يكشنبه 26 آبان 1398 - 13:46
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني
كارشناس ارشد اديان و عرفان

 

هنر اسلامي

 

 

هتر اسلامي

عفيف البهنسي

ترجمۀ محمدپور آقاسي

انتشارات سوره مهر، 1387

 

 هنر، شيوة تمدن‌هاي اولية بشري است. آن­چه به نام هنر اسلامي آمده، در واقع شيوه و روش ابداعي خود تمدن‌هاست كه با تفكر خودشان قابل تطبيق است و به صورت مكتوب و يا تجربي به اثبات رسيده است.

هنر اسلامي از جزيرۀ‌العرب نشأت گرفته است. يعني همان جايي كه اسلام متولد گشته و سپس منتشر شده و اين امكان را پيدا نموده است كه بر تفكر، سياست و اخلاق تسلط يابد.

هنر اسلامي به جهت وحدت و يگانگي خود، از ديگر هنرها متمايز مي‌گردد. هم­چنين اين هنر به جهت تنوعش از ديگر هنرها جداست.

كتابي كه در صدد معرفي آن هستيم، يكي از آثاري است كه در زمينة هنر اسلامي تأليف شده و نويسنده از پژوهش‌هاي متعدد در خصوص هنر اسلامي براي تكميل اين كتاب استفاده كرده است.

كتاب حاضر در ده فصل تنظيم شده كه فصل اول با عنوان «تأسيس هنر اسلامي»، به جايگاه و ظهور هنر اسلامي و تحولات سياسي و تكامل هنر اسلامي مي‌پردازد.

نويسنده در فصل دوم تحت عنوان «ماهيت هنر اسلامي و زيبايي آن» به بررسي مفاهيمي چون فلسفة هنر اسلامي، صورت و تجريد در تصوير اسلامي، و مسئلة منع تصوير تشبيهي در اسلام مي‌پردازد، و چنين عنوان مي‌كند كه هنر اسلامي، مشخصه‌اي دارد كه آن را از هنرهاي ديگر مانند هنر غربي، هنر هندي و چيني متمايز مي‌كند.

اولين مشخصه‌اي كه در هنر اسلامي جلب توجه مي‌كند اين است كه اين هنر به اشكال تجريدي به صورت گياهان يا اشكال هندسي كه نقش نام دارد، درمي‌آيد و خط عربي در اين هنر با آن عجين شده است. هنر اسلامي بر اساس تفكر فلسفي بنا گرديده و اين تفكر، مؤيد جاودانگي خداوند و فناي موجودات و كائنات است. اين تفكر جاودانگي خداوند با عجز و ناتواني انسان، به مقابله برخاسته است. اما اصلاح‌كننده در واقع عجز و ناتواني هنرمند از انجام امور واقعي را نمي‌رساند و هم­چنين وسيله‌اي براي كتمان روز قيامت نيست، بلكه با ادراك اندك زميني خود، به صورت مستمر، براي رسيدن به وجود ازلي تلاش مي‌كند. مؤلف در فصل سوم ذيل عنوان «آباداني» مفاهيمي چون عوامل ايجاد شهر عربي و اسلامي، و مشهورترين شهرهاي اسلامي را مورد بررسي قرار مي‌دهد و در فصل چهارم به بررسي اولين مساجد مي‌پردازد.

نويسنده در ادامه در فصل پنجم تحت عنوان «ساختمان مساجد در سرزمين‌هاي عربي» به بررسي مساجدي چون مساجد سامراء، مساجد موحدين و... مي‌پردازد. فصل ششم به بررسي مساجد ايراني و تركي، و فصل هفتم به معماري شهري و نظامي، كاخ‌ها و اماكن اداري، معماري شهري دورة فاطمي، مغولي، معماري سوريه در قرون وسطي و... اختصاص يافته است.

اما در فصل هشتم با عنوان «هنرهاي تصويري اسلامي» نويسنده به بررسي هنر تصويري كاشي‌كاري، نقاشي‌هاي ديواري، پيكرتراشي در آغاز اسلام، هنر تصاوير خطي و هنر مينياتور پرداخته است.

تصوير اسلامي در اشكال متعدد و موارد مختلف آغاز شد. اين تصوير يا به شكل تصوير تشبيهي است كه در آن نقاش واقعيت و يا اشكال مشخصي را به تصوير كشيده و يا به صورت رمزي است كه در آن هنرمند در صدد تفسير و تأويل گياهان و طبيعت يا اشكال مختلف و متنوع مي‌باشد.

فصل نهم «نقش عربي» نام دارد كه مفاهيمي هم­چون انواع نقش در سامراء، نقش هندسي، نقش ظريف گياهي، نقش با تصاوير تشبيهي رمزي، چگونگي آراستن تزيينات در آن جاي دارد و فصل دهم، با عنوان هنرهاي تطبيقي نيز به بررسي صنايع معدن و فلزكاري، سفال­گري، نساجي و فرش‌بافي و صنايع چوبي مي‌پردازد.

 

چهارشنبه 3 تير 1388 - 9:5


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری