چهارشنبه 30 مهر 1399 - 22:59
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

يادداشت

 

آمنه صادقي

 

پژوهش دركنار آموزش

 

واژه پژوهش، اسم مصدر از فعل پژوهيدن است. اين فعل در متن‌هاي كهن پارسي مانند شاهنامه و كيمياي سعادت به معني «جست‌وجو كردن» به كار رفته است. بن آينده اين فعل «پژوه» و بن گذشته آن «پژوهيد» است.

پژوهش، مجموعه فعاليت‌هاي هوشيارانه و نظام‌مند براي كشف، بازنگري پديده‌ها، رخدادها و فرضيه‌هاست كه نقش مهمي را در توليد علم و فناوري و دستيابي به توسعه فراگير و پايدار ايفا مي‌كند.

پژوهش نقطه آغازين حركت‌هاي بنيادي در هر جامعه و اساسي‌ترين نياز آن براي رسيدن به پيشرفت، توسعه، رفاه اجتماعي و استقلال واقعي است و نتايج حاصل از آن بايد شاخص حركت‌هاي دولتمردان در مسائل مختلف قرار بگيرد.

بديهي است كه كم‌توجهي به نتايج حاصل از تحقيقات موجب بروز آسيب‌هاي جدي در صنعت كشور مي‌شود و هيچ كشوري بدون پژوهش توسعه نمي‌يابد. براساس مطالعات صورت‌گرفته، كشورهايي توانسته‌اند بازارهاي دنيا را در اختيار بگيرند كه در زمينه پژوهش سرمايه‌گذاري نموده‌اند و شايد يكي از تفاوت‌هاي مهم جوامع سنتي با جوامع مدرن و توسعه‌يافته در ميزان و نوع اهميت دادن به پژوهش‌‌هايي باشد كه در آن جوامع انجام مي‌شود.

در كشور ما از سال 1379 به منظور ترويج فرهنگ پژوهش، چهارمين هفته آذرماه- با توجه به نامگذاري 25 آذر به نام روز پژوهش- از طرف وزارت علوم، تحقيقات و فناوري هفته پژوهش ناميده شده است. از آن تاريخ تاكنون، هر سال در هفته پژوهش بحث اهميت آن بارها بيان شده، ولي همچنان تحقيق و پژوهش در ايران مهجور مانده است. متأسفانه فرهنگ پژوهش و علم‌جويي به عنوان يك اصل در چارچوب مسائل كلان جامعه ما ديده نمي‌شود. بيشتر برنامه‌هايي كه دركشور اجرا مي‌شود بدون پشتوانه علمي است و شكست بسياري از برنامه‌هاي غيركارشناسي خود گواه اين امر است. در كشور ما عليرغم وجود نيروي متخصص و بودجه كافي، در بخش ارتقاي كيفي كالاها، توليد و پژوهش سرمايه‌گذاري كافي نشده است.

يكي از معضلات مقوله تحقيق در ايران، عدم وجود نظام آموزشي مبتني بر تحقيق و پژوهش است. به علت كاستي‌هاي سيستم آموزشي ما به پژوهش كمتر بها داده شده است و اين فرآيند در مقاطع بالاتر يعني دانشگاه‌ها نيز ظهور پيدا كرده است، به طوري كه دانشجويان ما در دوره‌هاي عالي تحصيلي نيز علاقه كمتري به كارهاي تحقيقاتي از خود نشان مي‌دهند و اين ضعف در بين آنها موجب مي‌شود كه در پايان تحصيل به رغم گرفتن مدرك فاقد تجربه‌ كاري باشند. پويايي و ارتقاي سطح علمي دانشجويان نيازمند توسعه فعاليت‌هاي پژوهشي در دانشگاه‌هاست كه رسيدن به اين مهم در گرو فراهم شدن شرايط مناسب از طرف مسئولان اجرايي مي‌باشد.

چند راهكار جهت فراهم شدن اين زمينه:

1-  اهميت و پافشاري استادان به تحقيق در دروس خود، موجب جوشش فكري در دانشجويان و هدايت آنها از قالب كتاب‌هاي درسي به سمت مطالعات جامع‌تر مي‌شود.

2- توسعه امكانات كتابخانه‌اي و آزمايشگاهي،‌ عامل موثري در جهت گرايش به تحقيقات در زمينه‌هاي مختلف خواهد بود.

3- حمايت مالي از پژوهشگران و محققان و تشويق آنها از همان ابتداي كار تحقيقي، موجب جلوگيري از پديده فرار مغزها و در نهايت حل معضل كمبود نيروي انساني متخصص خواهد شد.

4- برقراري ارتباط دايمي بين نهادها و مراكز علمي، پژوهشي و دانشگاهي باعث مي‌شود كه مديران سازمان‌ها و شركت‌ها با ارايه سفارش و استفاده از نتايج حاصل از پژوهش با صرف هزينه كمتري، بهره بيشتر و بهتري ببرند.

5- توجه به ارزش و جايگاه پژوهش در اصلاح زيرساخت‌هاي فرهنگي و نهادينه كردن آن در جهت به‌كارگيري در امور اجرايي كشور،  چرا كه در جامعه‌اي كه پژوهش در آن نهادينه نشده باشد، تحقيقات بيشتر جنبه صوري به خود گرفته و قابل استفاده نمي‌باشد.

نتيجه اينكه مهمترين رسالت هفته پژوهش اين است كه اين تفكر را در اذهان مسئولان و مردم ايجاد نمايد كه تحقيق و پژوهش نقش مهمي در پيشرفت كشور دارد و براي داشتن ايراني آزاد و مترقي بايد به آن بها دهيم.

در پايان نبايد اين نكته را از نظر دور داشت كه وضعيت تحقيق و پژوهش در كشورمان نسبت به سال‌هاي گذشته نسبتاً بهتر شده است، اما هنوز با ايده‌آل‌ها و استانداردها فاصله زيادي دارد.

اميد كه در آينده نه چندان دور موانع و مشكلات فراروي تحقيق و پژوهش رفع شود و اين گوهر ارزنده بتواند در بين فرهيختگان دانشگاهي جايگاه اصلي خود را به دست آورد.

 

شنبه 24 آذر 1386 - 16:53


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری