سه‌شنبه 3 ارديبهشت 1398 - 2:31
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

سيروس اميري
کارشناس ارشد اداره‌کل تبليغات اسلامي استان کرمانشاه

 

اهميت برنامه‌ريزي در اوقات فراغت

 

چگونگي سپري كردن اوقات فراغت همان‌گونه که متأثر از فرهنگ و جامعه است در ساختار جامعه و فرهنگ نيز اثر مي‌گذارد و به مرور زمان موجبات تغييرات اجتماعي را فراهم مي‌آورد؛ به طوري که با برنامه‌ريزي صحيح و حساب‌شده و مناسب براي اوقات فراغت افراد جامعه، مي‌توان به توسعه ملي رسيد. امروزه، در سراسر جهان مسئله اوقات فراغت ابعاد تازه‌اي يافته و جايگاه خاصي پيدا كرده است.

نياز به گذران اوقات فراغت به گونه‌اي اجتناب‌ناپذير به منزله يک ارزش براي تمام افراد جامعه بويژه جوانان، مطرح است. تجربه نيز نشان داده است که برنامه هدايت‌شده براي گذران صحيح اوقات فراغت در جلوگيري از آسيب‌هاي اجتماعي، بسيار موثر است. در واقع نوع گذران اوقات فراغت با زندگي معنوي و فرهنگي هر جامعه پيوند بسيار نزديک دارد و همين ارتباط تنگاتنگ جوامع آگاه را بر آن داشته تا با اجراي سياست‌هاي مناسب و سنجيده اقتصادي‌، اجتماعي و فرهنگي‌، از هدر رفتن اوقات فراغت جلوگيري کنند و به باروري آن کمک نمايند و از اين راه بر غناي علمي و فرهنگي جامعه بيفزايند.

لذا ايجاد و گسترش فضاهاي مناسب و مطلوب براي گذران اوقات فراغت و ارائه طرح‌هاي عمومي متنوع که به نحوي به کيفيت و کميت گذران اوقات فراغت کمک کند‌، ضروري و حياتي است. براي پي بردن به اهميت اوقات فراغت برخي از نظريات انديشمندان را مطرح مي‌کنيم. فرانسيس دوگه مي‌گويد‌: به من بگوييد اوقات فراغت را چگونه مي‌گذارنيد تا بگويم شما که هستيد و فرزندانتان را چگونه تربيت مي‌کنيد‌.

ارسطو مي‌گويد: ما نه تنها بايد قادر باشيم خوب کار کنيم بلکه بايد از اوقات فراغت نيز به نحو احسن بهره ببريم. براي اينکه مايه اصلي همه مشكلات، بيکاري است. البته کار و تفريح هر دو ضرورت دارند ولي تفريح از کار بهتر و در واقع هدف آن است. امروزه روانشناسان نيز معتقدند که تفريح سالم و سازنده سبب مي‌شود که فرد ساعاتي را به دور از نگراني و فشار زندگي به سر برد و شرايط لازم را براي رشد عاطفي، بلوغ اجتماعي و سازگاري بيشتر با افراد ديگر پيدا کند.

انجام دادن تفريح‌هاي سالم از ابتلا به بسياري از بيماري‌ها جلوگيري مي‌کند و موجب مي‌شود که فرد ذوق و توانايي بالقوه خود را شکوفا سازد. به هر ترتيب براي توجيه ضرورت و اهميت غني‌سازي اوقات فراغت‌، اولين قدم شناخت و درک صحيح فرهنگ فراغت است.

اوقات فراغت مي‌تواند فرصتي براي شکوفايي فردي و تحقق استعدادها باشد، زيرا در اين‌گونه فعاليت‌ها فرد بدون تحميل شرايط ناخواسته، استعداد و علاقه خود را مي‌آزمايد و دست به انتخاب مي‌زند. محققين نيز معتقدند: آغاز يک علاقه جدي به امور هنري و انتخاب شغل و چشم‌انداز روشني از آينده، در فعاليت‌هاي مختلف زمان فراغت شکل مي‌گيرد. زيرا در اين فعاليت‌ها فرد بدون تحميل شرايط ناخواسته‌، استعداد و علاقه خود را مي‌آزمايد و دست به انتخاب مي‌زند. بنابراين از مهم‌ترين اهداف و برنامه‌هاي اوقات فراغت مي‌توان به موارد زير اشاره کرد.

استراحت و رفع خستگي

فراغت فرصتي را فراهم مي‌آورد تا آدمي خستگي را از تن بزدايد و براي تمدد اعصاب، تجديد قوا و تأمين آسايش، استراحت کند.

تأمين امکانات و فرصت تفريح

فراغت آدمي را از انجام يک رشته کارهاي تکراري جدا مي‌نمايد و به او اجازه مي‌دهد که عرصه‌هاي جديدي را در زندگي‌اش تجربه كند: مانند بازي، ورزش، گردش در طبيعت و سرگرمي.

شكوفايي استعدادهاي فردي و اجتماعي

نتيجه توجه به اوقات فراغت، شکوفايي فردي و اجتماعي و فرهنگي است. فراغت فرصت آفرينندگي و تعالي شخصيت را فراهم مي‌آورد. آفرينش‌هاي هنري، علمي و دريافت آموزش‌هاي مورد علاقه، در اين مجموعه قرار مي‌گيرند.

مشارکت اجتماعي

فراغت با فراهم کردن امکان و فرصت برقراري روابط خانوادگي، دوستانه، گروهي و حرفه‌اي، به تقويت انسجام اجتماعي‌ ياري مي‌رساند و زمينه را براي انجام فعاليت‌هاي مشارکتي فراهم مي‌کند. به عبارت ديگر فراغت‌هاي گروهي فرصتي  براي تمرين مشارکت اجتماعي است و مسئوليت‌پذيري و احساس تعهد اجتماعي را افزايش مي‌دهد.

اوقات فراغت مناسب‌ترين فرصت‌ها براي توسعه مهارت‌هاي شناختي و شکوفايي استعدادهاست. زيرا هنگامي که فرد بر اساس علاقه و انگيزه شخصي (بدون داشتن اجبار و وظيفه رسمي) بخواهد در زمينه‌هاي متنوع فعاليت داشته باشد، مسلماً تلاش او در چنين شرايط مطلوب و خوشايند ذهني و رواني، از يک طرف در تأمين بهداشت جسمي و روحي موثر خواهد بود و از طرف ديگر موجب فراگيري‌هاي پايدار در او خواهد شد. لذا مي‌طلبد برنامه‌ريزان و مسئولين امر بخصوص سازمان‌ها و دستگاه‌هاي فرهنگي، آموزشي، علمي و مهارتي، اوقات فراغت جوانان و نوجوانان را با توجه به اهميت موضوع با برنامه‌ريزي‌هاي مناسبي غني نمايند. چرا که جوانان اميدهاي آينده جامعه هستند.

با توجه به نامگذاري سال جاري به نام سال نوآوري و شکوفايي توسط مقام معظم رهبري، مي‌توان از طريق برنامه‌ريزي صحيح براي اوقات فراغت، موقعيت‌هاي پرارزشي را به لحاظ ارائه ابتکارات، خلاقيت‌ها، نوآوري و شکوفايي ارزشمند جوانان فراهم آورد.

 

 

 

 

چهارشنبه 19 تير 1387 - 15:18


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر