چهارشنبه 3 ارديبهشت 1393 - 15:10
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

روابط عمومي اداره کل تبليغات اسلامي استان اردبيل

 

زن و فلسفۀ حجاب

 

 

حجاب و پوشش براي بانوان ـ به ويژه حجاب برتر ـ و توجه به تحريم عفاف و حراست آن در زن از اصيل‌ترين سنگر زنان و از مهم­ترين و سودمندترين قانون الزامي آفرينش براي آن­ها در جامعه است. به عبارت روشن­تر، حجاب و پوشش، سنگر سعادت و پيروزي و رستگاري زنان و جامعه است، که اگر اين سنگر آسيب ببيند و يا فرو ريزد، عوامل سعادت، پاک­زيستي و شرافت آن­ها فرو ريزد. مراد از حجاب، پوشش اسلامي است، و مراد از پوشش اسلامي زن به عنوان يکي از احکام وجوبي اسلام، اين است که زن، هنگام معاشرت با مردان، بدن را بپوشاند و به جلوه‌گري و خودنمايي نپردازد. لزوم پوشيدگي زن در برابر مرد بيگانه يکي از مسائل مهم اسلامي است، در خود قرآن کريم دربارۀ اين مطلب تصريح شده است، پوشيدن زن در برابر مرد بيگانه يکي از مظاهر لزوم حريم ميان مردان و زنان اجنبي است، همان­طور که عدم جواز خلوت ميان اجنبي و اجنبيه يکي از مظاهر آن است.

با کمال تأسف دنياي غرب و دنباله­روهاي آنان اين مسئله بسيار مهم اسلامي و اخلاقي را ناديده گرفته، بلکه به عکس با کمال گستاخي بر ضدّ آن، گام برمي‌دارند و آن را عامل تخدير و رکود و واپس‌گرايي دانسته، تا آن­جا که در دانشگاه­هاي خود، دختران داراي پوشش را اخراج مي‌کنند، با اينکه حجاب سنگر حفظ عفّت و معرفت شخصيت زن و جامعه، سنگر حفظ زيبايي و شکوه زن، سنگر حفظ صحيحي ارتباط‌ها و رشته‌هاي اجتماعي، سنگر حفظ اخلاق فردي و اجتماعي، سنگر و دژ خلل­ناپذير براي حفظ مرزها و شيرازه‌هاي روابط مختلف بوده و کيان خانه و خانواده را از هرگونه انحراف و گمراهي، حفظ مي‌کند. /p>

براستي در چه دنياي جاهليتي قرار گرفته‌ايم که دنياي غرب و الگوتراشان غرب­زده، حتّي در کشورهاي اسلامي شکستن چنين سنگر و دژي را علامت ترقّي، رشد و تمدّن مي‌دانند و به عکس حجاب و حفظ حريم عفاف را نشانۀ عقب‌گرد و واپس‌گرايي. دزدان عفّت و غارت­گران استعمار، براي فريب اذهان و وسيلۀ قرار دادن زنان به عنوان يک کالا مي‌خواهند زنان را که نيمي از جامعۀ انساني هستند از همين راه، از درون تهي کنند و با اين کار به تهاجم فرهنگي خود ادامه دهند، آن­ها چنين القاء مي‌کنند که: حجاب سدّي بر سر راه تکامل آن­هاست؛ حجاب، زنان را در زندان زندگي حبس کرده و آن­ها را از تعالي و رشد باز مي‌دارد؛ و حجاب از توسعۀ علمي، فکري، فرهنگي و هنري زنان مي‌کاهد که...

در حالي که حجاب اسلامي آن­گونه پيامدهاي شوم را ندارد، بلکه وسيله و سنگر محکمي براي استواري زندگي بانوان بوده و پشتوانۀ نيرومندي براي آن­ها در راستاي توسعۀ علمي، فکري، فرهنگي و هنري است.

 

تاريخچۀ حجاب

تاريخ حجاب به آفرينش اولين موجودات روي زمين، يعني آدم و حوا بازگشت مي‌کند و فراز و نشيب‌هاي بي­شمار تاريخ، قدرت بر محو آن را نداشته است. "يا بني آدم قد انزلنا عليکم لباساً ..."، (اي فرزندان آدم براي شما لباس فرو فرستاديم که هم اندام شما را مي‌پوشاند و هم زينت شماست و لباس تقوي بهتر است اين از آيات خداست باشد که متذکر شده پند گيريد)./ سورۀ مبارکۀ اعراف، آيۀ شريفۀ 26

اين آيۀ شريفه بيان­گر اهميت لباس، پوشش، ستر و ساتر از نظر قرآن کريم است.

 

حجاب از نظر قرآن کريم

اصل وجوب حجاب براي زنان از ضروريات دين اسلام است، و منکر آن در حکم منکر دستورات ضروري اسلام است و کسي که از روي عمد و آگاهي، منکر ضروريات اسلام شود، در حکم کفر است، مگر اينکه معلوم باشد که منکر خدا و يا رسول خدا(ص) نيست.

در قرآن کريم براي وجوب و حدود آن، به چهار آيه که صراحت بر آن دارند، تمسک شده ولي در مورد حفظ عفّت و پاسداري از حريم آن، در قرآن کريم بيش از ده آيه وجود دارد. در آيۀ شريفۀ 30 سورۀ مبارکۀ نور (به عنوان نخستين آيه‌اي که صراحت بر وجوب حجاب دارد) مي‌خوانيم: "و قل للمؤمنات يغضضن من ابصارهنّ و يحفظن فروجهنّ و لايبدين زينتهنّ الا ماظهر منها و ليضربن بخمرهنّ علي جيوبهنّ و لايبدين زينتهنّ الا لبعولتهنّ..." (اي پيامبر به زنان باايمان بگو چشم­هاي خود را (از نامحرم) فرو گيرند و دامان خويش را حفظ کنند و زينت خود را جز آن مقدار که نمايان است ـ آشکار نسازند و اطراف، روسري­هاي خود را بر سينه خود افکنند (تا گردن و سينه با آن پوشيده شود) و زينت خود را آشکار نسازند مگر براي شوهرانشان و ساير افراد محرمشان...)

 

آثار و فوائد حجاب

1. حجاب و نقش آن در سلامت اجتماع و آرامش رواني:

رعايت حجاب در سلامت و پاکي اجتماع مؤثر است، به علت تأثير زياد آن در استحکام خانواده به عنوان پايه و اساس اجتماع و نيز تأثير آن در ساختن فرزندان با تربيت صحيح و پاک نگه داشتن محيط اجتماع از عوامل تحريک­آميز حيواني.

2. حجاب و نقش آن در مسئوليت‌هاي اجتماعي:

امام خميني ـ قدس سره، در مورد نقش زنان در انقلاب اسلامي مطالب مهمي بيان کرده‌اند که از آن جمله خطاب به آنان چنين مي‌فرمايد: «نقش شما زنان در اين نهضت، از مردها بيش­تر بوده» نيز مي‌فرمايد: «همان­طور که مردها وارد ميدان بودند، بانوان محترم هم وارد بودند، بلکه زحمات اين­ها بيش­تر از مردها بود.»

3. خروج از لشکريان دشمن و ايمني از عذاب الهي و کسب ثواب اخروي:

شيطان از روابط زن و مرد براي به گناه انداختن، استفاده مي‌کند لذا بدحجابي و بي‌حجابي و نيز عدم رعايت اصول شرعي در روابط با نامحرم، شخص را در معرض خشم خدا قرار مي‌دهد.

4. پوشش اسلامي و حفظ نسل از خطر سقوط:

يکي از آثار بي‌حجابي، بي‌بند و باري و روابط نامشروع در ابعاد وسيع است چنانکه در دنياي غرب، به خوبي ديده مي‌شود و آثار نکبت‌بار روابط نامشروع برکسي پوشيده نيست، يکي از آثار، آلوده شدن نسل و به دنبال آن سقط جنين و تولد فرزندان نامشروع و غيرقانوني است که متأسفانه بر اثر عدم رعايت عفّت و پوشش اسلامي، اين آثار روز به روز بيش­تر مي‌شود و آمار نشان مي‌دهد که اين موضوع در کشور‌هايي که پوشش اسلامي رعايت نمي‌شود، به مراتب بيش­تر از جاهايي است که پوشش اسلامي رعايت مي‌شود.

5. مبارزه با نفس:

ميل به خودنمايي و جلوه‌گري به مصالحي در سرشت زن، نهفته است که بايد در مسير درست و هدفي والا به کار گرفته شود. چرا که هيچ گرايشي بدون جهت در جان انسان به وديعت نهاده نشده است. اما اگر اين گرايش، مرزي نداشته باشد و همه جا نمود داشته باشد، فساد آفرين است.

 

راه­هاي مبارزه با بدحجابي و بي‌حجابي

1. تقويت ايمان و اعتقاد:

اين جملۀ حضرت علي(ع) که فرموده­اند: «المرد بايمانه والمؤمن بعمله» نشان­گر آن است که باورها و ايمان­هاي راسخ عالي‌ترين نقش را در کيفيت زندگاني انسان ايفا مي‌کنند.

2. احياء فرهنگ اصيل اسلامي:

احياء ارزش­هاي اصيل اسلامي و فراخواني زن مسلمان به تعقّل و دريافتن ارزش­ها و آفريدن روح تعهّد و تعهّد نسبت به اين­ها نقش مهمي در اين زمينه خواهد داشت و زن مؤمن بايد به آن­چه اسلام به عنوان ارزش بدان مي‌نگرد، باور داشته باشد و بداند که عظمت و شخصيت او در گرو روح بلند، انديشه والا، قلب پاک و جان پيراسته از آلودگي است که او را به روشي انساني و منشي اسلامي فرا خواهد خواند و بداند تن آرايه بسته و ظاهر فريبنده، هرگز نمايش­گر شخصيت او نيست.

3. شناساندن الگوهاي والا:

کلامي از امام صادق(ع) تأمل برانگيز و قابل توجه است که به زنان دوستي آل علي(ع) را الهام کنيد و به همين مسائل اندک رهايشان کنيد زن اگر حبّ علي را فراگرفت و او را راهبر شناخت و خاندان او را به عنوان الگو پذيرفت و بر راهي رفت که اهل بيت(ع) رفته‌اند و آنان را سرمشق قرار داد، رويين­تن مي‌شود و حضورش در جامعه، دلهره­آفرين نخواهد بود.

 

مصوبۀ شوراي عالي انقلاب فرهنگي دربارۀ راه­بردهاي گسترش فرهنگ عفاف

1. توسعۀ فرهنگ تأمل و تفکّر در مفاهيم ديني توسط جوانان براي پذيرش دروني و قلبي و عمل به آن­ها.

2. تبيين دائمي جايگاه والا و پرافتخار زنان در اسلام و مقايسۀ آن با ساير مکاتب براي احساس برتري شخصيت زن مسلمان نسبت به زنان ساير مکاتب و پرهيز از روي آوردن به جنبه‌ها و شخصيت‌هاي کاذب.

3. تقويت بنيه اعتقادي، اخلاقي و اصول و مباني تربيت براي والدين، خصوصاً مادران نسبت به امر عفاف و حجاب و ايجاد حساسيت در آن­ها نسبت به آسيب‌هاي ناشي از رعايت نکردن آن براي خود، خانواده و فرزندان.

4. اتخاذ تدابير مناسب براي جذب، تربيت و به کارگيري نيروي انساني شايسته نظير مديران، معلمان و استادان معتقد و عامل به رعايت حجاب و عفاف در کليۀ مراکز اداري و آموزشي.

5. تبيين آموزه‌هاي ديني در خصوص ضرورت رعايت اصول حيا و عفّت متناسب با قابليت‌ها و ويژگي­هاي زنان و مردان و ايجاد تعادل در روابط اجتماعي آن­ها.

6. احيا و ترويج سنّت حسنۀ امر به معروف و نهي از منکر.

7. ارتقاي سطح آگاهي جوانان در زمينۀ ارتباط‌هاي صحيح انساني و اخلاقي بين آن­ها و حفظ حدود عفاف و حجاب در جامعه و خانواده.

8. تبيين فلسفه و پيامدهاي مثبت فرهنگي اجتماعي، رواني و اخلاقي عفاف و حجاب در عرصه‌هاي مختلف زندگي و اثرات منفي عدم رعايت آن در سست کردن بنيان­هاي اخلاقي خانواده و جامعه.

9. تبيين ديدگاه اسلام در خصوص عفاف، پوشش، حجاب و ضرورت بيان فلسفه، احکام و دستاوردهاي مثبت رعايت آن در جامعه، متناسب با شرايط سني جوانان و نوجوانان با شيوه‌هاي جذاب.

10. توجه دادن به رعايت و نيز باور پوشش نه به عنوان يک اجبار اجتماعي بلکه به عنوان يک ارزش انساني، ديني و معنوي و يک باور قلبي جهت مصونيت از زشتي‌ها و آسيب‌هاي اجتماعي.

11. افزايش آگاهي والدين نسبت به رعايت حجاب و عفاف خصوصاً در خانواده و نقش الگويي آنان در اين امر.

12. اهتمام جدّي نهاد خانواده نسبت به تأمين نيازهاي عاطفي و شخصيتي فرزندان به ويژه دختران و تأثير آن در شکل‌گيري هويّت ديني و اجتماعي آن­ها.

13. تبيين نقش عفاف و حجاب در تقويت هويت ملّي و فرهنگي جوانان و تأثير آن بر استقلال فرهنگي و سياسي کشور.

14. تقويت روحيۀ تعادل در جوانان در رويکرد آنان به مُدگرايي و بيان مستدل و منطقي اثرات و پيامدهاي مدگرايي افراطي و پرهيز از تقليد کورکورانه از مُدهاي غربي و تقويت مُدگرايي ملّي.

15. تبيين ريشه‌هاي تاريخي و فرهنگي و نشانه‌هاي روشن از وجود حجاب و پوشش در اديان الهي و جوامع داراي سابقۀ تاريخي و تمدّن فرهنگي.

16. زمينه‌سازي اجتماعي مناسب براي دختران و پسران جهت کشف هدايت و بروز قابليت‌ها و توان­مندي­ها و تأمين مطالبات خود براي جلوگيري از بروز جلوه‌گري­ها مناسب در حيطه فرهنگ عفاف و حجاب.

17. اختصاص بخشي از موضوعات تحقيقاتي به بررسي «زمينه، علل و موانع گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه» و بررسي تأثيرات محصولات فرهنگي کشور بر اين موضوع.

18. تشويق و ترغيب خانواده‌ها و جوانان به ازدواج آسان و آشنا کردن با معيارهاي شرعي انتخاب همسر، حقوق و وظايف يکديگر، تقويت روحيۀ ساده­زيستي و قناعت­پيشگي در زندگي.

19. تقويت هماهنگي بين دستگاه­هاي ذي­ربط در برنامه‌ريزي و تأمين امکانات لازم جهت رفع مشکلات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موجود بر سر راه ازدواج جوانان.

20. توسعۀ فعاليت‌هاي بنيادهاي ازدواج به منظور جلب مساعدت دولت و خيرين در امر ازدواج جوانان.

21. ارتقاي مهارت‌هاي فني و حرفه‌اي و توان­مندي­هاي جوانان جهت توسعۀ طرح­هاي خود اشتغالي و آشنايي با بازار کار و زمينه مختلف فعاليت به عنوان زمينه­ساز ازدواج، تشکيل خانواده و نهايتاً توسعۀ فرهنگ عفاف.

22. اهتمام جدّي مراکز فرهنگي و کليه رسانه‌هاي کشور نسبت به ارائه الگوي مطلوب از عفاف و حجاب در محصولات فرهنگي خود (فيلم، سريال، تئاتر و...) و پرهيز از ايجاد تضاد و تناقض براي جوانان در اين امر.

23. جذب، تربيت و به کارگيري نيروي انساني آگاه و عامل به مباني ديني عفاف و حجاب در برنامه‌هاي فرهنگي و تبليغي.

224. جهت­دهي و تقويت امر عفاف و حجاب با استفاده از قابليت‌ها و ظرفيت سازمان‌ها، احزاب، تشکّل‌هاي غيردولتي و هيئت‌هاي مذهبي در کشور.

 

سارا حقي

كارشناس امور فرهنگي ادارۀ كل تبليغات اسلامي استان اردبيل

 

 

 

شنبه 23 خرداد 1388 - 13:22


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری