شنبه 29 مهر 1396 - 11:59
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

آرام

 

مدرسه را پاتوق فيلمنامه‌نويسي مي‌كنيم

 

 

گفتگو با عزيزالله حاجي مشهدي، مدير مدرسه كارگاه فيلمنامه‌نويسي

 

اشاره:

عزيزالله حاجي‌مشهدي، مدرس و منتقد سينما و يكي از كارشناسان امور فيلمنامه‌نويسي، مدتي است مسئوليت كارگاه فيلمنامه‌نويسي حوزه هنري را برعهده دارد؛ مدرسه‌اي كه در سوابق خود پرورش نويسندگان و فيلمنامه‌نويسان شاخصي را دارد. اما به نظر مي‌رسد بعد از فترت چندين ساله، مدرسه با مديريت او دوره جديد و شكوفايي را خواهد داشت. با وي در همين ارتباط گفت‌وگويي انجام داده‌ايم كه در پي مي‌‌آيد:

 

آيا راهكار و ساختار جديدي براي رسيدن به اهداف رسالت حوزه هنري در ارتقاي سطح كيفي سينماي حوزه به كار گرفته‌ايد؟

براي نخستين بار رياست حوزه هنري و شوراي سينماي حوزه هنري در سال 86 تصويب كردند كه هيچ توليدي در بخش معاونت سينمايي به مرحله توليد نمي‌رسد مگر اينكه فيلمنامه آن فيلم توسط مدرسه كارگاهي فيلمنامه‌نويسي تأييد شود و اين براي ما يك موفقيت بوده است. از سويي ديگر مجموع توليد ساليانه فيلم در حوزه هنري كه همراه با اعتبار خوبي نيز هست 6 يا 7 فيلم خواهد بود. حتي از سال گذشته در شوراي سينمايي تصميم گرفته شد كه آثار بيش‌تري در قالب تله فيلم توليد شود كه اين تعداد هم به مجموع توليد ساليانه اضافه مي‌شود. اين اتفاق به اين معناست كه بطور متوسط سالانه مي‌توانيم از 10 فيلمنامه كارگاه استفاده كنيم.

مدرسه كارگاه فيلمنامه نويسي در حال حاضر چند ساله شده است؟

ايده اصلي ايجاد اين مدرسه از آن شهيد آويني است كه از سال 69 متصدي بخش فيلمنامه حوزه هنري بوده است. ايده ايشان در سال 72 به بار نشست كه با مرور بر گذشته مدرسه خواهيم ديد مثل هر پديده فرهنگي روند آن داراي شيب‌هاي ملايم و تدريجي بوده است. مدرسه كارگاهي از سال 76 بعد آموزشي به خود گرفت و با توجه به استقبال علاقه‌مندان كه امكان حضور در كلاس‌ها را نداشتند، آموزش مكاتبه‌اي هم در همان سال برگزار شد. اين فعاليت بدون وقفه نزديك به 15 سال عمر دارد و در حال حاضر بيش از 5000 طرح و فيلمنامه در بانك فيلمنامه موجود است.

آيا قصد نداريد تلاش جديدي در حوزه هاي غيرداستاني در فيلمنامه براي كارگاه انجام دهيد؟

اتفاقاً قصد داريم كارگاه هاي نويني را در بخش هاي ديگر مدرسه راه اندازي كنيم. كارگاه مستند، كارگاه آزاد و كارگاه فني در حال شكل گيري است و بزودي با حضور استادان مجرب راه اندازي مي شود.

بسياري از منتقدان در سينماي ايران معتقدند مشكل اصلي فيلم‌هاي توليد شده معطوف به فيلمنامه است. با توجه به اينكه مسئوليت مهمي هم داريد، آيا شما هم اين نقد را تأييد مي كنيد؟

تقريباً براي همه سينما دوستان و كساني كه با مقوله سينماي ايران و مشكلات آن آشنايي دارند مقوله فيلمنامه به عنوان يكي از مقوله‌هاي كليدي شناخته مي‌شود؛ به گونه‌اي كه گاهي در يك اثر ساير مشكلات حتي مشكلات اقتصادي را هم به ضعف فيلمنامه نسبت مي‌دهند من هم اعتقاد دارم كه ما نياز به يك تمهيدات جدي براي ارتقاء سطح كيفي فيلمنامه داريم ولي همه مشكلات سينما به فيلمنامه برنمي‌گردد. در عين حال واقعيت اين است كه فيلم موفق متكي به فيلمنامه خوب است به همين دليل اگر ما شرايط را براي توليد فيلمنامه خوب مهيا سازيم؛ مي‌توانيم به توليد يك فيلم خوب هم اميدوار شويم. به عنوان يك واقعيت فيلمنامه خوب توان بالقوه دارد كه تبديل به يك فيلم خوب شود.

روش شما براي ثبت و خريد فيلمنامه‌هايي كه به بانك مي‌رسد چگونه است؟

هنگامي كه اثري را از نويسنده آن دريافت مي‌كنيم ابتدا آن را در بانك ثبت مي‌كنيم و به نويسنده رسيد مي‌دهيم. ظرف مدت 15 روز آن اثر توسط 3 كارشناس بررسي مي‌شود. در صورتي كه مضمون اثر با خط و مشي حوزه هنري تناقض نداشته و اثري درخور باشد، پيشنهاد خريد اثر را به صاحب آن مي‌دهيم. در غير اين صورت يك نسخه از اثر در بانك فيلمنامه با اطلاع به صاحب اثر نگهداري مي‌شود. ممكن است كار خوب و جذاب و كميك باشد ولي با اهداف حوزه متضاد باشد. ما اگر فيلمنامه را در بانك كنار مي‌گذاريم به معناي بي ارزش حساب كردن آن اثر نيست. بلكه ما اثر مورد نياز حوزه را از ميان اين دريا پيدا مي‌كنيم. در بانك فيلمنامه به سوي همه علاقه‌مندان به فيلمنامه‌هاي خوب باز است. ما موجودي بانك را به ديگران ارائه مي‌دهيم و مي‌توانند از ما فيلمنامه بخرند.

از زمان ورودتان به مدرسه چه فعاليت‌هاي جديدي انجام داده‌ايد؟

در بدو ورودم در تابستان 86 متوجه شدم كه مدرسه تا حدود زيادي از آن هدف اساسي و اصلي خودش كه در واقع توجه به كارهاي كارگاهي بود، دور شده است. احساس كردم با فاصله‌اي كه در كار ايجاد شده بود به اين بخش از كار بي‌اعتنايي مي‌شود. با تأكيدات دكتر بنيانيان و توجه ايشان به فيلمسازان جوان و پرداختن به فيلمنامه‌هاي جذاب، ما تصميم داريم كه اين روند را در سال 87 به طور جدي ادامه دهيم. كارگاه، فيلمنامه‌هاي واجد ظرفيت بالقوه را انتخاب و روي آن‌ها كار مي‌كند، تغييراتي مي‌دهد و از آن‌ها استفاده مي‌كند. همانطور كه قبلاً هم اشاره كردم كارگاه دو فعاليت ديگر نيز دارد آموزش فيلمنامه‌نويسي بصورت حضوري و مكاتبه‌اي كه كلاس‌هاي حضوري بصورت استاد- شاگردي در سه سطح مقدماتي، پيشرفته و تكميلي داير مي‌شود و شيوه مكاتبه‌اي و ارتباط از راه دور نيز براي هنرجويان شهرستاني وجود دارد. كارگاه فيلمنامه‌نويسي در نظر دارد در كنار آموزش، كارهاي پژوهشي و انتشاراتي هم داشته باشد كه اين كار يك نوع كمك غيرمستقيم به هنرجوها ارزيابي مي‌شود. بحث اقتباس از آثار كهن فارسي براي فيلمنامه‌نويسي يكي از بحث‌هاي جدي كارگاه در سال 87 خواهد بود. يك كار جدي كه رياست حوزه براي انجام آن بسيار تأكيد داشته، داشتن نشست‌هاي گپ و گفتمان بين فيلمسازان حرفه‌اي و فيلمنامه‌نويسان است كه حاصل آن يك تغيير جهت براي بهبود اوضاع سينما خواهد بود و باعث مي‌شود كه چرخ سينماي ايران بيش‌تر بچرخد. در اين گفتمان‌ها درون‌مايه‌هاي موضوعي در مي‌آيد كه روي چه مفاهيمي مانور دهيم. اين ديدگاه مي‌تواند مدرسه را در تدارك يك پاتوق فرهنگي فيلمنامه‌نويسي ياري دهد.

            گفت‌‌وگو: روابط عمومي حوزه هنري

 

 

چهارشنبه 23 بهمن 1387 - 16:43


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری