يكشنبه 3 شهريور 1398 - 6:8
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

رقيه فرهادپور
كارشناس ارشد علوم تربيتي سازمان تبليغات اسلامي خراسان جنوبي

 

شئون فرهنگ عزاداري امام حسين (ع)

 

در روزگار پرفتنه راهزنان ايمان و هنگامه پرآشوب دشمنان قرآن، كه جامعه ديني و فرهنگ متعالي ما در معرض تهاجم خصم است، مراسم با بركت عزاداري حسيني نيز مانند هر پديده مردمي ديگر، دستخوش سوءاستفاده غرض ورزان و بدخواهان و قدرت هاي مخرب اعتقادي قرار گرفته و شيطان نيز با اهداف خاصي به ميدان آمده و در اين باره دخالت و تباه سازي دارد.

 استكبار جهاني و وهابيان كه از قدرت حقيقي مجالس عزاداري متين و نقش سازنده بزرگداشت خاندان نبي اكرم(ص) خبر دارند و راز بقا و ترقي و شهرت و شكوه و شوكت تشيع را در اين گونه مراسم و تعظيم  شعائر ديني يافته اند و اقامه عزاي حسيني را ستوني پولادين در برابر نفوذ فرهنگ بيگانه مي دانند، و از طرفي چون نمي توانند عاشورا را از فرهنگ شيعه حذف كنند يا مردم را از آن رويگردان نمايند، در پي مخدوش كردن چهره تابناك نهضت عاشورا كوشش هاي فراواني كرده اند. از جمله راهكارهاي آنها شبهه پراكني و مناقشه هاي سست پيرامون عزاداري و گريه براي امام حسين(ع) است. اگر بتوانند با افزودن خرافات و حركت هاي افراطي و تفريطي ضمن حفظ صورت آن، رسمش را دگرگون مي سازند و خاصيت تحرك بخشي آن را مي گيرند و با صرف هزينه هاي هنگفت مسير عزاداري صحيح را تغيير مي‌دهند و سوگواري هاي عاطفي را برجسته مي‌كنند و بعد معرفتي و حماسي آن را از بين  مي برند تا ديگر مراسم سوگواري نتواند درس عزت و شهادت بدهد. از سوي ديگر برخي از دوستان امام حسين(ع) -كه در ارادت آنان ترديدي نيست- با بي توجهي، اعمالي را انجام مي دهند كه موجب وهن اسلام بوده و دشمنان از آنها سوءاستفاده هاي فراواني مي كنند. پس لازم و بجا خواهد بود كه تدبيري انديشيده شود تا آنهايي که دانسته يا ندانسته اقداماتي در جهت خدشه دار کردن نهضت عاشورا انجام مي دهند  آگاه باشند و آگاه شوند که قيام عاشورا، قيامي از سر هوي و هوس و زورگويي و چپاول نبود، بلکه قيامي بود که براي ارزشهاي ناب اسلام صورت گرفت و بدانند جامعه اسلامي هوشيار و آگاه در برابر اقدامات نابخردانه گروهي از افراد ايستاده و نخواهد گذاشت عده اي از اين موضوع (قيام عاشورا) سوء استفاده کنند.

بنابراين در ادامه با توجه به موضوع ، به تعريف فرهنگ عاشورا پرداخته خواهد شد و سپس سياست ها و خط مشي هاي اجرايي جهت حفظ  شئون فرهنگ عزاداري بيان خواهد شد.

فرهنگ عاشورا

مقصود، مجموعه مفاهيم، سخنان، اهداف و انگيزه‏ها، شيوه‏هاي عمل، روحيات و اخلاقيات والايي است كه در نهضت كربلا گفته شده يا به آنها عمل شده يا در حوادث آن‏نهضت،تجسم يافته است.اين ارزشها و باورها هم در كلمات سيد الشهدا(ع‏)و اصحاب وفرزند متجلي است، هم در رفتارشان در جريان آن قيام.فرهنگ عاشورا را بايد از كساني‏آموخت كه دست و دلشان و فكر و عملشان در كار عاشورا بوده است.پيش از آنكه‏ ديگران و نسلهاي بعدي و تحليل‏گران پس از واقعه بخواهند فرهنگ عاشورا را معرفي‏كنند،در حرفها و هدفهاي خود نقش آفرينان حماسه كربلا،اين فرهنگ،بوضوح مطرح‏شده است و بي واسطه آن را نشان مي‏دهد.اين فرهنگ را از خلال زيارتنامه‏ها،مقتلها،رجزها،خطبه‏ها و نيز بررسي حوادث و رخدادهاي عاشورا مي‏توان استخراج كرد وهمين فرهنگ است كه در هر جا و در ميان هر قومي باشد، كربلا آفرين مي‏گردد و انسانهارا مبارزاني با ستم و مدافعاني نسبت به حق تربيت مي‏كند. فرهنگ عاشورا همان زير بناي عقيدتي و فكري است كه در امام حسين‏(ع‏) و شهداي‏كربلا و اسراي اهل بيت‏(ع‏) بود و سبب پيدايش آن حماسه و ماندگاري آن قيام شد.

مجموعه آن باورها و ارزشها و مفاهيم را مي‏توان در عنوانهاي زير خلاصه كرد:مقابله باتحريف دين،مبارزه با ستم طاغوتها و جور حكومتها،عزت و شرافت انسان،ترجيح مرگ‏سرخ بر زندگي ذلت بار،پيروزي خون بر شمشير و شهادت بر فاجعه،شهادت طلبي وآمادگي براي مرگ،احياء فريضه امر به معروف و نهي از منكر و سنتهاي اسلامي،فتوت وجوانمردي حتي در برخورد با دشمن،نفي سازش با جور يا رضايت به ستم،اصلاح طلبي‏در جامعه،عمل به تكليف به خاطر رضاي خدا،تكليف گرايي چه به صورت فتح يا كشته‏شدن،جهاد و فداكاري همه جانبه،قرباني كردن خود در راه احياء دين،آميختن عرفان باحماسه و جهاد با گريه،قيام خالصانه براي خدا،نماز اول وقت،شجاعت و شهامت دربرابر دشمن،صبر و مقاومت در راه هدف تا مرز جان،ايثار،وفا،پيروزي گروه اندك ولي‏حق بر انبوه گروه باطل،هواداري از امام حق و برائت و بيزاري از حكام جور،حفظ كر امت اسلامي،لبيك گويي به فرياد استغاثه مظلومان،فدا شدن انسانها در راه ارزشهاو....

اکنون که همه واقف بر اهداف و آرمانهاي بلند اين نهضت هميشه جاويدان هستيم بايد بدانيم که عاشورا فرهنگي بود و است  که لحظه لحظه آن درس آزادگي بود و به ما آموخت که عزت، شرافت، فداکاري، شجاعت، ايثار و ... چيست. پس براي صيانت و پاسداري از اين فرهنگ لازم و واجب است به دنبال راهکارها و سياست هاي قابل اجرايي بود تا هر چه بيشتر زمينه را براي بالندگي و سرفرازي اين قيام مهيا کرده و از خرافات و سوء استفاده هاي دشمنان قسم خورده اسلام براي خدشه دار کردن اين قيام جلوگيري کرد. در همين راستا  مصوبه ششصد و سومين جلسه مورخ 11/2/1386 شوراي عالي انقلاب فرهنگي، در خصوص حفظ شئون فرهنگ عزاداري را بيان خواهيم کرد.

 سياست ها و خط مشي هاي اجرايي

1- غنابخشي فکري و محتوايي مجالس و مراسم سوگواري درجهت ارتقا  و تعميق بصيرت و معرفت اقشار و آحاد جامعه درباره فلسفه، عمق و ابعاد و تعليمات و تبعات حماسه حسيني (ع) و مقابله با تحريفات و اکاذيب پديد آمده در اين زمينه.

1/1-اهتمام بيشتر به توسعه انديشه‌ها و نظرات امام راحل، مقام معظم رهبري و متفکران بزرگ از جمله استاد شهيد مرتضي مطهري درباره محرم و آيين هاي عزاداري سالار شهيدان (ع) 2/1 تهيه برنامه هاي منظم و منسجم رسانه اي براي نقد و بررسي شعر و مداحي و تعزيه خواني و همچنين مناظره فکري فقهي توسط متخصصان.

3/1 ايجاد پايگاه اطلاع رساني اينترنتي براي تدوين و ترويج برنامه ها و مراسم سوگواري مناسب در بيرون از مرزهاي کشور به منظور ايجاد بصيرت و ارتقاي معرفت ديني و خنثي سازي نسبت هاي دروغين معاندين و مخالفين فرهنگ و حماسه عاشوراي حسيني با استفاده از فناوري هاي نوين ارتباطي.

4/1- تبيين و تشريح فلسفه و ضرورت و نقش تاريخي قيام عاشورا و ارائه تحليل هاي مناسب از فرآيند شکل گيري نهضت حسيني و نفي تحليل هاي ناصواب غيرمنطبق با واقعه عاشورا و شعائر حسيني از طريق رسانه ها به ويژه صدا و سيما با همکاري دستگاههاي ذيربط فرهنگي. 2-  صيانت از روش هاي اصيل و سنتي عزاداري و بررسي راهکارهاي تقويت و توسعه آن متناسب با روح حماسي عاشورا و ذوق، سليقه و گرايش هاي نسل امروز.

1/2- اصلاح و صيانت تعزيه خواني و آموزش گروههاي تعزيه خوان. 2/2- معرفي سبک ها، آداب و اشعار و روش هاي اصيل و صحيح عزاداري وتجليل از پيش کسوتان و مجالس نمونه.

2/3 - نوآوري و تبليغ سبک هاي جديد متناسب با شئون مراسم سوگواري. 2/4- برنامه ريزي به منظور ارتقاء کيفيت مداحي و آشناسازي مداحان با سيره زندگاني و مراثي و مقاتل ائمه معصومين(ع(.

3- زدودن خرافات و انحرافات پديد آمده و رفتارهاي موهن و خلاف موازين در زمينه مراسم و برنامه هاي سوگواري.

1/3- بررسي و انجام مطالعات پيرامون خرافات و بدعت ها در نحوه شکل گيري و چگونگي نفوذ آن در مراسم و مجالس سوگواري و راههاي مقابله و رفع آن.

3/2-  برگزاري جلسات کارشناسي و کارگاههاي آموزشي مستمر با مداحان، روضه خوانان و مسئولين هيأتهاي مذهبي توسط سازمان تبليغات اسلامي و صدا و سيماي جمهوري اسلامي. 4-  شناسايي و مقابله ريشه اي با عناصر و جريانهاي سازمان يافته و منحرف تأثيرگذار در مراسم سوگواري ائمه معصومين به ويژه سالار شهيدان (ع).

4/1-  شناسايي عناصر منحرف و برنامه ريزي براي مواجهه مناسب و قانوني با آنان و خطوط فکري جريانهاي سازمان يافته و هدايت شده و مقابله سنجيده مؤثر با آنها با همکاري دستگاههاي مسئول قضايي و امنيتي کشور.

4/2- استفاده از ظرفيت اعزام مبلغ درجهت روشنگري و بدعت زدايي.

5-  ايجاد ساز و کارهاي مناسب جهت ساماندهي و تقويت هيأتهاي مذهبي، مداحان، مديحه سرايان و نهادهاي متصدي امر عزاداري.

5/1- تجليل از خادمان فرهنگ عاشورايي اعم از سخنرانان، مداحان، شاعران، نويسندگان و مسئولين هيأتهاي مذهبي.

5/2- انتشار نشريه تخصصي به صورت مستمر ويژه هيأتهاي مذهبي به منظور تقويت ارتباط و انتقال مفاهيم و موضوعات لازم و نيز متون و مقاتل معتبر.

5/3- پشتيباني و تغذيه فکري مبلغين و سخنرانان مذهبي.

 

چهارشنبه 8 اسفند 1386 - 10:24


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر