شنبه 29 مهر 1396 - 8:39
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

آرمين سليماني

 

رئيس دفتر هنر و ادبيات هلال:بايد به مداحي ها غنا بخشيد

 

با توجه به تأثير بسزاي مداحي و شعرهاي گفته شده درباره اهل بيت (ع) بر آن شديم تا با رئيس دفتر هنر و ادبيات هلال که تلاش هاي ژرفي در راستاي غنا بخشيدن به اين موضوع کرده است، گفت و گويي انجام دهيم.

به گزارش روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي، متن مصاحبه با حجت الاسلام و المسلمين حسين فتحي، تدوينگر کتاب "يک ماه خون گرفته، هفتاد و دو ستاره" در پي مي آيد:

علت شروع به کار براي نگارش کتابي در حوزه مداحي چه بود؟

در سال هاي اخير و به ويژه از دهه 80 به اين سوي، بحث نوحه خواني و ... بيشتر مورد توجه بزرگان دين قرار گرفت و به برخي از مسائل آن از سوي مراجع عظام تقليد و رهبر انقلاب اشکال هايي گرفته شد. از اين رو، نياز به عقبه کارشناسي احساس شد. پس از بررسي مجموعه اي از مداحي هاي دهه 70 و 80 ديديم که اين اتفاق زماني روي داد که عزاداران و مداحان از روال سنتي فاصله گرفتند.

البته اين را نيز بايد در نظر داشت که نوآوري نياز است؛ زيرا ديگر بسياري از مضمون هاي 20 سال پيش جوابگوي امروز نيست. لذا با توجه به اين مسائل، سعي کرديم کاري را انجام دهيم كه هم داراي نوآوري بوده و هم حفظ کننده سنت هاي عزاداري باشد. در اين حال، نگاهي تکميلي و کامل نيز به مداحي هاي قديم و کارهاي جديد مورد تأييد هم شده است.

دغدغه رهبر انقلاب را در اين راستا چگونه ارزيابي مي کنيد ؟

هر ساله در ولادت حضرت زهرا (س) مداحان خدمت رهبر مي رسند و ايشان نيز رهنمودهايي را به آنها مي دهند. در دو ساله اخير اين رهنمودها بسيار ريز و آسيب شناسانه تر شده است. پس از بررسي فرمايشات و تذکرهاي ايشان به مداحان، به مجموعه اي از يافته ها براي لزوم پرداختن به اين امر رسيديم.

حدود 5-6 سال پيش بود که يکي از مداحان سرودي را خواند که متعلق به يکي از خوانندگان بود. بر اين اساس آقا به آن مداح خوب و معتبر تذکر دادند. نيازي به روي آوردن به تصنيف هاي خوانندگان نيست؛ زيرا خود مداحي آنقدر غني هست که نياز به چنين الگوبرداري هايي نباشد.

با توجه به ذوق ادبيشان، فرمايشي خاص براي نوآوري در نوحه خواني و استفاده از الگوهاي قديمي و پرمحتوا دادند.

در تدوين کتاب از چه منبع هايي بهره جستيد ؟

متأسفانه منبع در اين زمينه کم بود. خيلي از منبع ها هم از دست رفته اند. بيشتر منبع هاي  مداحي در سينه افراد بوده اند و لذا به حفظيات گذشتگان دسترسي نيست. البته با تلاش هاي فراوان توانستيم به نسخه متن شعر مداحي قديمي )بياض) که به ترتيب متعلق به 70، 80 و 90 سال پيش بودند دسترسي پيدا کنيم.

بسيار نوشته هاي باصفايي بودند تا آنجا که حتي تماشا و خواندن آرام آنها نيز اشک آدمي را جاري مي کرد. جداي از اين منابع، از دست نوشته ها و منبع هاي قديمي مداحان نيز استفاده و نسخه برداري کرديم و مشاهده کرديم که مداحي هاي گذشته در سه موضوع با آنچه اکنون متداول است، تفاوت دارد؛ نخست آنکه تمام شعرها بدون استثنا هيچ وقت شأن و منزلت اهل بيت را پايين نمي آوردند. تماماً بر رشادت و دليري تأکيد داشتند. دوم اينکه در هيچ يک از آنها سبک ضعيف يا موسيقي ضعيف پيدا نکرديم؛ تماماً حماسي بودند. سوم هم اينکه به لحاظ ادبي شعرهاي آنها جاافتاده بودند و از مطالب شعراي بزرگ استفاده مي کردند.

براي نمونه در مجلس هاي گذشته از ديوان عمان ساماني استفاده مي شد و  شعرهاي مذهبي او ورد زبان مذهبي ها بوده است. نير تبريزي نيز از جمله ديگر اين شاعران بزرگ مورد استفاده براي مداحان آن روزگار است.

از شعرهايي استفاده مي کردند که ديگر نمي شده براي آنها از سبک و وزن ضعيف استفاده کرد. الان مشکل سبکي بسياري از نغمه هاي عاشورايي، که مي بينيم حتي بر آنها آهنگ هاي ضربي هم مي گذارند، سبک و کم مايه بودن شعرهاست.

الان کجاي اين کار بزرگ هستيد؟

نخستين خروجي کار چاپ شده که همان کتاب يک ماه خون گرفته، هفتاد و دو ستاره است.بايد توجه داشت که رفع اين اشکال و آسيب ها، کار يک يا دو سال نيست؛ بلکه بايد کم کم فقر شعري را که خود مداحان نيز به آن اذعان دارند، برطرف کنيم.

کتاب حاضر، براي محرم و صفر و برگرفته از شعرهاي آقاي سازگار است. در کتاب ياد شده، هم نوحه هاي سنتي هست و هم نو که به همراه آن يک سي دي صوتي سبک آموزش نيز هست.

براي اين کار يک سايت نيز درنظر گرفته شده که آدرس آن http:/www.madayeh.com  است 

آيا اين کار در آينده هم ادامه خواهد داشت ؟

بله، اين کتاب براي ماه‌هاي محرم و صفر بود و بعد از آن ماه هاي ربيع الاول، ربيع الثاني و ساير ماه‌هاي قمري  را داريم که براي آنها نيز مجموعه هايي را در دست تهيه داريم.

 

دوشنبه 24 دی 1386 - 17:56


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری