يكشنبه 3 شهريور 1398 - 0:52
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

نقد و تحليل

 

حسين آرياني

 

(روز سوم) تلفيق ملودرام و دفاع مقدس

 

نقد فيلم «روز سوم» محمدحسين لطيفي

«روز سوم» فيلمي در ژانر ملودرام است. همانگونه كه نگارنده پيش‌تر در نقد فيلم «ميم مثل مادر» اشاره‌اي داشته است. ملودرام، درامي است مردم‌پسند با مجموعه‌اي از فصل‌هاي پرهيجان، احساساتي و بيشتر رقت‌بار؛ درامي كه طرحي ساده  دارد. شخصيت‌پردازي در آن ساده‌گرا است و در بيشتر موارد دو دسته آدم خوب و بد را روياروي هم قرار مي‌دهد. در روز سوم هم دو دسته كاراكترهاي خوب و بد مقابل هم قرار مي‌گيرند: رزمندگان ايراني شخصيت‌هاي مثبت هستند در كنار سميره (باران كوثري) كه همه براي نجات او به آب و آتش مي‌زنند. در سويي ديگر عراقي‌ها قرار دارند كه كاراكترهاي منفي فيلم محسوب مي‌شوند حتي خود افسر عراقي «فؤاد» (حامد بهداد) هم در قساوت چيزي كم نمي‌گذارد در جايي پرجمعيت از خرمشهر بمب گذاري مي‌كند و در كشتن رزمندگان ايراني هم ترديدي به خود راه نمي‌دهد. تنها جلوه مثبت او، عشق به سميره است كه اين عشق هم شخصيت منفي او را تلطيف مي‌كند هم مايه ملودراماتيك اصلي داستان را تشكيل مي‌دهد. فيلم نكته مثبتش در روي آوردن به حيطه ملودرام است. داستان عشق فؤاد به سميره به هرحال ديدني است. اما مشكل از آنجا آغاز مي‌شود كه وارد عرصه دفاع مقدس مي‌شويم. «روز سوم» بين دو دسته فيلم‌هاي عظيم جنگي مانند «دوئل» و درام‌هاي جمع و جور جنگي مثل «مهاجر» و «ديده‌بان»؛ به دسته دوم تعلق دارد. بخشي از روز سوم بخصوص از لحاظ پيروي از كليشه‌هاي گونه جنگي تكرار گذشته است. در صورتي كه پس از گذشت سالها از پايان جنگ، انتظار مي‌رود در آثار سينمايي نگاه  تازه‌تري به مقوله «دفاع مقدس» بشود به همين جهت «روز سوم» در سطح يك فيلم متوسط جنگي متوقف مي‌ماند و به سطح فيلم‌هاي شاخص دفاع مقدس نمي‌رسد. فيلم، البته همانطور كه ذكر شد ضربه اصلي را از تصوير كليشه‌اي از جنگ و رايج در فيلم‌هاي جنگي مي‌خورد اكثر صحنه‌هاي جنگي اغراق‌آميز و غيرواقعي است، اينكه هر نفر ايراني ده‌ها عراقي را يك تنه به گلوله ببندد و اينكه رزمندگان ايراني آن‌قدر فرصت داشته باشند كه با آرپي جي هدف‌گيري كنند و حتي هدف‌گيري خود را تغيير دهند، در حالي كه عراقي‌ها اسلحه به دست فقط آنها را نگاه كنند و فقط وقتي شليك كنند كه گلوله آرپي جي شليك شده باشد فضا را يك طرفه و غيرواقعي مي‌كند يا وقتي رزمندگان در كانال پناه گرفته‌اند، آن قدر آمدن عراقي‌ها كه فاصله چنداني با آنها ندارند، طول مي‌كشد كه همه رزمندگان سرفرصت بتوانند وصيت كنند، هرچند برخي از وصيت‌هاي آنها تاثيرگذار است ولي به علت ياد شده اين فصل بيش از حدطولاني و غيرواقعي مي‌شود. اگر ارتش عراق اينقدر ضعيف بوده، به قول معروف چرا جنگ هشت سال طول كشيد؟ يا كاراكتر مهدي (برزو ارجمند) را به ياد بياوريم كه وسط گيرو دار جنگ و در حالي كه زخمي شده به فكر انتقام ناموسي است!! و وقتي او با رضا (پوريا پورسرخ) درگير مي‌شود عراقي‌ها كه با آنها فاصله چنداني ندارند در حالي كه آن دو همديگر را مي‌زنند، فقط به اطراف آنها تيراندازي مي‌كنند تا آنها سرفرصت بتوانند فرار كنند.

با وجود نقاط ضعفي كه ذكر شد فيلم نكات مثبت هم كم ندارد مثل بازي خوب بازيگران، به ويژه شخصيت‌پردازي افسر عراقي (فؤائد) كه همانطوري كه اشاره شد شخصيتي چند بعدي و ديدني است. او تا آخر فيلم پاي عشقش به سميره مي‌ايستد و اين توجيهي دراماتيك مي‌شود براي اينكه به سميره تا آخر داستان صدمه‌اي وارد نشود و نماي زيباي انتهايي با رفتن او به دل رود شكل گيرد اينكه يك افسر عراقي آن قدر در عشقش به دختري ايراني ثابت قدم باشد كه موقعيت خود را در ارتش عراق به خطر بياندازد و حتي همرزمش را بكشد. نشان از شخصيت‌پردازي خوب اين كاراكتر دارد.

بازي حامد بهداد در نقش فؤاد ديدني است هرچند در برخي از صحنه‌ها بازي‌اش درنيامده، مثل صحنه‌اي كه او مردد است و سپس مي‌گذارد سميره از خانه بيرون برود، ترديدش خوب بازي نشده و اغراق آميز است. بر خلاف اين صحنه، بازي حامد بهداد در پايان فيلم كه ملتمسانه مي‌خواهد جلوي رفتن سميره را بگيرد، حيراني و استيصال را در تلاش عاشقانه پرشورش به خوبي القا مي‌كند.

تصويري كه لطيفي از رزمندگان ارائه مي‌كند، برخلاف صحنه‌هاي جنگي، واقعي و قابل باور است. رزمندگان فيلم لطيفي ديگر آن جلوه اغراق آميز مآبانه ساير فيلم ها را ندارد يك فضاي راحت و بذله گويانه بين آنها جريان دارد و اين در تلطيف فضاي جدي و عبوس جنگ بسيار موثر است و شخصيت‌ها را هر چه بيشتر واقعي و زميني مي‌كند.

فيلم «روز سوم» از شخصيت‌پردازي فؤاد و برخي از بذله‌گويي‌هاي رزمندگان كه بگذريم، نكته جديدي در عرصه دفاع مقدس ندارد و تنها نكته مثبت مهم فيلم، تلفيق ژانر ملودرام و دفاع مقدس است و عشق ممنوع افسر عراقي به دختر ايراني كه نكته‌اي تازه در ميان فيلم‌هاي جنگي ماست ولي اين نكته به تنهايي براي ارتقاء فيلم به فيلمي جنگي خوب و به يادماندني اكتفا نمي‌كند.

 
 

 

سه‌شنبه 26 تير 1386 - 11:45


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری