شنبه 5 خرداد 1397 - 12:19
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

يادداشت

 

حجه الاسلام ناصر شكريان
مديركل سازمان تبليغات اسلامي استان مازندران

 

ساماندهي تبليغات ديني

 

لذين يبلغون رسالات الله و يخشونه و لايخشون احد الا الله

بدون شك تبليغ دين و هدايت مردم و تربيت ديني آحاد جامعه، انجام رسالت الهي و مسئوليت جانشيني پيامبران است.

اهميت هدايت صحيح و مؤثّر مردم و تبليغ دين به گونه‌اي است كه خداوند متعال براي انجام آن، بهترين بندگان خود، يعني پيامبران و سفيران الهي و اولياء را در هر عصر و زمان، با ويژگي خاصّ خود انتخاب و علاوه بر آن، شيوه‌ها و اصول تبليغ و محتوا و پيام آن را نيز به آنان تعليم داده است.

اهميت تبليغ چنان است كه خداوند مي­فرمايد: «من احيي نفساً فكانما احيا الناس جميعاً». پيامبر اكرم(ص) نيز فرمودند: «آيا انجام چنين رسالت خطيري نياز به سياست­گذاري، برنامه‌ريزي و نظارت و اجرا ندارد؟»

تأثير تبليغات بر احدي پوشيده نيست و به تعبير حضرت امام خميني(ره)، سلاح تبليغات برنده‌تر از سلاح جنگ است و به تعبير مقام معظم رهبري، «مگر همين تبليغات نبود كه مردم مسلمان مي‌گفتند علي(ع) نماز نمي‌خواند، مگر همين تبليغات نبود كه مردم مسلمان را براي كشتن پسر پيامبر(ع) جمع كرد، هيچ­كس گمان نكند كه مسئله­گويي و جلسات گوناگون روحانيون امروز كم­تر از ديروز است. منتهي دو نكته بايد رعايت شود، يكي شكل و ديگري محتوا. امروز علم ارتباطات، علم بسيار پيچيده‌اي است. شناخت چگونگي ارتباط‌گيري ذهن­ها و مغزهاي مردم از طرق مختلف، يك علم است و نكتۀ ديگر در مورد محتواست. چه خبري را مي‌خواهيم به مردم انتقال بدهيم، آيا مورد نياز مخاطب است؟ اصلاً مخاطب ما كيست؟ بايد ديد سؤال ذهن و استفهام جوان چيست، تا پاسخ بجا واقع شود».

امروزه ابزار نوين و مدرن تبليغ و شيوۀ جديد آن، و بهره‌گيري از دانش روان­شناسي تبليغ و علم ارتباطات، سلاح كارآمدي است كه دشمن براي رسيدن به اهداف شوم و شيطاني خود از آن استفاده مي‌كند. ولي با كمال تأسف ما براي اهداف مقدّس خود، نه تنها از آن بهرۀ كافي نبرده‌ايم بلكه هنوز درصدد شناخت دقيق و استفاده كامل از آن نيز برنيامده‌ايم؟

امروزه يك­صد و پنجاه­هزار مبلّغ آموزش ديده مسيحي، از طريق مراكز فرهنگي، راديو و تلويزيون و ديگر رسانه‌ها در سراسر جهان در تبليغ آيين مسيحيت مي‌كوشند و واتيكان در نظر دارد كه با استفاده از سه ماهواره، تمامي كرۀ زمين را تحت پوشش برنامه‌هاي تبليغاتي خود قرار دهد و براي تربيت مبلّغين كه بخشي از ابزار تبليغي آنان هستند، به منظور افزايش توان علمي، تخصصي و حرفه‌اي آنها، در تأسيس و گسترش مراكز آموزشي و دانشكده‌هاي گوناگون اهتمام دارد مبلغان آن­ها بعد از گذراندن مراحل جذب، گزينش و دوره‌هاي آموزش مقدماتي و عالي، به طور رسمي با عنوان مبلغ به مناطق مورد نياز اعزام و گروه ديگر با عناويني از قبيل پزشك، مهندس، جهانگرد، روزنامه‌نگار، مستشار نظامي و... به مناطق مورد نظر مي‌شتابند و در اعزام افراد به روش و آداب زندگي و آموزش زبان­هاي محلي منطقه اعزام و تعليم هنرهاي مختلف توجه دارند تا بدون واسطه با آن مردم سخن بگويند و همراه خود كتاب­ها و جزوات گوناگون دارند و به آنها اهدا مي‌نمايند.

حضور تبليغي برنامه‌ريزي شده و سازمان­يافتۀ دشمن در تمام عرصه‌هاي اطلاع‌رساني تبليغ و عدم برنامه‌ريزي به موقع مديران نظام، موجب موفقيت نسبي دشمنان شده است.

با توجه به اينكه هويت و ماهيت اين انقلاب و نظام، ديني و الهي است و رسالت اصلي آن هدايت و تربيت آحاد جامعه مي‌باشد، لذا انقلاب اسلامي بعد از پيروزي نياز به دو حركت داشت: كار گسترده و سازمان­يافته فرهنگي، به منظور نشر و گسترش فرهنگ و معارف ديني و تعميق باورها و نهادينه كردن آن در ذهن و باور و رفتار و گفتار آحاد جامعه؛ و دوم، ارائۀ خدمات ديني به آنها.

سياست­گذاري، برنامه‌ريزي و پي­گيري و نظارت بر اجراي اين دو كار مهم، ايجاب مي‌كرد كه يك طرح درازمدت و سازمان­يافته آموزشي ويژۀ مبلغين و امور تبليغي، در ابعاد مختلف تهيه و بر اساس شرايط زمان اجرا و در اركان تبليغات، تحولي متناسب با نيازهاي جامعه به وجود مي­آمد.  

براي ساماندهي تبليغات ديني كشور، با گذشت حدود سي­سال از پيروزي انقلاب اسلامي چه سياست­گذاري كلان تبليغي و برنامه‌ريزي منسجم و اولويت‌بندي تبليغي و مديريت تبليغي و... شده است؟

آيا برنامه‌هاي تبلغي موجود، پاسخ­گوي نيازهاي جامعه و نسل امروز است؟

آيا پيام­هاي مناسب فرهنگي كه همان محتواي مناسب در زمينه‌هاي گوناگون اعتقادي، اخلاقي، اجتماعي، تاريخي، سياسي و احكام مي‌باشد، براي سطوح مختلف سني؛ كودكان، نوجوانان، جوانان، ميان­سالان، پيران، زنان و براي مراكز متعدد (آموزشي و غيره) تهيه و در اختيار مبلغين و مربيان قرار گرفته است؟

آگاهي مبلغان به تحصيلات مخاطبان، سطح آگاهي ديني آنان و آداب و رسوم، مفاسد اخلاقي رايج، تعداد معتادان، شبهات مطرح، در اثربخشي تبليغ، نقش كليدي دارد. آيا بانك اطلاعات مربوطه و شناسنامه فرهنگي، تبليغي محلّ تبليغ تهيه شده است و در اختيار مبلغين قبل از اعزام قرار مي‌گيرد؟

آيا در جهت شناسايي مبلغين و طبقه‌بندي توانايي‌‌هاي آنان در زمينۀ موضوعات مورد نياز جامعه، گام­هايي برداشته و براي بهينه‌سازي مبلغين برنامه‌ريزي شده است؟

آيا همان­طور كه براي تربيت پزشك و مهندس در طول چند برنامۀ دولت، برنامه‌ريزي درازمدت شده و در جهت كمّي و كيفي به خودكفايي رسيده است و با توجه به نُرم پزشكي موجود (هر پزشك، براي هزار نفر) براي جمعيت هفتادمليون نفري كشور ،هفتادهزار مبلّغ كارآمد و متخصص تربيت شده‌اند؟

آيا همان­طور كه رشته‌هاي تخصصي مختلفي در پزشكي ايجاد شده و طبيبان حاذق و متخصصان زياد در رشته‌هاي مختلف تربيت شده‌اند، در مورد مبلّغين كه تربيت و پرورش روح انسان را به عهده دارند، چه اقدام منسجمي انجام گرفته و چه نتايجي داده است؟

همان­طوري كه براي سلامتي و بهداشت جسم انسان، دانشگاه­ها و دانشكده‌هاي تخصصي مختلفي در طول چند برنامۀ کشور احداث و به بهره‌برداري رسيده، براي تربيت متخصص سلامتي و بهداشت روح انسان كه از حساسيت و ظرافت خاصّي برخوردار است، چند دانشگاه يا دانشكده تخصصي احداث شده است؟

آيا بانك اطلاعات جامع مبلغين و شناسنامۀ فرهنگي تبليغي مراكز و اماكن تبليغي در شهر و روستا وجود دارد؟

مسئوليت ساماندهي تبليغات ديني به عهدۀ چه كسي يا ارگاني است؟

 

پيشنهادها

- تعيين سياست­هاي كلان تبليغي.

- تدوين برنامه سازمان­يافته و منسجم، طي سه برنامه بلندمدّت، ميان­مدّت و كوتا­مدّت.

- تعيين اولويت­بندي تبليغي.

- داشتن طرح و برنامه قوي و جامع در امر تبليغ.

- كارآمد سازي مديريت تبليغ ديني.

- تدوين نظام آموزشي، براي تربيت نيروهاي متخصص تبليغي در سطوح مديريت، كارشناسان و... (زيرا برنامه و نيازها، با نيروهاي انساني موجود تناسب ندارد).

- ايجاد همدلي و هماهنگي در تبليغات ديني.

- نظارت و ارزيابي و پي‌گيري.

- تهيه بانك اطلاعات جامع مبلغين، طبقه‌بندي آنها بر حسب آگاهي موضوع مجلس-مخاطب.

- تهيه بانك اطلاعات فرهنگي تبليغي مراكز و اماكن تبليغي شهر و روستا.

- راه‌اندازي دانشكده‌هاي تبليغ براي تربيت مبلّغ و مربّي ويژه كودكان و نوجوانان، جوانان، ميان­سالان و پيران و زنان، دانشگاه­ها و مراكز آموزشي، ادارات و شركت‌ها و كارخانجات و... و در رشته‌هاي اعتقادي، تاريخي، اجتماعي، سياسي، اقتصادي، تفسير و معارف ديني، اخلاق.

- راه‌اندازي پژوهشكده‌هاي تبليغي: مخاطب‌شناسي و سطح‌بندي و شناسايي نيازهاي گوناگون آنها از اهميت ويژه برخوردار و مستلزم برنامه‌ريزي و پژوهش‌هاي گسترده و تربيت نيرو است. در حقيقت موضوع و محور اصلي كار تبليغي، مخاطبين هستند كه به عنوان پيام‌گيرنده و موضوع اصلي فعاليت‌هاي تبليغي، تلقي مي‌شود و همۀ اركان ديگر تبليغ براي اين است كه محتواي اصلي پيام در ذهن مخاطب اثر گذاشته و تحوّل در نگرش و انديشه و گفتار او پديد بيايد. لذا راه‌اندازي پژوهشكده و تربيت پژوهشگران تبليغي براي موارد ذيل لازم و ضروري است.

- براي تهيۀ پيام‌هاي مناسب ديني براي جلسات و منابر مختلف (عمومي، مدارس، دانشگاه، ادارات،  كارخانجات، زنان، كودكان، جوانان و مجالس ترحيم و بزرگداشت) و نيز پيام­هاي مناسب در موضوعات مختلف (اعتقادي، تربيتي، سياسي، اجتماعي، معارف، تاريخ، اخلاق، احكام و... پيام‌هاي ويژه محرم و صفر، ماه‌ رمضان، ايام فاطميه، هفته ولايت، ارتحال امام(ره)، انتخابات و غيره)، تهيه پيام‌هاي ويژه براي حفظ نيروهاي مؤمن و خودي در صحنه‌ها، تهيه پيام­هاي ويژه گردهمايي مبلّغين و روحانيت استان­ها، بررسي شبهات مطرح در جامعه و ارائه پاسخ به موقع براي استفاده مبلغين، انتخاب و معرفي الگوي ديني براي تربيت نسل جوان، تهيه ماه­نامۀ تبليغ، بولتن تبليغ، راه‌­اندازي سايت تبليغ و خبرگزاري ويژه تبليغ و... .

 

 

يكشنبه 31 خرداد 1388 - 11:5


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری