جمعه 24 آذر 1396 - 23:21
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نظام پيشنهادات

 

سيد داوود تديني

 

توفان فكري روش نوين نظام پيشنهادها

 

 

توفان فكري فرآيندي است كه در بسياري از سازمان‌ها در جهت پيشنهادگيري از كاركنان استفاده مي‌گردد. دليل موفقيت اين روش آن است كه افراد به جاي آنكه توانايي‌هاي تحليلي و قضاوتي خويش را بكار ببندند، استعدادهاي خلاقه خود را به خدمت مي‌گيرند و از اين طريق تعداد زيادي ايده و پيشنهاد از گروهي از افراد در زمان كوتاه حاصل مي‌شود. در فرآيند توفان فكري توليد ايده‌هاي خوب مورد نظر نيست بلكه هدف توليد تعداد زيادي ايده است كه در بين آنها ممكن است ايده‌هاي غيرمنطقي نيز وجود داشته باشد. در فرآيند توفان فكري تمام ايده‌ها مورد قبول هستند و در اين مرحله ايده‌يابي به هيچ وجه مورد قضاوت قرار نمي‌گيرند. اين روش داراي مزايا و ويژگي‌هاي زيادي است كه بسياري از تكنيك‌هاي ديگر منشعب از اين روش است.

بعد مهم در فرآيند توفان فكري، تجمع گروهي از افراد است كه معمولاً حدود 12 الي 16 نفر مي‌باشند. با اين تعداد هر نفر امكان ارايه نظرات خود را دارد. همچنين بهتر است تعداد افراد بيش از بيست نفر نباشند چون همه نمي‌توانند به راحتي و در لحظه مناسب ايده خود را بيان كنند و ممكن است رفته رفته اشتياق خود را چون افراد منتظر يكديگر مي‌شوند تا ديگري نظر خود را بگويد و جلسه از گرمي و حرارت مي‌افتد.

اصل اول توفان فكري مبتني بر تنو نظرات است. تنوع نظرات آن بخش از مغز را كه به خلاقيت مربوط است فعال‌تر مي‌كند تا بر تفكر قضاوتي خود فائق آيد.

اصل دوم توفان فكري عبارت است از كميت، يعني هرچه تعداد پيشنهاده بيش‌تر شود احتمال رسيدن به يك راه‌حل بهتر افزايش مي‌يابد.

مراحل توفان فكري شش مرحله است كه عبارتند از:

1-  بيان مشكل: قبل از شروع جلسه توفان فكري تمام شركت‌كنندگان بايستي از جزئيات مشكل آگاه باشند و اين كار توسط تابلو اعلانات و روش‌هاي اطلاع‌رساني انجام خواهد شد.

2-    بررسي مشكل: در اين مرحله كليه شركت‌كنندگان بايد وجوه مختلف مسأله را درك نمايند و به خوبي براي شروع جلسه آماده باشند.

3-  انتخاب نقطه شروع: در اين مرحله تعابيري درباره مشكل به عنوان نقطه آغاز انتخاب مي‌شود. علت آن است كه تعبيري كه بيش از همه مقصود طراح مشكل را تأمين مي‌كند برگزيده مي‌گردد.

4-  جلسه تمرين: براي آمادگي شركت‌كنندگان در جلسه توفان فكري و ايجاد تحرك در آنها، طوري كه افكار آنها كاملاً متوجه جلسه شود لازم است حدود پنج دقيقه جلسه تمرين به اجرا درآيد.

5-  شروع جلسه: در اين حالت به دو طريق ايده‌هاي افراد را جمع‌آوري مي‌كنند، يكي به طريق كتبي، كه افراد نظرات خود را مي‌بايست بر روي برگه بنويسند و وقتي هر برگه پر شد آن را بر روي ديوار نصب مي‌كنند تا همه آن را مشاهده نمايند. روش دوم ابراز ايده از طريق بيان شفاهي مي‌باشد كه افراد به ترتيب نظرات و پيشنهادهاي خود را ارايه مي‌نمايند.

6-  پايان جلسه: وقتي كه مسئول جلسه متوجه شود ديگر ايده جديد به پايان رسيده و افراد در حال خستگي مي‌باشند، مي‌تواند جلسه را به پايان برساند. فرآيند توفان فكري در مدت زمان كوتاهي انجام مي‌گيرد كه با توجه به سرعت جريان ايده‌ها توليد تعداد زيادي ايده در زمان كوتاه ميسر مي‌باشد و اين از مشخصات جلسه توفان فكري مي‌باشد. تجربه نشان داده است در زمان حدود بيست دقيقه بيش از هشتاد ايده ارايه مي‌گردد.

قوانين توفان فكري

1-    هيچ انتقادي نبايد از هيچ ايده‌اي صورت پذيرد. در پايان جلسه ارزيابي از پيشنهادها صورت خواهد پذيرفت.

2-  در يك جلسه توفان فكري تمام اعضا بايد جسارت و شهامت اظهار نظر پيدا كرده باشند و بدون ترس از ارزيابي و خيلي ناراحت بتوانند پيشنهاد خود را بيان نمايند.

3-  بر دستيابي به حداكثر تعداد نظرات تاكيد مي‌شود زيرا هرچه تعداد پيشنهادها بيش‌تر باشد احتمال وجود نظرات مفيد و ارزشمند بين آنها بيش‌تر مي‌شود.

4-  همه چيز ياد داشت مي‌شود، حتي موارد تكراري و همه نظرات تكوين مي‌يابند و هيچ چيز رد نمي‌شود. اعضا مي‌توانند علاوه بر ارايه پيشنهاد نسبت به بهبود پيشنهاد خود اقدام نمايند.

ارزيابي ايده‌ها

آخرين مرحله توفان فكري ارزيابي ايده‌ها مي‌باشد. براي اين كار دو روش وجود دارد. در روش اول همه شركت‌كنندگان درجلسه توفان فكري كار ارزيابي را انجام مي‌دهند. بدين طريق كه ايده‌ها بر روي برگه‌هاي بزرگ تايپ يا پاكنويس مي‌شوند. تعدادي از ايده‌هاي غيرعادي يا بيهوده حذف مي‌گردد سپس يك كپي از اين ليست به هريك از شركت‌كنندگان داده مي‌شود و از آنها خواسته مي‌شود بدون مشورت با ديگران ده درصد از ايده‌ها را انتخاب نمايند و در نهايت مسئول جلسه مي‌تواند ايده‌ها را بعنوان بهترين ايده‌ها جمع‌آوري كند.

در روش دوم يك گروه سه يا چهار نفره از كساني كه در جلسه توفان فكري حضور داشته‌اند به همراه مسئول جلسه ايده‌ها را ارزشيابي مي‌كنند.

مزايا و معايب توفان فكري

1-    در اين روش خلاقيت گروهي  

2-    در مدت زمان كوتاهي تعداد زيادي پيشنهاد ارايه مي‌شود.

3-    ايجاد شرايط جهت اظهار نظر آزاد و بي‌واسطه دشوار مي‌شود.

4-    افراد معمولاً تحت فشار اكثريت قرار گيرند و ممكن است با نظر اكثريت موافقت كنند. حتي اگر احساس نمايند نظر اكثريت اشتباه است.

5-    اكثر اوقات تمايل گروه بر حصول يك توافق است تا دستيابي به پيشنهاد متنوعي كه به خوبي مورد بررسي قرار گرفته باشد.

6-    اغلب افراد مواردي بديهي يا ايده‌آل را پيشنهاد مي‌كنند و اين از تلاش آنها براي بحث بيش‌تر و در نتيجه ارايه پيشنهاد خلاق مي‌كاهد.

7-    ماهيت تنوع گراي توفان فكري خود به خود سبب افزايش پيشنهاد مي‌شود ولي اصلاح و پالايش ساختاري پيشنهاد را در بر ندارد.

8-    يك رئيس جلسه موفق مي‌تواند بقيه افراد جلسه را تحت الشعاع قرار دهد.

9-    اجراي موفقيت‌آميز اين روش مستلزم شناخت قبلي افراد از مسئله است.

10-براي بعضي افراد پيروي از قواعد اين روش يا ارايه پيشنهاد متنوع مشكل است.

 

شنبه 13 بهمن 1386 - 11:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری