دوشنبه 28 مرداد 1398 - 0:42
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

ويژه نامه

 

حسين آرياني

 

نگاهي به فيلم «فيلمبرداران سينماي ايران» (عزيز ساعتي)

 

فيلم جالبي براي محققان سينماي ايران

فيلم «فيلمبرداران سينماي ايران» از فيلم‌هاي خوب مستند جشنواره امسال بود عزيز ساعتي از سال‌ها پيش حتي هنگامي كه عكاس فيلم بود تمايل به ساختن فيلمي درباره فيلمبرداران سينماي ايران داشت. پروژه سيدرضا ميركريمي درباره سينماگران آرزوي وي را محقق ساخت ميركريمي ساخت فيلمي درباره يك فيلمبردار را به ساعتي پيشنهاد كرد ولي ساعتي در فيلم خود به تمام فيلمبرداران مهم تاريخ سينماي ايران مي‌پردازد فيلم با عكس‌هايي از تهران قديم آغاز مي‌شود بعد مي‌رسيم به اولين فيلمبردار كه ميرزا ابراهيم‌خان عكاس‌باشي باشد و تصاوير معروف او از مظفرالدين شاه در پاريس؛ و سپس اولين فيلمبردار حرفه‌اي سينماي ايران كه خان بابا معتضدي بود و مصاحبه‌اي جالب با خان‌بابا كه مربوط به سالهاي دور است كه شرايط دشوار كار را در قدم‌هاي اوليه مي‌نمايد. بعد مروري بر پيشگامان فيلمسازي مثل ابراهيم مرادي و دكتر اسماعيل كوشان كه خود فيلمبردار فيلمهايشان هم بودند سپس به اسامي فيلمبرداران مهم اوليه مي‌رسيم مثل نوري حبيب فيلمبردار مصري كه از اولين فيلمبرداران سينماي ايران است كه به اين سينما شكلي حرفه‌اي داد و قطعه‌هايي از فيلم‌هاي او مثل دختر چوپان (1333) و مشدي عباس (1332) و بوريس ماتيوف فيلمبردار فيلم‌هاي خاچيكيان مثل دختري از شيراز (1333) و چهارراه حوادث (1334)؛ اينجاست كه اولين جلوه‌هاي نورپردازي در سينماي ايران را در صحنه‌هايي از اين فيلم‌ها مشاهده مي‌كنيم؛ همچنين اولين استفاده از تراولينگ؛ بعد به عنايت‌الله فمين مي‌رسيم كه دكتر كوشان او را قلب استوديوي پاريس فيلم مي‌ناميد. مصاحبه با فيمن هم از آن فيلم‌هاي باارزشي است كه مي‌بينيم كه او ماجراي جايگزيني شدنش به جاي بوريس ماتيف در فيلم «مادر» (1331) را شرح مي‌دهد كه چون ماتيف مالاريا داشته او با اجازه ماتيف براي اولين بار پشت دوربين قرار گرفته است. در خلال اين تصاوير است كه به نقش مهم فيلمبرداران اوليه پي مي‌بريم كه بسياري از كارها مثل دكوپاژ و تدوين را برعهده داشتند.

شايد در اين ميان تنها خاچيكيان استثنا بود زيرا او بسياري از مسائل فني فيلم‌هايش را خود انجام مي‌داد و شايد بتوان گفت كه اولين كارگردان به معني حرفه‌اي در سينماي ايران بود. وقتي صحنه پل صراط در فيلم شب‌نشيني در جهنم (1336) را مي‌بينيم به طور غيرمستقيم و نمادين نقش مهم خاچيكيان يادآوري مي‌شود. سپس به فيلمبرداران بعدي مي‌رسيم مثل قدرت الله احساني، نصرت الله كني، سليمان ميناسيان و ... كه همه اين معرفي‌ها همراه است با نمايش صحنه‌هايي از فيلم‌هاي قديمي سينماي ايران كه بسيار براي محققين مفيد و قابل بررسي است. بعد به سينماي پس از انقلاب پرداخته مي‌شود و مصاحبه‌هايي كه مختص فيلم با فيلمبرداراني چون زرين دست، مهرداد فخيمي، محمود كلاري، فرهاد صبا، اصغر رفيعي جم و .... انجام شده كه هر كدام از زاويه ديد خود فيلمبرداري خويش را توصيف مي‌كنند و هريك از گفتگوها در جاي خود تامل برانگيز هستند. مثل اشاره كلاري به درآوردن اتمسفر منطبق با مضمون در فيلم‌هايش. ولي بعضي از گفتارهاي متن به توضيح واضحات مي‌پردازد مثلاً اين جمله: «عليرضا زرين دست از فيلمبرداران حرفه‌اي سينماي ايران است» در مجموع فيلم براي نوآموزان سينما بسيار آموزنده و براي تماشاگران جدي‌تر و محققان هم آشنايي با نام برخي از فيلمبرداران اوليه سينماي ايران است كه از روي نامشان سرسري گذشته‌اند.

 

 

شنبه 21 بهمن 1385 - 17:2


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری