پنجشنبه 5 ارديبهشت 1398 - 6:58
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

نرگس حبيبي

 

اوقات فراغت؛ فرصت يا تهديد

 

هركس اوقات فراغتش را با هدفي پر مي‌كند. از طرفي اين اوقات توسط كساني پر مي‌شود كه آنها نيز اهدافي دارند، مثلاً هدف دولت از برنامه‌ريزي براي اوقات فراغت با هدف يك مواد فروش براي پركردن اوقات فراغت دانش‌آموزان متفاوت است. همچنين آموزشگاه‌هاي بي‌شماري كه به خاطر كسب درآمد بيشتر براي اوقات فراغت دانش‌آموزان در تابستان كلاس‌هاي رنگارنگي تشكيل مي‌‌دهند و درآمدشان را بر اساس ميزان اوقات فراغت مردم هماهنگ مي‌كنند. بنابراين مهم است كه چه قشري و با چه هدفي مي‌خواهند اوقات فراغت مردم را پر كنند. حال بايد ديد چه كساني در پركردن اوقات فراغت موثرند؟ و يا اينكه آيا رسانه‌هاي دولتي در زمينه استفاده بهينه مردم از اوقات فراغتشان موفق بوده‌اند يا خير؟

اوقات فراغت چيست؟

اوقات فراغت در فرهنگ عميد به معني آسودگي، آسايش و آسودگي از كار و شغل آمده است، همچنين اوقات فراغت به زمان‌هايي اطلاق مي‌شود كه فرد آن را طبق تمايل شخصي و براي خود تنظيم مي‌كند و كار ضروري براي انجام دادن ندارد.

البته اوقات فراغت فقط مخصوص دانش‌آموزان و يا مختص به تعطيلات سه ماه تابستان نيست، بلكه اين زمان و برنامه‌ريزي در مورد آن براي هركس نسبت به سليقه، نيازهاي روحي، سن و توان مالي متفاوت است.

البته همان‌طور كه گفته شد زمان اوقات فراغت براي هر سن و گروهي متفاوت است. براي يك نوجوان شايد اوقات فراغت سه ماه تابستان باشد و براي يك دانشجو تعطيلات بين دو ترم تحصيلي و براي يك كارمند روز آخر هفته، ولي اين ايام فراغت چه كوتاه مدت و چه بلند مدت نيازمند برنامه‌ريزي مناسب است تا فرد بتواند در سايه آن با رفع خستگي، استعدادهاي خود را در زمينه‌هاي متفاوت شكوفا كند.

پيامبر اعظم صلي‌الله عليه و آله در اين باره فرمودند:« دو نعمت است كه بسياري از مردم با آن آزموده مي‌شوند؛ فراغت و تندرستي.»

البته در اين ميان اوقات فراغت را نبايد همان ايام بيكاري دانست، چون در اوقات بيكاري اصولاً فرد كاري براي انجام دادن ندارد، ولي در اوقات فراغت مي‌تواند كارهاي بسياري را انجام دهد كه هدف از آن كسب آرامش و لذت باشد.

همچنين محققان معتقدند زنان به اندازه مردان از اوقات فراغت احساس رضايت نمي‌كنند و حتي در اين ايام هم فشارهاي ناشي از بچه‌داري و كارهاي خانه را احساس مي‌كنند.

شايد بتوان گفت اوقات فراغت و برنامه‌ريزي براي آن فرصت مناسبي براي شكوفاكردن استعدادهاي نهفته فرد باشد كه حتي در سايه شناسايي اين استعداد فرد حرفه و شغلي را انتخاب كند و از آن كسب درآمد نمايد.

از سوي ديگر برنامه‌ريزي نادرست و غفلت از نحوه گذران اوقات فراغت مي‌تواند زمينه‌ساز بسياري از بزهكاري‌ها و پيامدهاي ناگوار اجتماعي باشد.شايد ارزان‌ترين ، غيرفعال‌ترين و در دسترس‌ترين نحوه گذران ايام فراغت تماشاي تلويزيون باشد. براساس نظرسنجي انجام شده در مركز تحقيقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ريزي صدا و سيما اولويت اول جوانان و نوجوانان براي گذراندن اوقات فراغت تماشاي تلويزيون است. همچنين براساس پژوهشي ديگر بيش از نيمي از پاسخگويان در حد زياد و خيلي زياد علاقه‌مند تماشاي برنامه‌هاي ورزشي اين رسانه هستند و 60 درصد نيز اوقات فراغت خود را صرف تماشاي برنامه‌هاي ورزشي تلويزيون مي‌كنند.

البته اين نحوه گذران غيرفعال اوقات فراغت روحيه انزواطلبي و خستگي را در جوانان افزايش مي‌دهد كه اين امر با هدف اصلي اوقات فراغت منافات دارد.

با توجه به اهميت و لزوم برنامه‌ريزي صحيح براي اوقات فراغت گروه‌هاي مختلف، بخصوص جوانان، متولياني در كشور وجود دارند كه براي اين كار درنظر گرفته شده است.  از جمله آن‌ها مي‌توان به سازمان ملي جوانان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان تبليغات اسلامي و شهرداري‌ها اشاره كرد.

سازمان تبليغات اسلامي با هدف كلي غني‌سازي اوقات فراغت در راستاي گسترش معارف اسلامي، تحقق عملي شعار « اتحاد ملي و انسجام اسلامي» در قالب گفتمان‌هاي ديني جوانان، برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي و بحث‌هاي گروهي با محوريت آموزه‌هاي ديني، ‌اخلاقي و اجتماعي عمل مي‌كند.

همچنين از جمله برنامه‌هاي تابستاني اين سازمان در شهرها و استان‌هاي مختلف مي‌توان به تهيه و توليد نشريات فرهنگي جوان، روزنامه ديواري، مسابقات فرهنگي، جشنواره هاي شهرستاني و استاني، بازديد از اماكن مذهبي و تاريخي، مراسم دعا و زيارتو اقامه نماز جماعت اشاره كرد.

متاسفانه در كشور ما عملكرد در زمينه اوقات فراغت و برنامه‌ريزي براي آن هماهنگي و هم‌شكل نيست و دولت بايد تلاش كند تا برنامه‌هاي منسجم‌تري را براي اوقات فراغت جوانان طرح كند.

به گفته كارشناسان در دنيا طي يك سال  80 روز به عنوان اوقات فراغت درنظر گرفته شده، اما وجود 90 روز فراغت در ايران حاكي از تفاوت الگوي ملي كشورماست.

علي اصغر محكمي، قائم مقام معاونت اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران، يكي از مشكلات كنوني در زمينه فرهنگي را ناهماهنگي ميان بخش‌هاي مختلف و نبود يك مكانيزم معين براي برنامه‌ريزي اوقات فراغت مي‌داند.وي در خصوص برنامه‌هاي شهرداري در تابستان مي‌گويد: شهرداران مناطق به عنوان رييس ستاد اوقات فراغت بر روي اين فعاليت‌ها نظارت مي‌كنند، همچنين برنامه‌هاي فرهنگي و هنري، تفريحات سالم و گردشگري، سلامت و ورزش، آموزش‌هاي شهروندي، مهارت‌آموزي و كارآفريني از مهمترين محورهاي اوقات فراغت در تابستان امسال است و به هريك از اين بخش‌ها 20 درصد از بودجه اوقات فراغت اختصاص يافته است.

همچنين محمد عباسپور، عضو كميسيون اجتماعي مجلس شوراي اسلامي، درباره اقدامات دولت در خصوص ايام فراغت جوانان مي‌گويد: دولت بايد شرايطي به وجود بياورد تا جوانان و نوجوانان بتوانند اوقات فراغت خود را پركنند، ولي با توجه به اينكه امكانات و مراكز تفريحي بخصوص در زمينه ورزش كم است عده كمي مي‌توانند از آن استفاده كنند.

مثلاً در روستاها كه امكانات فرهنگي و ورزشي براي پركردن اوقات فراغت جوانان كم است، دولت فعاليت چنداني نداشته است.

عباسپور معتقد است دولت بايد ابتدا معضل بيكاري را حل كند و چنانچه معضل بيكاري جوانان حل شود خود آنها مي‌دانند اوقات فراغت خود را چگونه بگذرانند.

عضو كميسيون اجتماعي مجلس اعتبارات تخصيص يافته براي اوقات فراغت را كافي نمي‌داند و مي‌گويد حتي اگر اين اعتبارات صرف ساخت اماكن تفريحي و  ورزشي نيز شده باشد به علت هزينه بالاي آنها عده كمي از اين امكانات استفاده  مي‌كنند، بنابراين اين حركت كمك زيادي به پركردن اوقات فراغت جوانان و نوجوانان نكرده است.

وي ادامه مي دهد: با اينكه الگوهاي گذران اوقات فراغت جوانان تغيير كرده است ليكن ذائقه جوانان ايراني يك ذائقه ملي است، به همين دليل نمي توان اوقات فراغت آنها را با ماهواره و اينترنت و سي دي هاي بازي خارجي پر كرد.

عباسپور تاكيد مي‌كند ما در كشوري زندگي مي‌كنيم كه اساس آن را خانواده تشكيل مي‌دهد، بنابراين به تناسب فرهنگ ملي خودمان از طريق شوراي مركزي و شوراي فرهنگي استان و شهرستان و در قالب جشنواره‌ها و نمايشگاه‌هاي كتاب، كلاس هاي خط و نقاشي اين ذائقه را سيراب كنيم.

البته از سوي ديگر بايد گفت شايد يكي از دلايلي كه جوانان در اوقات فراغت خود دچار كجروي و انحرافات اجتماعي مي‌شوند، شناخت گنگ و مبهم آنها از مقوله فراغت و نبود مكان‌هاي كافي براي گذران اين فرصت‌ها باشد كه در اين ميان برنامه ريزي صحيح مسئولان امر و تبليغات رسانه‌ها مي‌تواند نقش موثري در بهبود اين وضع داشته باشد.

حال فكر مي كنيد مشهورترين و تاثيرگذارترين رهبران جهان اوقات فراغت خود را چگونه مي‌‌گذرانند؟ اگر تصور مي‌كنيد آن ها آنقدر مشغله دارند كه وقت آزادي براي رسيدن به علايق خود ندارند، سخت در اشتباهيد.

توني بلر نخست وزير سابق انگلستان در نواختن گيتار الكترونيكي مهارت دارد. او قبل از رسيدن به مقام نخست وزيري به اجراي كنسرت مي پرداخت.

ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه يك رزمي كار تمام عيار است. وي كمربند سياه دارد و همچنان به تمرين مي‌پردازد.

جورج بوش پسر از زمان جواني به خلباني علاقه داشت و وقت آزاد خود را به سير و پرواز در آسمان مي پرداخت.

رونالد ريگان رئيس جمهور اسبق آمريكا، قبل از رسيدن به مقام رياست كشورش هنرپيشه معروفي بود كه همين شهرت وي باعث شد گوي سبقت را از كانديداهاي ديگر بربايد.

ناصرالدين شاه قاجار بسيار علاقه‌مند بود انساني مدرن و به روز به نظر بيايد. او عاشق عكاسي بود.

 

 

يكشنبه 21 مرداد 1386 - 13:7


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری