چهارشنبه 30 مرداد 1398 - 10:9
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گزارش

 

محمد عصاريان

 

گذري بر چهاردهمين نمايشگاه بين‌المللي قرآن کريم

 

بلوار بلند و عريض مصلي، فضاي سبز و رديف درختان مرتب و منظم بيد و کاج، دست به سينه راه را براي عموم باز مي‌کنند و محوطه نمايشگاه را از وجود تابلوهاي راهنما بي‌نياز کرده‌اند. دختران و پسران جواني را مي‌بيني که کوله‌به‌پشت و کلاسور‌به‌دست، راهي بازديد از چهاردهمين نمايشگاه بين المللي قرآن کريم هستند. نسيم وزنده و دل‌هاي تپنده و شاخه‌هاي خميده بيد مجنون، روح معنوي حضور پرشور عاشقان قرآن و عترت را نويد مي‌دهد. رهگذراني با کيسه‌هايي مملو از محصولات صوتي و تصويري و مکتوب، پوستر و لوح‌هاي خوشنويسي شده، مجسمه و کوزه‌هاي سفالي، نشانه‌اي از دلمشغولي‌هايشان بود. شليک خنده‌هاي بي‌دليل و شوق خنده‌هاي کودکانه، تو را به گذشته‌هاي دور مي‌برد؛ آنجا که زماني ناظم با نواختن زنگ مدرسه نويد سفره‌هاي رنگين و تخمه مرغ آب‌پز و نان تازه براي باز کردن روزه‌هاي کله‌گنجشکي را مي‌داد. شايد به همين بهانه بود که ابتدا سري به بخش کودکان و نوجوانان زدم؛ بخشي که غرفه‌هاي گوناگون نويد خبر‌هاي خوشي را در عرصه رشد کودک و نوجوان مي‌داد. بخش از غرفه‌هاي مختلف مقاله‌نويسي، نرم‌افزار‌هاي قرآني، بازي‌هاي رايانه‌اي، طراحي و نقاشي، سفالگري، کلاژ، نقالي واجراي تئاتر تشکيل شده بود، اما هجوم بي‌حد و حصر کودکان به سمت بازي‌هاي رايانه‌اي تأثري عميق در فکر و ذهن من به وجود آورد: چرا بين اقلام مختلف سرگرمي‌هاي کودک و نوجوان، باز هم بازي‌هاي رايانه‌اي است که اشک غم را بر رخسار ديگر غرفه‌ها نمايان مي‌کند.

حسين بهبودي که با بيش از پانزده سال فعاليت پويا در عرصه کودک و نوجوان، ارتباط با آموزش و پرورش و مؤانست با اولياء و مربيان هم‌اکنون مدير بخش کودک و نوجوان نمايشگاه چهاردهم است در ‌اين‌باره مي‌گويد: ضعف در خانواده و آموزش و پرورش باعث افزايش ‌اين‌گونه مشکلات فرهنگي در سطح خانواده و جامعه شده است، چرا که خانواده و آموزش و پرورش، اين دو نهاد مهم و تاثيرگذار در روند پرورش کودک و نوجوان، از آموزش کمترين هنر و مهارت به او دريغ دارند. او يادآور شد که نرم‌افزار با توجه به جهان‌شمول بودنش هر نوع مخاطبي را از هر طيفي جذب مي‌کند. با وجود نوجواناني كه فاقد کمترين هنر و مهارت‌اند جاي تعجب نيست که حتي در نمايشگاه قرآن هم جذب بازي‌هاي رايانه‌اي شوند و ديگر غرفه‌ها خالي از جمعيت باشد. آموزش و پرورش با در اختيار قراردادن نامناسب‌ترين کادر‌هاي آموزشي و تزريق برنامه‌هاي قديمي و ناکارآمد به بدنه ‌اين بخش، هيچ خلاقيت و ابتکاري را در ذهن فرزندان ما ‌ايجاد نمي‌کند.

‌اين مدير پيشکسوت با بيان ‌اين نکته که صفار هرندي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در مراسم افتتاحيه نمايشگاه از بخش کودک و نوجوان به عنوان قلب تپنده نمايشگاه چهاردهم ياد کرد و با ‌اينکه معاونت اجرايي نيز به سخن ‌ايشان اعتقاد راسخ دارند تاکيد کرد:‌ اين فضاي 400متري حداکثر فضاي ‌اين قلب تپنده براي تپيدن است. بهبودي در جواب به ‌اين سؤال که راهکار‌هاي شما براي خارج شدن از‌ اين بن‌بست چيست، گفت: متاسفانه متوليان امر دست ما را در ارائه طرح‌هاي مختلف بسته نگاه داشته‌اند، چه رسد به اجرايي کردن طرح‌ها. او افزود: با ‌اين توضيحات، امسال ما علاوه بر بخش‌هاي کارگاهي و جشنواره‌اي، بخش نمايشگاهي را نيز راه اندازي کرديم.

در ادامه، بهبودي با ذکر‌ اين نکته که سلامت ‌اين دوره نسبت به دوره‌هاي پيشين نمايشگاه، رشد قابل توجهي داشته، مي‌گويد: امسال هم مشکلات و فشار‌ها همانند سال‌هاي قبل وجود داشت اما اطمينان از سلامت نمايشگاه چه از لحاظ کمي و چه از لحاظ کيفي، ‌اين فشار‌ها را بر ما هموارتر کرده است. بهبودي در خصوص سياست‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي ستاد اجرايي براي برگزاري ‌اين دوره از نمايشگاه مي‌گويد: ستاد اجرايي از 5 ماه مانده به آغاز فعاليت‌هاي نمايشگاه، سياستگذاري و برنامه‌ريزي خود را به‌صورت کاملاً مدون با بحث‌هاي جامع و رويکردي بين‌المللي آغاز کرد اما دوستان در بين راه متوجه شدند اجراي تمامي برنامه‌ها در ‌اين دوره امکان‌پذير نخواهد بود بنابراين نيمي از ‌اين طرح‌ها مسکوت ماند و به دبيرخانه که امسال اولين سال آغاز به کار ‌اين نهاد است، تقديم شد.

پس از اينكه براي ‌او و همکارانش در پيشبرد هر چه بهتر برنامه‌ها و طرح‌هاي هرساله آرزوي موفقيت مي‌کنم، ضبط صوت را خاموش كرده و از درب بخش خارج مي‌شوم. سؤالي فکرم را مشغول کرده بود که تأثير ‌اين سلامت بر فضاي حاکم بر جامعه تا چه ميزان بوده است؟ طبق آمار، امسال تعداد بازديدکنندگان نسبت به دوره‌هاي قبل كاهش چشمگيري داشته است. ‌اين امر حتي با دو چشم غيرمسلح نيز قابل رؤيت است. مشغول بالا پايين کردن ‌اين سئوال در ذهنم بودم که غرفه‌هاي نيمه‌کاره‌اي به رديف در ضلع شمالي نمايشگاه روبروي من سبز شدند. داخل يکي از غرفه‌ها چند کودک مشغول نقاشي کشيدن و بقيه اعضا در پي چينش لوازم چوبي و طراحي غرفه‌ها بودند. امروز بيش از 2 هفته از آغاز نمايشگاه مي‌گذرد و هنور دوستان فعال ما در حال غرفه‌چيني و فعاليت‌هاي مرتبط با آن هستند.

اينجا بخش نخبگان علمي‌ايران است، بخشي که پس از گذشت بيش از 2 هفته از آغاز نمايشگاه، بر اساس ظواهر امر، تصميم به چينش آن و فعال‌نمودنش کرده‌اند. البته ماني حاجيان مدير‌ اين بخش حرف‌هاي جالبي دارد که شنيدن آنها خالي از لطف نخواهد بود.

ماني حاجيان دارنده رتبه يك شيمي از دانشگاه صنعتي شريف که در حال تحصيل در مقطع دکتراي شيمي هست، در رابطه با علت کمبود‌ها مي‌گويد: ما از آغاز نمايشگاه تصميم به شرکت در ‌اين دوره را داشتيم و حتي با خواجه‌پيري رئيس نمايشگاه چهاردهم ديدار و گفت‌وگويي ترتيب داديم که با ما حداکثر همکاري را کردند.اما به دليل بي‌تجربگي و عدم هماهنگي بين ستاد‌هاي اجرايي نمايشگاه چهاردهم کادر اجرايي ‌اين دوره از نمايشگاه بسيار ناموفق و ناهماهنگ عمل کردند به‌گونه‌اي که معاونت اجرايي ‌اين دوره از نمايشگاه براي اولين بار است که‌ اين مسئوليت را در ‌اين سطح تجربه مي‌کند. چه بهتر بود که براي ميدان‌دادن به ‌اين جوان‌ها از نمايشگاه‌هاي استاني استفاده مي‌کردند نه ‌اينکه فردي که تا ديروز دانشجوي ساده علوم و معارف و قرآني بود امروز قدم در عرصه‌اي بگذارد که نياز به سال‌ها تجربه دارد.

حاجيان با اشاره به کمبود‌ها و ناملايمات موجود در نمايشگاه افزود: متاسفانه گاهي به جاي رقابت افراد در عرصه هنر‌هاي قرآني شاهد شکل‌گيري رقابت‌هاي غيرسازنده‌اي در ‌اين عرصه هستيم که در شأن چنين نمايشگاهي نيست و متاسفانه شديداً روح معنوي نمايشگاه را متأثر کرده است به‌گونه‌اي که مي‌توانيم ‌اين تاثير را در كاهش آمار بازديدکنندگان امسال نمايشگاه به‌وضوح مشاهده کنيم.

قائم مقام انجمن ملي نخبگان ‌ايران پيرامون تاثيرگذاري نخبگان علمي بر افکار ديني مي‌گويد: نخبگان حقيقتاً به ميزان بسيار بالايي بر افكار ديني تأثيرگذارند. يکي از اهداف ما در‌اين دوره از نمايشگاه مطرح‌کردن بحث نانوتکنولوژي در قرآن براي اولين بار در ‌ايران بود که حتي دستگا‌ه‌هاي مورد نياز از دانشگاه شريف به امانت گرفته شد، دستگاه‌ها‌يي که هر کدام بيش از 800ميليون تومان ارزش داشتند اما بنا بر مشکلات گفته شده، از طرف متوليان و مسئولان اجرايي با استقبال مواجه نشد. هدف از اجراي ‌اين طرح تاثير‌ات قرآن بر پديده‌هاي علمي بود. به‌عنوان مثال قصد داشتيم با استفاده از ‌اين دستگاه‌ها نشان دهيم که چگونه تلاوت‌ آيات قران بر روي سطح آب مولکول‌هاي اين مايع را نظام‌مند مي‌کند. به‌طور کلي ما مي‌توانيم بسياري از مسائل و معجزات گفته شده در قرآن را به علم ارجاع دهيم، مانند پديده ستون‌هاي نامرئي بين آسمان و زمين که مي‌توانيم به نيروهاي بين مولکولي استناد کنيم.

حاجيان که در نمايشگاه سيزدهم معاون بخش جوان بود، نگاه مسئولين و متوليان امر را به بخش نخبگان، نگاهي کمرنگ دانست و در ادامه با بيان ‌اين نکته که نهاد‌هاي تصميم‌گيرنده در ‌اين زمينه به صورت تک‌رو و انفرادي عمل مي‌کنند، افزود: براي تصويب و اجراي ‌اين طرح قرآني به طور معمول بايد از موانع بسياري بگذريم و در انتها نيز بنا به دلايلي از در اختيار گذاشتن امکانات براي شروع فعاليت‌تان امتناع مي‌کنند.

در بازديد از ادامه نمايشگاه قرآن فرصتي پديد آمد تا با گروهي از دانشجويان که براي اولين بار از نمايشگاه قرآن ديدن مي‌کردند گفت‌وگويي انجام دهم. ‌اين دوستان که از يکي از دانشگاه‌هاي دولتي تهران به بازديد از نمايشگاه قرآن مي‌پرداختند علت حضورشان را در ‌اين نمايشگاه مشاهده نمونه آثار و محصولات قرآني و آشنايي با روح و فضاي ‌اينگونه مراکز بيان مي‌کنند. آيدا با اظهار تاسف از‌ اينکه بعد از 3 ساعت را‌ه‌رفتن در نمايشگاه هنوز نتوانسته ارتباطي دروني با فضاي حاکم برقرار کند مي‌گويد: ‌اين نشان از ضعف روحي افراد شرکت‌کننده و متوليان ‌اين امر دارد چرا که فضا فضايي روحاني نيست. متأسفانه بسياري از ناشران حاضر در نمايشگاه آثاري که به نمايش مي‌گذارند بسيار مستقيم به مباحث قرآني و ديني اشاره دارند. به نظر من براي نوآوري در ‌اين زمينه‌ها مي‌توان به طرح مسائلي پرداخت که به جنبه‌هاي مجازي قرآن اشاره‌اي غيرمستقيم دارد و متأسفانه مردم با ‌اين موضوعات مشکلات روزمره دارند. او در ادامه با بيان ‌اين نکته که اطلاع‌رساني و تبليغات در سطح گسترده‌اي صورت گرفته است ادامه داد: چه بهتر بود آثار ارائه‌شده نيز علاوه بر سطح بالاي تبليغات، خود نيز مؤثر در جذب بازديدکننده بود.

سعيده از همکلاسي‌هاي‌ آيدا که با پوششي اسلامي در نمايشگاه ظاهر شده بود با انتقاد از حضور بخش صوت و تصوير به‌خصوص غرفه‌هاي فروش cd و نوار‌هاي مذهبي تاکيد کرد: حضور ‌اين غرفه‌ها در نمايشگاه يک تناقض آشکار در حوزه فرهنگ و دين است. او با اشاره به ‌اينکه برگزاري ‌اين نوع مراسم مذهبي و عزاداري در سطح کشور باعث تضعيف ارزش‌هاي ديني شده است افزود: ما در ضلع شرقي نمايشگاه آثار مکتوبي را مشاهده مي‌کنيم که حتي به‌طور مستقيم برگزاري ‌اين دست از عزاداري‌ها را مطرود و ناکارآمد شمرده است اما همچنان مديران غرفه‌هاي صوتي به فروش اين ‌دست از محصولات خود اصرار دارند.

فاطمه در تائيد انتقادات دوستش مي‌گويد: متأسفانه رشد صعودي cd‌‌ها و آثار صوتي و تصويري در چند سال اخير به حدي بوده است که اگر همين سرعت در نگارش و چاپ آثار مکتوب فرهنگي- ديني لحاظ شود تحولي عظيم در فرهنگ و اخلاق جامعه امروز ما پديد مي‌آيد. در ادامه فاطمه با ذکر ‌اين سؤال که چرا عده‌اي از غرفه‌داران زن که در خارج از نمايشگاه حجاب برتر ( چادر) ندارند در نمايشگاه از‌ اين پوشش به‌صورتي نامناسب استفاده مي‌كنند، به ‌اين نکته اشاره کرد که سياست‌هاي متوليان نمايشگاه در ‌اين امر خطرناک است چرا که اجبار پوشش چادر براي غرفه‌داران زن به ترتيبي که مشاهده مي‌کنيم، تنها کمک به کمرنگ‌شدن حرمت پوشش برتر اسلامي( چادر) مي‌کند.

محمدحسن با ذکر ‌اين نکته که رفتار‌هاي نامناسب متوليان باعث کم‌رونق شدن استقبال از ‌اينگونه مراکز از طرف جوانان مي‌شود، گفت: چه چيز خنده‌دار‌تر و نگران‌کننده‌تر از ‌اين است که نمايشگاهي در سطح بين‌المللي پس از پشت سر گذاشتن تجربه‌اي 14‌ساله، به دليل عدم وجود ژنراتور برق در نمايشگاه و بر اثر قطع برق در روز جمعه تعطيل بشود.

به کناري رفتم و مشغول جمع‌کردن وسايلم شدم. کيفم را روي دوشم انداختم و پله‌هاي پر از سکوت را طي کردم و به شب پيوستم: بلوار عريض و خالي از رهگذر، درختان بيد که با نسيم شبانگاهي آواز دلتنگي در ‌اين شب کم‌ستاره مي‌خواندند. ياد پدر بزرگم افتادم و ارادت خاصش به درخت بيد. چون من هم پسر حرف‌گوش‌کني هستم، رفتم و کيفم را زير سرم گذاشتم و درازکش زير ‌اين شاخه‌هاي خالي از منيت با آن خميدگي خاص خودشان، نظاره‌گر اندک‌باقيمانده‌هاي آسمان شهر شدم. به ساعت نگاه کردم. ياد پياده‌کردن و تنظيم گزارش و غضب فرداي سردبير و مدير تحريريه، آرامش لحظه‌اي من را به کابوسي تبديل کرد. پس با عجله بلند شدم... .

براي ديدن عكسها به آرشيو تصاوير مراجعه نماييد.

 

 

شنبه 29 مهر 1385 - 10:31


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری