سه‌شنبه 21 آبان 1398 - 7:57
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

فرهنگي و هنري

 

سازمان تبليغات اسلامي

 

تصويري متفاوت از دفاع مقدس

 

نقد فيلم «اتوبوس شب» ساخته كيومرث پور احمد

كيومرث پور احمد را با سريال‌هايي چون «قصه‌هاي مجيد» و «سرنخ» به ياد مي‌آوريم. در زمينه‌ سينما هم شايد «شب يلدا» بهترين فيلم او باشد. او كارگرداني از سينماي بدنه است كه آثارش كم و بيش موفق هستند اما در مجموع، پور احمد كارگردان متوسطي به شمار مي‌آيد.

كيومرث پور احمد در «اتوبوس شب» نشان مي‌دهد كه در فضاي بسته يك اتوبوس هم مي‌توان تماشاگر را با فيلم همراه كرد به نحوي كه احساس خستگي نكند. تصاوير متنوعي كه پوراحمد در فيلم به كار گرفته، در كنار مجادلات جذاب پيرمرد راننده (شكيبايي) و عيسي نوجوان بسيجي(مهرداد صديقيان) باعث شده كه فيلم مخاطب را به خوبي به دنبال خود بكشاند.

رابطه پيرمرد راننده و نوجوان بسيجي نوعي رابطه چند لايه است؛ رابطه‌اي كه در عين متضاد و گاه تلخ بودن، جذاب‌ و شيرين هم است.

از طرفي پيرمرد كم حوصله است و پسر بسيجي را «بچه» مي‌خواند و از سوي ديگر با اينكه مي‌داند او مسير را درست نمي‌شناسد به حرف او درباره مسير حركت گوش مي‌دهد. اين تضاد و پس‌زدن و پيش‌كشيدن، رابطه اين دو را جذاب كرده و تماشاگر بر اين گمان است كه اين دو در ته دلشان به هم علاقه‌مند هستند و بحث‌هاي آنها مثل مجادلات يك پدر و پسر جلوه مي‌كند. در پايان فيلم اين حدس تماشاگر صورت عيني مي‌يابد و مشخص مي‌شود كه چقدر اين دو يكديگر را دوست دارند.

در اين ميان تنها عماد است كه نقش كوتاهي در مسير درام دارد و نابينايي او باعث مي‌شود نقشش كمرنگ‌تر و فرعي‌تر شود. به همين دليل وصيت شعاري و گل درشت او روي تماشاگر مؤثر نمي‌افتد و در پايان فيلم هم آمدن زنش چندان همدلي برانگيز نيست چرا كه كاراكتر عماد اهميت چنداني در درام ندارد.

شخصيت‌پردازي‌هاي پويا و تازه فيلم باعث شده كه قهرمان و ضد قهرمان به معني مصطلح كلمه در فيلم نداشته باشيم شايد تنها ضد قهرمان فيلم افسر ارشد عراقي باشد. در مجموع اين مثبت بودن عراقي‌ها هر چند نكته قابل تأملي براي فيلم است ولي بستر مناسبي براي اين نوع شخصيت‌پردازي در نظر گرفته نشده است. اينكه مثبت‌ترين شخصيت‌ عراقي، اسيري دورگه باشد كه يكي از والدينش ايراني باشند، توي ذوق مي‌زند. مسئله مهم ديگر آن است كه اگر همه سربازان عراقي دوست داشته‌اند كه به اسارت گرفته شوند و اينقدر منفعل بوده‌اند پس جنگ تحميلي چرا هشت سال طول كشيد اين جنگ فرسايشي و دشوار يقيناً نمي‌توانسته تنها توسط مزدوران حزب بعث انجام بگيرد.

فيلم «اتوبوس شب» به تعبيري يك فيلم ضد جنگ هم مي‌تواند تلقي شود. اينكه فيلم به ما مي‌گويد كه شأن و گوهر انسانيت و انسان بودن آنقدر والا و با ارزش است كه هيچ انساني نبايد دستش را به خون همنوع خود آلوده كند و حريم انسانيت هيچ انساني نبايد شكسته شود و جنگ كه جلوه مرگبار و زشتي از شكستن حريم انسانهاست بايد تقبيح شود اين مفهوم در حالي در فيلم ارائه مي‌شود كه دفاع مقدس رزمندگان ايراني هرگز زير سوال برده نمي‌شود.

فيلم نشان مي‌دهد كه رزمندگان ايراني، شخصيت‌هايي سخت‌كوش و با غيرت و رئوف هستند كه براي دفاع از كشورشان ناخواسته درگير جنگ شده‌اند. گريه‌هاي عيسي نوجوان بسيجي در لحظات دشوار و احساسي جنگ، تأكيدي بر همين مفهوم است.

در مجموع «اتوبوس شب» يك فيلم متوسط جنگي است كه جلوه‌هاي متفاوتي از دفاع مقدس را نشان مي‌دهد واين فيلم در كنار ساير آثار متوسط پوراحمد، متناسب با ساير آثار كارنامه سينمايي اوست.  

 

شنبه 24 آذر 1386 - 17:16


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری