پنجشنبه 30 خرداد 1398 - 9:46
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

حسين آرياني

 

فيلم ترسناك يا معناگرا؟

 

نقد فيلم « اقليما» ساخته محمد مهدي عسگرپور

«اقليما»بيش از هر فيلمي نگارنده را به ياد فيلم‌«پرده آخر» (واروژ كريم مسيحي) مي‌اندازد. در پرده‌آخر هم مانند اقليما توطئه‌اي تدارك ديده‌اند تا شخصيت زن فيلم را به جنون بكشانند.

اما هر چقدر، توطئه در پرده‌آخر غير قابل پيش‌بيني بود، در اقليما همه چيز قابل حدس زدن است. در پرده‌آخر در همان اوايل فيلم در صحنه دفن شبانه تابوت تماشاگر فكر مي‌كند كه همه چيز را دريافته است، اما اين به ظاهر گره‌گشايي، كليد حل معماي فيلم نيست بلكه خود بخشي از نقشه توطئه‌گران است. بنابراين تماشاگر از نظر آگاهي از داستان هرگز جلوتر از شخصيت اصلي (فروغ با بازي فريماه فرجامي) نيست و در بيشتر موارد همراه با او شگفت‌زده مي‌شود.

ولي در اقليما هيچ غافلگيري و مسئله شگفت‌انگيزي وجود ندارد. از اوايل فيلم با توجه به تلفن‌هاي مشكوكي كه به عماد (حسين ياري) مي‌شود مي‌توان حدس زد كه توطئه‌اي عليه زن در كار است و تنها مسئله‌اي كه ذهن تماشاگر را منحرف مي‌كند اشباحي است كه عماد در خانه يا محل كارش مي‌بيند كه اين خود نكته‌اي انحرافي است كه هرگز حل نمي‌شود و در انتهاي فيلم تماشاگر به اين نتيجه مي‌رسد كه اين مسئله تنها براي انحراف ذهن از قضيه توطئه ديوانه كردن سارا (پانته‌آ بهرام) در فيلم گنجانيده شده است.

از سويي ديگر شبحي كه عماد مي‌بيند به اشتباه تماشاگر را به اين نتيجه مي‌رساند كه با فيلمي معناگرا روبه‌رو است و اين شبح را زن و شوهر هر كدام به شكلي مي‌بينند، اما وقتي در انتها تماشاگر درمي‌يابد كه توطئه‌اي در كار بوده است حس مي‌كند كه در طول فيلم به او دروغ گفته شده است تا ذهنش را منحرف كنند.

در مجموع در اقليما نوعي معناگرايي تحميلي به چشم مي‌خورد، مثلاً قرآن خواندن و تسبيح زدن سارا در جاي‌جاي فيلم و پرداختن به قضيه جني به نام اقليما، هيچ‌كدام نقش مفيدي در شكل‌گيري درام ندارند و بيشتر تماشاگر را گيج مي‌كنند و در صورتي كه از درام حذف شوند هيچ اتفاق خاصي نمي‌افتد.

صحنه‌هايي كه براي ديوانه كردن زن تدارك ديده شده، ظاهراً مي‌خواهد تماشاگر را بترساند، اما ترسي در كار نيست. همه چيز در حد تكرار يكسري نشانه‌هاي مشابه مثل پاره‌ شدن تسبيح، به‌هم ريختن اتاق و روشن شدن تلويزيون باقي مي‌ماند و دريغ از لحظه‌اي احساس ترس و هراس.

ريشه اصلي مشكل فيلم اقليما به آنجا باز مي‌گردد كه عسگرپور پس از فيلم جنگي اول و فيلم معناگراي دوم، دلش نيامده يك فيلم ترسناك معمولي فارغ از دغدغه‌هاي گذشته‌اش بسازد. نتيجه‌ اين شده كه مسائل معناگرا به فيلم تحميل شده است.

در نتيجه اقليما نه تنها معناگرا نيست بلكه فيلم ترسناك خوبي هم به شمار نمي‌رود، چرا كه به ملقمه‌اي سرگيجه‌آور و گيج‌كننده بدل شده است.

 

چهارشنبه 19 دی 1386 - 16:10


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری