چهارشنبه 26 مهر 1396 - 12:55
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

سيدرضا آباقي

 

فرهنگ انتظار با ايستايي و سكون منافات دارد

 

 

گفتگوبا حجت الاسلام سيد محمد ميربد، رييس گروه منابع انساني مساجد معاونت امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي

اشاره

 با توجه به حساسيت فرهنگ مهدويت براي شيعه و آسيب هايي كه از سوي برخي افراد مدعي و سودجو كه از سادگي و بي اطلاعي مردم سوء استفاده مي كنند، متوجه اين فرهنگ شده است، شناساندن و موشكافي دقيق فرهنگ غني مهدويت براي مردم امري بسيار ضروري به نظر مي رسد.در گفتگوبا حجت الاسلام سيد محمد ميربد رييس گروه منابع انساني مساجد معاونت امور فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي سعي كرديم تا با طرح اين مساله به راهكارهاي موثري در اين زمينه دست پيدا كنيم كه در ادامه مطلب مي خوانيد.

 

آنچه كه عامه مردم از امام زمان (عج) مي دانند بيشتر به آيات و روايات مربوط به آخرالزمان برمي گردد كه متاسفانه بعضا خرافه و بدعت هايي هم در اين آيات و روايات ديده مي شود.فكر مي كنم ما آن طوركه بايد و شايد به خود مسأله مهدويت و موشكافي آن نپرداخته ايم.برداشت شما از مسأله مهدويت دقيقا چيست؟

 به نظر من مهدويت را مي توان از دو ديدگاه متفاوت مورد بررسي قرار داد يكي تاريخ مهدويت و ديگري فرهنگ آن.فرهنگ مهدويت بخشي از تاريخ به هم پيوسته فرهنگ اهل بيت (ع) را تشكيل مي دهد.آن چه كه مي تواند در فرهنگ مهدويت به عنوان يك فكر و نگرش عميق مطرح باشد، اين است كه اولا ما بايد تعريف مشخصي از امام حاضر داشته باشيم، ثانيا بايد برسي كنيم كه چگونه مي توانيم از وجود ايشان بهره مند شويم. مي توان گفت تعريف امام زمان به عنوان منجي ركن اول فرهنگ مهدويت و چگونگي بهره مندي از ايشان ركن دوم آن است. در فرمايشات پيامبر اسلام (ص) آمده است كه اگر امام زمان خود را نشناسيم به جاهليت مرده ايم. اين يعني چه؟ يعني اين كه منظور از اين شناخت مشخصا شناخت فيزيكي و ظاهري نيست بلكه دستيابي به تعريف حقيقي از آن امام است.در زمان اهل بيت عصمت و طهارت خيلي از افراد آنها را از نزديك نديده بودند اما شان، ارزش، جايگاه و اعتبار آنها را به خوبي مي دانستند.در تاريخ داريم كه خلفاي عباسي بعد از منصور لقب مهدي را براي خود انتخاب مي كردند چون به وجود يك فرد هدايت كننده و نجات دهنده اعتقاد داشتند با اين لحاظ كه به منجي آخرالزمان در زمان خود پيامبر اسلام (ص) هم اشاره شده بود.آن چه كه مسلم است در تمام اديان الهي اعتقاد به يك منجي با تمام شاخصه هاي عدالت محور و عدالت گستر وجود دارد.به هر حال وجود حضرت مهدي (عج) يك واقعيت است كه ما بايد در تمام معادلات سياسي، اجتماعي و فرهنگي آن را با تعريف خاص خودش در نظر بگيريم همان طور كه در روايت داريم هيچ گاه زمين بدون حجت باقي نمي ماند.

 

تعريف شما از منجي آخرالزمان و مهدويت چيست؟

 تعريف امام زمان(عج) در جامعه كنوني از اهميت زيادي برخوردار است. ما بايد با زبان و ادبيات روز ايشان را طوري به مردم بشناسانيم كه جامعه را از آن جهالتي كه اشاره كردم رهايي دهيم. در حال حاضر بزرگ ترين كار فرهنگي براي مبارزه با جهالت، شناساندن دقيق امام عصر(عج) به مردم جامعه است.البته منظور از اين شناخت همانطور كه قبلا گفتم شناخت بر اساس تفكر شيعي و اصل مهدويت است نه صرفا خصوصيات ظاهري و اطلاعات سطحي. همين كه بتوانيم به مردم بفهمانيم كه امام عصر(عج) چه خصوصياتي دارد گام ارزشمندي براي جهل زدايي از آنها در برابر بحث مهدويت برداشته ايم. اما به طور كلي براي تعريف مهدويت دو راه داريم يكي تعريف از لحاظ مفهومي و ديگري تعريف از لحاظ مصداقي. شخصيت هاي بزرگ ديني همچون امام خميني (ره) از لحاظ مصداقي تعريف منسجمي از فرهنگ مهدويت هستند. امام عالمي بود مبارز و مجاهد و سياست مداري دقيق و مردم دار. درواقع اين ابعاد خاص وجودي امام خود مصداقي است براي فرهنگ مهدويت. از لحاظ مفهوم نيز مي توانيم مجموعه اي از مسايل مختلف را به عنوان اصل فرهنگ مهدويت مطرح كنيم كه يكي از آنها همان انتظار و جايگاه آن است.

 

 منتظر واقعي امام زمان (عج) داراي چه خصوصياتي است؟

انتظار هم تعريف خاص خودش را دارد. قطعا منتظر واقعي امام زمان(عج) به خاطر نگاه عالمانه اي كه به اين قضيه دارد داراي خصوصيات ويژه است.چنين فردي رفتاري پرهيزكارانه و نگاهي تيزبينانه و مدبرانه دارد چرا كه ما معتقديم كه در زمان غيبت آن حضرت بايد بهترين اعمال را انجام دهيم.

 

خود مذهب تشيع به فرهنگ انتظار چگونه نگاه مي كند؟

مسلما نگاه مذهب تشيع نسبت به انتظار يك نگاه مشخص است.فرهنگ شيعه به عنوان فرهنگ مرجع و دربرگيرنده مهدويت و مسأله انتظار وظايف و تكاليف انسان را در تمام ادوار تاريخ زندگي او مشخص كرده است. با اندكي توجه درمي يابيم كه دقيقا انتظار بخشي از تكاليفي است كه به عهده ما به عنوان شيعه گذاشته شده است. همان طور كه يك شيعه مامور به نماز خواندن و به امر معروف شده، مامور به اصلاح جامعه هم شده و اگر به اين بهانه كه چون در زمان حضور آن حضرت ظلم و جور همه جا را فرا خواهد گرفت، از تكاليف و ماموريت خود سرپيچي كند، خلاف فرهنگ مذهب ناب تشيع حركت كرده است.به هر حال براي ادا كردن اين تكليف اقتضائاتي وجود دارد. گاهي اوقات بايد قيام و گاهي اوقات بايد مدارا كرد اما همه اين ها نوعي حركت است نه ايستايي و سكون. آنها كه از فرهنگ انتظار برداشت ايستايي و سكون مي كنند سخت در اشتباه هستند.يك شيعه بايد بر مدار حق و تكليف حركت كند و پيشرفت داشته باشد ومايه رشد و توسعه همه جانبه خود و جامعه از لحاظ مادي و معنوي شود. يك منتظر واقعي امام زمان (عج) در اعلا درجه علم و عرفان قرار دارد.

 

چه كار بايد بكنيم كه جامعه در برابر سوء استفاده كنندگان و مدعيان ارتباط با امام زمان(عج) آسيب پذير نباشد؟

بهترين راه اين است كه فرهنگ اصيل شيعه را در قالب روايات صحيح ائمه معصومين (ع) به مردم انتقال بدهيم البته با زباني كه قابل درك براي آنها باشد. مردم بايد متوجه شوند اساسا كساني كه با امام زمان (عج) ارتباط دارند،افرادي كتوم و اهل سر هستند.بنابراين ادعاي ارتباط با آن حضرت ،ادعايي دروغين است كه انحرافي بيش نيست. بايد امام زمان (عج) را به معناي خاص و واقعي خودش به مردم بشناسانيم.

 

در زمان غيبت امام زمان (عج) چگونه مي توانيم از وجود ايشان بهره مند شويم؟

يكي از مهم ترين بحث هايي كه در مهدويت مطرح مي شود چگونگي بهره مندي از وجود حضرت مهدي (عج) در زمان غيبت است.اگر اين بهره مندي به وسيله واسطه تعريف شود احتمالا تعريف كاملي نيست چون فقط در زمان غيبت صغري چنين چيزي ممكن بود و مردم مي توانستند از طريق نايبان آن حضرت از ايشان بهره مند شوند در حالي كه در زمان غيبت كبري اين امكان وجود ندارد بلكه ما بايد خود به مرحله اي برسيم كه بتوانيم از وجود حضرت ولي عصر(عج) بهره مند شويم. البته ايشان قطب دايره امكان است و مديريت هستي را بر عهده دارد اما با اين حال مي توان به مقام و مرتبه اي از انسانيت و كمال رسيد كه وجود آن حضرت را درك كرد. بنابراين يكي از روشهاي بهره مندي از ايشان سير و سلوك معنوي مطابق با دستورات ديني است. قطعا اگر فردي دستورات ديني را به خوبي اجرا كند مي تواند از وجود آن حضرت بهره مند شود.اين را هم نبايد فراموش كنيم كه ارتباط امام زمان (عج) در همه حال با ما وجود دارد وما خودمان هستيم كه نمي توانيم آن را درك كنيم. ايشان داراي توسعه وجودي است و در كنار همه نفوس حاضر است و خيلي از بزرگان ما همچون شيخ مفيد اين حضور را به خوبي درك كرده بودند.

 

شنبه 2 شهريور 1387 - 16:10


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری