چهارشنبه 3 بهمن 1397 - 10:24
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

كتاب

 

اكرم اماني
كارشناس ارشد اديان و عرفان

 

تاريخ پانصدسالۀ تبريز (از آغاز دورۀ مغولان تا پايان دورۀ صفويان)

 

 

تاريخ پانصدسالۀ تبريز (از آغاز دورۀ مغولان تا پايان دورۀ صفويان)

سيدآقا عون‌اللهي

ترجمۀ پرويز زارع شاهمرسي

انتشارات اميركبير، تهران، 1387

 

تبريز شهري نيست كه بتوان سخن دربارۀ آن كوتاه كرد. گفته شده، هيچ شهري در جهان نيست كه اين همه مباحثه و مناظره پيرامون آن در گرفته باشد.

تبريز به عنوان شهري ايراني و قديمي، پيش از ميلاد بنا شد. در سده‌هاي ميانه، جنگ‌هاي پي‌درپي و حوادث طبيعي بارها شهر را ويران كرد و تبديل به روستا نمود. حملۀ مغولان در اوايل سدۀ سيزدهم ميلادي، باعث ويراني بسياري از شهرهاي ايران از جمله تبريز شد.

پيش­رفت اقتصادي تبريز در سده‌هاي سيزدهم تا هفدهم ميلادي به يك اندازه نبود. در اثر عوامل داخلي و خارجي اقتصاد شهر گاه رشد كرده و گاه تنزل يافت.

تشكيل دولت صفوي ايران در اوايل سدۀ شانزدهم ميلادي، تعيين تبريز به عنوان پايتخت صفويان، تبديل اين شهر به مركز اقتصادي و سياسي و افزايش نقش اعيان محلي در ادارۀ شهر، موجب رشد حيات اقتصادي تبريز شد.

مي‌توان گفت كه تبريز در صحنۀ تجارت داخلي و خارجي، قلب ايران در آذربايجان بود. علّت اساسي اين مسئله، قرار داشتن تبريز بر سر راه كارواني و مركزيت آن در تجارت ابريشم ميان شرق و غرب بود.

تاريخ پانصدسالۀ تبريز، اطلاعات ارزش­مندي دربارۀ حيات شهر تبريز در دوره‌اي باشكوه مي‌دهد. دوره‌اي كه تبريز، نقشي مهم در تاريخ ايران داشت، دوره‌اي كه حدّ فاصل ميان دوران جديد و قديم است و طي آن تبريز به بالاترين درجۀ عظمت و شكوه خود رسيد.

پروفسور عون‌اللهي از اساتيد تاريخ جمهوري آذربايجان است كه اين كتاب را در هنگام پايداري و برجايي حكومت اتحاد شوروي نگاشته است.

وي كتاب را در 5 فصل تنظيم كرده است كه فصل اول را به شرحي از منابع استفاده شده اختصاص داده و آورده است كه در تأليف اين كتاب از منابعي به زبان‌هاي عربي، پارسي، تركي، روسي، ارمني، اروپايي و... استفاده كرده است.

فصل دوم با عنوان «تاريخ تبريز در دورۀ‌ باستان و ميانه»، پيرامون نام و گذشتۀ شهر تبريز است.

فصل سوم ذيل عنوان «تبريز در سده‌هاي سيزدهم تا پانزدهم ميلادي»، به تاريخ اقتصادي شهر، صنعت، بازرگاني، تاريخ اجتماعي شهر، جمعيت آن و ساختار اجتماعي‌اش اختصاص يافته است.

نويسنده در فصل چهارم همين عناوين را در سده‌هاي شانزدهم و هفدهم ميلادي مورد بررسي قرار داده است.

«علم و فرهنگ در تبريز سدۀ سيزدهم تا هفدهم» عنوان فصل پنجم كتاب است كه بعد از آن نتيجه‌گيري، منابع، اسناد، تصاوير آمده است.

تمدن و فرهنگ ايران در تبريز بسيار رشد يافت. برازندگي آن، نقش مهمي در رشد فرهنگ و تمدن ايران داشت. به طور كلّي تبريز در سده‌‌هاي 15 تا 17 ميلادي مركز مهم معماري، خطاطي، نقاشي، موسيقي و شعر در خاور نزديك بود. تبريز دانش­مندان بزرگي در رشته‌هاي پزشكي، فلسفه، رياضيات، تاريخ و ادبيات ‌پروراند و در اين زمينه مركزيت داشت.

 

چهارشنبه 27 خرداد 1388 - 15:42


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری