليغات اسلامي استان اردبيل، هم­چون ساير دارالقرآن­ها در سطح کشور، فعاليت مي­نمايد و اهداف و مأموريت­هاي سازمان دارالقرآن الکريم را دنبال مي­کند. دارالقرآن، با داشتن کانون قرآن مستقر در ادارات تبليغات اسلامي شهرستان­هاي استان، فعاليت­هاي قرآني استان را پيگيري مي­کند. دارالقرآن استان اردبيل، هم­چنين با زير نظر داشتن فعاليت بيش از پنجاه مرکز، مؤسسه و خانه قرآني به ثبت رسيده، نسبت به تجهيز کتابخانه و بانک نوار و سي­دي در مرکز استان و شهرستان­هاي تابعه، نيز اقدام نموده است. با وجود امکانات فوق، ده­ها هزار نفر در قالب کلاس­هاي نهضت قرآن­آموزي و ديگر طرح­هاي استاني با اين دارالقرآن تعامل دارند.

 به منظور تأمين و تربيت منابع انساني متعهد و کارآمد و ساماندهي مربيان و مدرسان، دوره­هايي را با عناوين تربيت معلم قرائت قرآن كريم سطح1 (روخواني و روان­خواني)، تربيت معلم سطح2 (تجويد)، تربيت معلم مفاهيم قرآن كريم، تربيت ممتحن، تربيت مدرس و تربيت داوري که هر سال از طرف سازمان دارالقرآن الکريم به استان ابلاغ مي­شود، به­طور کامل اجرا نموده و علاوه بر آن، خود استان نيز دوره­هايي را در قالب طرح­هاي ابتکاري برگزار مي­کند.

دارالقرآن در توسعه آموزش­هاي عمومي، در راستاي تحقق نهضت قرآن­آموزي و در قالب آموزش قرآن کريم در سطوح مبتدي و متوسط و تخصصي و اجراي طرح­هاي نسيم حيات و بينات و هم­چنين ترجمه و تفسير سوره­هاي مختلف قرآن کريم، صدور گواهي­نامه براي کليه قبول­شدگان، کلاس آموزش­هاي عمومي و تخصصي و نيز آموزش ويژه کارکنان دولت و در طول سال، در زمينه همکاري با مراکز و مؤسسات مختلف و تعامل با تمام ادارات، نهادها و دستگاه­هاي فرهنگي در سطح استان، نقش بسيار مهمي ايفا مي­کند و در كنار آنها، حمايت و پشتيباني از طرح­هاي خودجوش (خودگردان) مردمي و ساماندهي اين حرکت­ها و نظارت بر فعاليت­هاي آنان، از ديگر وظايف دارالقرآن است که در اين زمينه نيز با جذب افراد متخصص و متعهد، جهت تأسيس مراکز و مؤسسات قرآني و مردمي، کارهاي قابل توجه­اي صورت گرفته است، هم­چنين جلسات قرآني متعددي نيز در سطح استان فعاليت دارند و دارالقرآن نيز جلسات متعددي را در مناطق متعدد به منظور ترويج فرهنگ قرآني، افتتاح نموده که تقريباً اکثر مناطق استان را تحت پوشش قرار مي­دهد.

 

ميزان ارتباط دفاتر شهرستاني با دارالقرآن استان را چگونه ارزيابي مي­كنيد و چه پيشنهادي داريد؟

بر مبناي عملكرد موفق واحد دارالقرآن الكريم اداره كل تبليغات اسلامي استان، پر واضح است كه نتيجه­اي مطلوب، هميشه مديون حركتِ تيمي، توان­مند و قادر در انجام امورات سپرده شده است. دارالقرآن الكريم اردبيل و شهرستان­هاي تابعه نيز از اين قانون مستثني نيستند، بي­شك حركت هدف­مند و پرتلاش تمامي واحدها در كنار هم، اين موفقيت را معنا نموده است، تنها نكته قابل اشاره اين است كه باز هم جا براي حركت و آفرينش خلاقيت­هاي جديد و گرفتن نتيجه­هاي بهتر وجود دارد، پس بدون وقفه و با اراده بايد پيش برويم، زيرا آن­چه ما براي جوانان مي­توانيم انجام دهيم، پاسخ­گويي به پرسش­هاي بي­پايان آنان است، چرا كه بدون جواب ماندن آنها و به دنبال آن، احساس بي­هويتي، جوانان را رنج مي­دهد. معرفي الگوهاي رفتاري مناسب و ايجاد زمينه­هاي مناسب جهت رشد فكري و معنوي آنان، از عمده وظايف مديران قرآني جامعه است.

 

با توجه به ابلاغ طرح­هاي ملي و امور تخصصي قرآني ارائه شده توسط سازمان دارالقرآن الكريم در چند سال اخير و انجام آن توسط استان­ها، دارالقرآن استان از چه جايگاهي برخوردار بوده است و محدوديت­هاي شما در راستاي مأموريت­ها چيست؟

ببينيد اگر بخواهيم ايراد بگيريم، يا سعي در توجيه نابرابري توان­مندي­ها داشته باشيم، سخن بسيار است؛ توان اجرايي استان­ها اعم از نيروهاي متخصص و مكان­هاي مناسب، سطح علمي و قرآني مخاطبين، ميزان بودجه، شرايط و اقليم جغرافيايي و فرهنگي استان­هاي مختلف، همه و همه در كنار هم، يك نا­همگوني در مقايسه استان­ها با همديگر و در كنار آنها مراكز استان­ها و شهرستان­هاي تابعه ايجاد مي­كند، اما نهايتاً همه جزء ايرانيم و يك برادري و برابري با هم داريم، پس بهتر است به جاي بهانه­جويي و بيان كمبودهاي هميشه عيان كه همه هم مي­دانيم، عزم ايراني و قرآني­مان را جزم كنيم تا با آن­چه در توان داريم، در هماهنگي و اجراي تمامي طرح­ها بكوشيم. بحمدالله در اجراي طرح­ها و برنامه، تا به­ حال موفق عمل نموديم و از اين به بعد هم به اميد خدا، عملكردمان بهتر از پيش خواهد بود؛ چنان كه امام(ره) فرمودند: «اگر قرآن نبود، درهاي معرفت بر ما بسته بود.»

 

در صحبت­هايتان، اشاره­اي به وضعيت قرآني استان داشتيد، در خصوص ارتقاء امور قرآني استان، چه پيشنهادي داريد و برنامه­ريزي صورت گرفته تاكنون چه بوده و براي آينده چه برنامه­هايي داريد؟

انسان، موجود پيچيده­اي است و تربيت و آماده ساختن او نيز بسيار سخت و دشوار. در دنياي غرب، بر اساس عالي­ترين و دقيق­ترين برنامه­هايي که توسط دانشمندان تربيتي و روان­شناسي و جامعه­شناسي تنظيم و تدوين يافته، افراد انساني رشد و پرورش مي­يابند، اما ناديده گرفتن امور معنوي و الهي، بزرگ­ترين ضرر و زيان اين­گونه تربيت است، حال وقتي ما برنامه­اي عظيم و دقيق در جهت رشد و تعالي انسان­ها داريم، اگر مطابق دستورات قرآن کريم عمل کنيم، به يک تربيت صحيح و ديني مي­رسيم که نتيجه­اش، سعادت­مندي و تعالي است. پس با برنامه­ريزي دقيق و کارشناسي­شده، بايد قدم در راه هدايت اجتماع برداريم، چرا که امروزه، علي­رغم ايجاد تغييرات عميق فرهنگي در شيوه­هاي زندگي، بسياري از افراد در رويارويي با مسائل زندگي، فاقد توانايي­هاي لازم و اساسي­اند و همين امر آنان را در مواجهه با مسائل و مشکلات زندگي روزمره و مقتضيات آن، آسيب­پذير نموده است. نيازهاي امت اسلامي بالأخص جوانان، به لحاظ ديني، آشنايي با کتاب­ها و منابعي است که بتواند، پاسخ­گوي سؤالات و ابهاماتشان باشد. بنابراين، تسهيل و تأمين راه­هاي اطلاع­رساني و منبع­شناسي، بسيار لازم و ضروري است.

برنامه­ريزي و تشکيل جلسات بحث و گفت­وگوي علمي و ديني نيز مي­تواند کمک زيادي به رشد فکري و عقلي مردم داشته باشد. بي­شک آگاهي و دانايي افراد، چراغي خواهد بود تا از به گمراهي کشيده شدنشان، جلوگيري نمايد. کارشناسان فرهنگي مي­توانند، با هم­راستا کردن و ايجاد وحدت و همبستگي بين مردم، آنها را در دفاع و پايداري از اعتقادات معنوي، به­خصوص عقيده به ظهور حضرت مهدي(عج)، ياري نمايند.

 

خلأهاي موجود در وضعيت قرآني كشور چيست، راه­كارهاي پيشنهاديتان را بيان نماييد.

آن­چه در دنيا، در بين فعاليت دشمنان و مخالفان اسلام و ايران همواره به چشم مي­خورد، اين است كه آنان درصدد ايجاد تفرقه در ميان مردم و از بين بردن يك­پارچگي ملت ايران هستند، تا به بهانه­هايي مثل قوميت­مداري و ايجاد شبهه و تفرقه بين شيعيان و اهل تسنن، نيروي عظيم و خستگي­ناپذير ما را سرگرم اختلافات پوچ نموده و ما را از تلاش­هاي اقتصادي و فعاليت در عرصه­هاي جهاني باز دارند، اما غافل از اين امر هستند كه ملت ما، اهداف والا و روشني دارد و به كمك دين و ايمان و وحدت خود توانسته، در عرصه­هاي اقتصادي و سياسي در سطح جهان مطرح باشد و در زمينه­هاي علمي هم فاتح قله­هاي موفقيت باشد، كه بحمدالله هر روز آمار و اخبار اين تحولات و پيروزي­ها بيش­تر مي­شود. اعتبار و عظمت قرآن کريم، به عنوان کتاب ديني مسلمانان که نقطه مشترکي بين تمام فرق اسلامي است، چيزي غيرقابل انکار و کتمان است که همه، آن را بي­کم و کاست قبول دارند و عمل کردن به آن را وظيفه خود مي­دانند، حال از آن­جايي که آموزه­ها و سفارشات حيات­بخش و تضمين­کننده قرآن کريم، براي همگان يکسان است، عملکرد و واکنش گروه­هاي مختلف نيز در همه موارد، برابر خواهد بود و اين يعني اتحاد و وحدت کلمه، چيزي که ما هميشه داشته­ايم و دشمن در صدد تخريب آن بوده است.

قرآن کريم، با تقويت روحيه عزت و کرامت نفس و ايجاد عادات پسنديده، انسجام و يک­پارچگي به صفوف مسلمانان مي­بخشد و آنان را در مقابل هرگونه توطئه و خيانتي بيمه مي­کند، نمونه بارز اين اتحاد را هم مي­توان در پيروزي انقلاب اسلامي و هشت­سال دفاع مقدس به وضوح ديد که چگونه با تکيه بر آيات نوراني وحي، توانستيم در مقابل آن همه تکنولوژي و حمايت چندجانبه، ايستادگي کنيم و اثبات کنيم که قرآن کريم، برتر از تمام مخلوقات و مصنوعات است.

عدم تطابق آموزش­هاي جديد با نيازهاي واقعي افراد، هم­سو نبودن آنها با نيازهاي فطري انسان­ها و پا گذاشتن بر ارزش­هاي الهي در نظام­هاي تعليم و تربيت جهاني، بسياري از ارزش­ها را آسيب­پذير کرده است. در جهان امروز که عصر سرعت و تکنولوژي است، سطح توليد علم و آگاهي بخشيدن به همگان، بسيار گسترده و عالي است، اما در اين ميان، فرد بايد علاوه بر جمع­آوري و انبار کردن اطلاعات، فرصتي براي تغيير و استدلال اطلاعات دريافتي، با ارزش­ها و اعتقادات شخصي خود بيابد، که بنابر برخي ضعف­ها، اين فرصت را نوجوانان و جوانان ما نمي­يابند، به همين دليل در نوعي سردرگمي و بي­هويتي ديني، به­ سر مي­برند و براي حل اين مشکل بسيار مهم، اگر مطابق دستورات قرآن کريم عمل كنيم، به يك تربيت صحيح و ديني مي­رسيم كه نتيجه­اش، سعادت­مندي و تعالي است، پس وظيفه ما مسئولين قرآني است که با برنامه­ريزي صحيح، سد راه هرگونه انحراف و کج­روي در دين و جامعه اسلامي باشيم. به همين دليل، ما بر آموزش روخواني قرآن کريم و حتي تفسير آن نيز تأکيد داريم، چرا که فهم عميق آيات قرآن کريم، بصيرتي به افراد مي­بخشد که آنان را در برابر هرگونه خطر و ناملايمات حفظ مي­کند.

 

با توجه به اينكه رسالت سازمان تبليغات اسلامي، تبليغ و ترويج در حوزه دين مي­باشد و در اين راستا، تشكل­هاي ديني اعم از هيئت­هاي مذهبي و مداحان، مبلغين و مبلغات و ... تعاملي دو سويه با سازمان دارند، به چه ميزان از اين فرصت در راستاي پيش­برد امور قرآني استان استفاده شده و چه راه­كارهايي جهت انجام اين امر مهم وجود دارد.

بايد نقطه­هاي قوت و ضعف هر موضوعي را در كنار هم سنجيد؛ لذا هدايت فرصت­ها، بسيار مهم است. سازمان تبليغات اسلامي در استان تلاش دارد تا نقطه­هاي قوت را در نظر بگيرد و براي پيش­برد هدف­هاي قرآني، برنامه­ها را به شكل منطقه­اي، در تعامل با قشر جوان، تشكل­هاي ديني و ...، با واگذاري كار به ديگران انجام دهد. در همين راستا، سعي شده تا از پتانسيل­هاي موجود، بيش­ترين استفاده را بكنيم. استراتژي اين مسئله نيز «تبليغ در مقابل تبليغ» بوده است. از جمله كارهاي صورت­گرفته مي­توان به برنامه­هاي: روحاني­هاي مستقر، طرح هجرت، كتاب­خانه­هاي تخصصي ديني، فعال كردن مسجدها، حضور مبلغان در مدرسه­ها و ... اشاره كرد.

به لطف خدا، با فعاليت­هاي انجام شده، توانسته­ايم جايگاه سازمان را به جايي برسانيم كه در بحث­هاي خط­دهي كلان مذهبي، در رأس تصميم­گيري­ها باشد. به عبارتي، سازمان تبليغات اسلامي استان اردبيل، امسال توانست در خط­دهي­هاي مذهبي، بسيار مؤثر باشد و اين را مي­توان نشأت گرفته از تعامل بسيار خوب و عالي با ديگر بخش­هاي مذهبي استان دانست. در قسمت قرآني، پيش­رفت بي­نظير؛ در بخش ساماندهي روحانيون طرح هجرت، در حد خوب؛ در بخش ساماندهي مساجد، به ميزان خيلي خوب؛ و در بخش هدايت و حمايت فعاليت هيئت­هاي مذهبي، عملكرد خوب است. از جمله كارهايي كه مي­توان انجام داد:

- تخصيص مناسب اعتبارهاي استاني، با توجه به حجم برنامه­ها؛

- انجام جلسه­هاي منطقه­اي و كشوري؛

- موضوع­هاي قرآني را در كنار مفاهيم و تفسير، از شكل كليشه­اي خارج و تبديل کردن به بحث­هاي استاد محوري؛

- گسترش كتاب­هاي ديني براي دسترسي بهتر جوانان به اين موضوع؛

- استفاده از مسائل روز، مانند اينترنت در عصر انفجار اطلاعات به منظور در اختيار جوانان قرار دادن؛

- شناسايي مديريت فرهنگي مسجدها و سپردن آن به ائمه جماعات؛

- جدي گرفتن بحث مبلغين و مبلغات؛

- تأكيد بر تأثيرگذاري چهره به چهره در امر تبليغ، توسط مبلغان؛

- شناسايي قشرهاي تأثيرگذار (بر مخاطبان مسائل مذهبي)؛

- در اولويت قرار دادن شايسته­سالاري و حذف تبعيض.

اما در خاتمه، نكته قابل تأكيد اين است كه آگاهي از مفاخر و ارزش­هاي ديني، باعث دلبستگي فرد مي­شود، امام علي(ع) مي­فرمايد: «مردم، دشمن چيزي هستند که نسبت به آن جهل دارند». تأکيد بر تاريخ تمدن و ميراث فرهنگي، نوجوانان و جوانان را به خودباوري مي­رساند. اگر هر جوان و نوجوان مسلمان ايراني، بداند که اروپائيان از تمدن اسلامي و ايراني، و يافته­هاي علمي ابوعلي سينا و فارابي و ... الهام گرفته­اند، ديگر در مقابل تمدن تکنيکي و صنعتي غرب، احساس حقارت نمي­کند و  با تکيه بر ارزش­هاي والاي ديني، داشته­هاي خود را پاس مي­دارد و اين وظيفه رسانه­هاي جمعي و گروهي و مطبوعات است.

 

 

 

چهارشنبه 10 تير 1388 - 9:38


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری