يكشنبه 3 شهريور 1398 - 2:24
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

داود خسروي

 

فيلمي ارزشمند در سينماي دفاع مقدس

 

 

نقد فيلم «فرزند خاك» ساخته محمدعلي آهنگر

محمدعلي آهنگر بعد از ساختن آثاري چون «نبات داغ» و «نيمه گمشده» (مجموعه تلويزيوني) كه آثاري متوسط بودند گويي با ساختن «فرزند خاك» خواسته قدرت خود را در فيلمسازي به رخ همگان بكشد و در اين كار موفق هم مي‌شود چرا كه «فرزند خاك» اثري ديدني و تأثيرگذار است.

«فرزند خاك» مضمون جسورانه و تازه تفحص و يافتن اجساد شهدا را محور قرار داده، فيلم داستان همسر شهيدي است كه براي يافتن پيكر شوهرش راهي كردستان عراق مي‌شود با وجود آنكه بيشتر لحظات فيلم سرشار از احساس عاشقانه زن شهيد به همسرش است. ولي هرگز فيلم شعاري نمي‌شود و حركت و ديالوگ اغراق‌آميز و شعارگونه‌اي از زن شهيد سر نمي‌زند.

فيلم مضمون يافتن اجساد شهدا را برگزيده است و اين مضمون مي‌توانسته حساسيت برانگيز باشد ولي محمدعلي آهنگر به خوبي از اين خطر جسته است. در كل فيلم حتي در تصويركردن باقيمانده اجساد رزمندگان احساس احترام و تقدس به چشم مي‌خورد و صحنه‌اي كه فرمانده بر جمجمه رزمنده‌اي بوسه مي‌زند به خوبي حكايت از اين احترام و حس معنوي دارد معنويتي كه با زبان سينما و تصوير منتقل مي‌شود و نه شعارهاي اغراق‌آميز و دهان پركن.

تصويري كه از كردستان در «فرزند خاك» مي‌بينيم بر خلاف فيلم‌هايي كه در اين چند ساله ديده‌ايم تصوير سياه و خشني نيست به خصوص فيلم‌هاي جشنواره‌اي كه بسيار از فضاسازي خشن شهرهاي كردستان بهره برده‌اند. «فرزند خاك» طبيعت زيباي كردستان و شادي و تلاش مردم را در دل همه سختي‌ها و كمبودها به خوبي به تصوير كشيده است در اين بين از فيلمبرداري مؤثر عليرضا زرين دست هم نبايد غافل بود كه تصاوير صميمي و دلنشيني از مردم كردستان هرچند در دل محروميت‌ها ثبت كرده است.

«فرزند خاك» از معدود فيلم‌هاي دفاع مقدس است كه نقش اول و قهرمان آن يك زن است از اين جهت هم فيلم اثري متفاوت است چرا كه ما هميشه جنگ را از ديد رزمندگان ديده بوديم اما در «فرزند خاك» جنگ و تبعات آن را از ديد عاشقانه و لطيف همسر يك شهيد مي‌بينيم كه نگاه تازه و جذابي است. ريتم فيلم هم متناسب با سفر دروني كه مينا به تدريج به سوي تصميم نهايي‌اش در طول فيلم دارد، خيلي آرام و با تأني است و حركات دوربين نرم و آرام است كه اين بسيار هماهنگ با سفر مكاشفه‌آميز شخصيت‌ زن فيلم جلوه مي‌كند.

فيلم از لحاظ تكنيكي هم با وجود بضاعت‌هاي محدود سينماي ما خوب عمل كرده است. مي‌شود به سكانس كشته شدن دختربچه در اثر انفجار مين اشاره كرد كه بسيار تأثيرگذار به تصوير درآمده است.

فضاي شاد اوليه فيلم كه با موسيقي دف‌زن و شايد خواهران و برادران همراه است در كنار طبيعتي سبز و زيبا، تضاد مؤثري با مهمات به جا مانده از جنگ و سپس انفجار مين دارد گويي شادي و غم اين مردم همزاد هم هستند و فاصله‌اي بسيار نزديك دارند و به راحتي قابل تبديل به يكديگر هستند.

بازي شبنم مقدمي (در نقش مينا، همسر شهيد) و به خصوص بازي مهتاب نصيرپور (در نقش گونا، زن كرد) ديدني است بازي خانم مقدمي دروني است و بازي احساسات ناگفتني و زير پوستي است برعكس بازي خانم نصيرپور بيروني و زنده و پرتحرك است به خصوص كه خانم نصيرپور آن قدر ديالوگ‌هاي كردي را باورپذر ادا مي‌كنند كه اگر كسي پيشينه پربار بازيگري ايشان را نداند فكر مي‌كندكه شايد با يك بازيگر كرد ناشناس روبه‌رو باشد.

جدا از گويش كردي باورپذير خانم نصيرپور او نقش يك زن پرشور و با نشاط را به خوبي ايفا كرده است او با حرفه سخت و غريبي كه دارد و با وجود برادر معلولش لحظه‌اي از تلاش براي بهترشدن زندگيش دست برنمي‌دارد. اين مسائل باعث شده كه با وجود آنكه نقش خانم نصيرپور يك نقش مكمل است ولي در حقيقت نقش اصلي فيلم به نظر بيايد.

فيلم‌هايي چون «فرزند خاك» تماشاگران را اميدوار مي‌كند كه سينماي دفاع مقدس دوباره احيا شود. «فرزند خاك» نشان مي‌هد كه سينماي دفاع مقدس نياز به مضامين و فضاهاي جديدي دارد و نشان مي‌هد با چنين مضامين و فضاهايي هنوز هم فيلم‌هاي دفاع مقدس مي‌توانند تماشاگران را غافلگير و شگفت‌زده كنند.

«فرزند خاك» نشان مي‌دهد كه محمدعلي آهنگر كارگردان خوب و با آتيه‌اي است و به طور حتم در آينده از او بيشتر خواهيم شنيد.

 

دوشنبه 8 مهر 1387 - 12:34


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری