چهارشنبه 27 شهريور 1398 - 10:16
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

مقاله

 

محمدعلي موظف‌رستمي
رئيس گروه توسعه و تجهيز فرهنگي مساجد

 

جوانا ره طاعت امروز گير

 

راهكارهاي عملي جذب جوانان و نوجوانان به مساجد و نماز جماعت

جوان در لغت به معناي «برنا، تازه، نو و چيزي است كه از عمر آن چندان نگذشته باشد.1» بر اساس آمارهاي موجود پس از انقلاب ميزان رشد جمعيت جوان و نوجوان كشور«در شهرها 109درصد و در روستاها 63درصد بوده است.2» بنابراين اكنون جمعيت كثير جوانان، بخش بزرگي از مخاطبان دستگاه‌هاي فرهنگي، مذهبي و تربيتي كشور را در برمي‌گيرد.

استاد مطهري به عنوان انديشمندي كه براي احياي دين و گسترش انديشه ديني در ميان جوانان بسيار تلاش كرده است شناخت و درك جوان را مهم‌ترين عامل در هدايت نسل جوان مي‌داند: بايد نسل جوان را بشناسيم و بفهميم داراي چه مشخصات و مميزاتي است000 نسل جوان ما مزايايي دارد و عيب‌هايي؛ زيرا اين نسل يك ادراكات و احساساتي دارد كه در گذشته نبود و از اين جهت بايد به او حق داد. در عين حال يك انحرافات فكري و اخلاقي دارد و بايد آنها را چاره كرد. چاره كردن اين انحراف بدون در نظر گرفتن مزايا و بدون احترام گذاشتن به ادراكات و احساسات وي ميسر نيست. بايد به اين آرمان‌ها احترام گذاشت. اسلام به اين امور احترام گذاشته است.3

رهبر معظم انقلاب نيز با در پيش گرفتن رويه‌اي اصولي كه از منابع اسلام ناب به ويژه سيره و سنت اهل‌بيت عليهم‌السلام برخاسته، در زمينه برخورد با مسائل جوان، افق‌هايي تازه فراروي دست‌اندركاران گشوده است. ايشان در تعريف جواني فرموده‌اند: جواني يك پديده درخشان و يك فصل بي‌بديل و بي‌نظير از زندگي هر انساني است. سپس ايشان با تأكيد بر پاك بودن جوان ايراني مي‌فرمايد: من اعتقادم اين است كه جوان ايراني، جواني است مؤمن، پاكدامن، پاك‌گوهر، داراي زمينه‌هاي ديني بسيار زياد و مايل به جنبه‌هاي معنوي. و بعد با الگو قرار دادن دوران جواني حضرت علي عليه‌‌السلام فرموده‌اند: درخشش اميرالمومنين عليه‌‌السلام در دوره جواني، همان الگوي ماندگاري است كه همه جوانان مي‌توانند آن را سرمشق خودشان قرار دهند. در دوران جواني در كلمه يك عنصر فداكار، يك عنصر با هوش، يك جوان فعال، يك جوان پيشرو و پيشگام بود.

ايشان با اشاره به روش پيامبر اسلام صلي ‌‌الله عليه ‌و آله در برگزيدن اسامه بن ‌زيد هيجده ساله به فرماندهي سپاه اسلام مي‌فرمايد: ما امروز در كشورمان اسامه ‌بن ‌زيدهاي زيادي داريم، جوانان زيادي داريم. دختران و پسران بسيار و جمعيت انبوهي از اين مجموعه‌ها داريم كه حاضرند در همه ميدان‌هاي فعال، در ميدان درس، سياست، فعاليت‌هاي اجتماعي، شركت كنند.

مقام معظم رهبري در انتها، شناخت تهديدها و خطرهاي دوره جواني را شرط پيروزي كشور و نسل پر شور و متعهد آن در صحنه‌هاي گوناگون كار و تلاش مي‌داند: تهديدهايي متوجه كشور و ملت و به خصوص نسل جوان است000 گاهي يك غفلت، يك بي‌توجهي، يك سستي، يك سهل‌انگاري ممكن است يك محصول عظيم را از دست ملتي بگيرد. نبايد اجازه داد.

در جواني خواهش جمال روحاني و گرايش به فضائل اخلاقي در نهاد جوانان بيدار مي‌شود. اولياي دين همواره از مبلغان آموزه‌هاي ديني مي‌خواهند كه به آمادگي روح جوان براي پذيرش صفات والاي انسان توجه كنند. امام صادق عليه‌‌السلام در اين خصوص فرموده‌اند: بر شما باد پرداختن به جوانان، زيرا‌ آنان نسبت به ديگران به سوي كار خير شتاب‌گيرنده‌تر هستند.4 در همين راستا و با هدف تقويت مباني اعتقادي و غنابخشي ابعاد معنوي شخصيت جوانان، «مساجد» به عنوان بارزترين كانون تبليغ و نشر معارف ديني كليدواژه اين مهم محسوب مي‌شوند.

از سويي فراهم آوردن زمينه حضور شاداب جوانان در مساجد مي‌تواند تاثيري بسزا در بهبود روند برنامه‌هاي مساجد ايجاد نمايد، چرا كه جوان احساس مي‌كند در وجود او، نيروهاي متراكمي وجود دارد، توانايي‌هايي جسمي، فكري و‌000 مي‌تواند معجزه كند. در مقابل اگر او احساس كند كه نمي‌تواند از اين همه توانايي بهره‌برداري كند احساس بيهودگي مي‌نمايد.

بر اساس نظر روانشناسان، هم زمان با دگرگوني‌هاي دوران بلوغ و پيدايش تمايل‌هاي غريزي، احساس روحي جديد و تمايل شديدي در جوان پديد مي‌آيد كه او را به سوي مذهب و سلوك مي‌كشاند. اين ارتباط و دگرگوني به گونه‌اي است كه اين دوره را دوره‌ ماوراء‌الطبيعه ناميده‌اند. بنابراين در صورتي كه خانواده، دوستان، مدرسه، محيط اجتماعي و ساير فاكتورهاي مرتبط با جوان نتوانند اين احساس را به مسيري كه شايسته اوست و تكامل معنوي و بلوغ فكري وي را در پي خواهد داشت، هدايت نمايند آنگاه به مرور زمان و در طي سال‌هاي بعد همين فرد تبديل به شخصيتي بي‌هويت و فاقد اصول و خاستگاه فكري، معنوي و اجتماعي خواهد شد و در مقابل، غريزه‌هايي همچون تهاجم، تخريب، شرآفريني، آزاررساني، مال‌دوستي و شهرت‌طلبي مي‌توانند وي را از جاده اخلاق و انسانيت منحرف سازند.

جوانان و اعتقادات مذهبي:

بر طبق پژوهش‌هاي انجام شده، موانعي همچون تهاجم فرهنگي، مشكلات اقتصادي، فقدان آموزش‌هاي مناسب و نگرش نادرست بعضي از جوانان به دين مهم‌ترين عوامل دوري جوانان از دين به شمار مي‌آيد. فطرت پاك جوان آماده تاثيرپذيري از آموزه‌هايي است كه از طريق خانواده، مدرسه و محيط به وي منتقل مي‌گردد. علاوه بر متأثر شدن جوان از فاكتورهاي ياد شده موارد ديگري نيز در شكل‌گيري شخصيت وي و تمايل يا عدم تمايل او نسبت به مسائل ديني نقش ايفا مي‌نمايند كه از جمله آنان مي‌توان به ارضاي نيازهاي غريزي و فطري جوان و نيز انگيزه‌هاي دروني او اشاره نمود كه به طور ناخودآگاه و فطري در صدد پاسخگويي به آنها برمي‌آيد. بدين ترتيب تشخيص نيازهاي مختلف جوانان از جمله نيازهاي جسماني، رواني، عاطفي، اجتماعي، معنوي و اخلاقي جوانان مي‌تواند گام موثري در جهت شناخت شيوه‌هاي جذب آنان به آموزه‌ها و معارف ديني خاصه رويكرد بيش‌تر آنان به سوي مساجد و بهره‌گيري بيش‌تر، از اين پايگاه‌هاي انسان‌ساز باشد.

قبل از اينكه وارد بحث اصلي يعني موضوع جذب جوانان به مسجد شويم بايد به 3 نكته اساسي اشاره نمود:

هويت ديني

تلاش در جهت تقويت هويت ديني به طرق مختلف از جمله استفاده از ابزارها و شيوه‌هايي كه مي‌تواند اين مهم را در بين نوجوانان و جوانان بهبود و ارتقا ببخشد صورت مي‌پذيرد. از جمله حوزه‌هاي تاثيرگذار در اين زمينه مي‌توان به صداوسيما، مطبوعات، مدرسه، خانواده و000 اشاره نمود.

هويت ديني رابطه بين آدمي و دين را تبيين مي‌كند و پيامد تقويم آن، احساس تعهد مسئوليت در قبال ارزش‌ها و باورهاي مكتب است.

برخي صاحب‌نظران تعهد را به عنوان سنگ بناي هويت ديني تلقي مي‌نمايند. با توجه به آنچه هويت ديني به نسل جوان مي‌دهد در طرف مقابل اختلال و آشفتگي در هويت ديني سبب ضعف دينداري در بين جوانان مي‌گردد. چرا كه تعهد و مسئوليت‌پذيري فرد را در قبال گزاره‌هيا ديني كاهش داده و به اين ترتيب ضمانت اجرايي احكام ديني كاهش مي‌يابد. اختلال در هويت ديني سبب مي‌شود فرد نه بتواند ارزش‌هاي ديني گذشته را ارزيابي نمايد و نه آن كه صاحب ارزش‌هايي شود كه به كمك آنها بتواند آزادانه براي آينده طرح‌ريزي كند. با درهم‌ريختگي نظام ارزشي در نزد جوان، او در دريافت مفاهيم ديني، زمينه مثبت و قابل قبولي را احساس نمي‌نمايد، تا انگيزه‌اي براي انجام دستورات آن داشته باشد. لذا دچار بي‌تفاوتي و بي‌مسئوليتي مي‌گردد. تخريب نظام ارزشي ديني سبب مي‌شود بسياري از افراد كه دچار بحران هويت ديني مي‌شوند بدنبال هويت منفي بگردند و هويتي بر خلاف آنچه اولياي دين در نظر گرفته‌اند برگزينند. بسياري از رفتارهاي ضد اجتماعي و ناسازگاري نوجوانان را مي‌توان از اين ديدگاه توجيه نمود. مسئوليت‌گريزي، دلزدگي و بي‌تفاوتي هركدام از آثار فقدان هويت هستند كه در عرصه ديني در قالب‌هاي بي‌توجهي به اوامر و نواهي الهي، بي‌علاقگي نسبت به شعائر، گزاره‌ها، اماكن، مراسم و نمادهاي ديني بروز مي‌كند. با بيان اين مطالب مشخص شد كه بحران هويت ديني سبب تضعيف باورهاي ديني، اختلال نظام ارزشي مذهبي و عدم تقيد به احكام ديني مي‌شود. مسجد از مهم‌ترين مفاهيم و گزاره‌هاي ديني است كه بحران عدم درك صحيح جوانان در خصوص حقيقت وجودي آن، سبب پايين آمدن اعتقاد به آن و ضعف گرايش به حضور در جمع نمازگزاران مي‌گردد.5

هويت جوان بويژه جوان امروز، تحت تاثير عوامل و مؤلفه‌هاي بسيار شناخته و ناشناخته بروني و دروني شكل مي‌گيرد. مولفه‌ها: وراثت، خانواده، جامعه، مليت، زيست بوم، طبقه اجتماعي، فرهنگ عصري ملي و جهاني، ديانت، گرايش سياسي، حد تحصيلات، نوع تخصص و عوامل پيچيده و ناشناخته بسيار ديگري است كه بايد با مطالعه دقيق و جامع علمي نسبت به تبيين و تحليل آنها اقدام نمود. اين عوامل هريك منشأ و ملازم ظهور و بروز مقتضياتي است كه در تخاطب و ترابط با جوان و تنظيم مناسبات با اين نسل، بايد آن مقتضيات عميقاً و دقيقاً و كماً و كيفاً لحاظ شود.

رعايت الزامات:

براي ورود به هر مكاني بخصوص جاهايي كه جنبه عمومي دارند يكسري قوانين و الزاماتي وجود دارد بعضي از مكان‌هايي كه جنبه اداري و رسمي دارند نوع الزامات آن نيز حقوقي خواهد بود و ديگر مكان‌هايي كه جنبه رسمي ندارند و جزو مراكز خدمات عمومي هستند اگرچه داراي الزامات و تعهدات حقوقي شايد نباشند. ولي عمل به الزامات اخلاقي و مراعات شئونات حاكم بر آن پيش نياز ورود به آن مكان مي‌باشد. مسجد نيز به عنوان يك مكان مقدس پيش از ساير اماكن و مراكز ديني از قداست و پاكي خاصي برخوردار است كه رعايت آداب و احكام ورود، حضور و خروج از آن همواره مورد تاكيد بوده، مخصوصاً بعضي از اين الزامات جزء آموزه‌هاي ديني و سنت پيشوايان ديني ما نيز بوده است.

حضور در مسجد يك رفتار ديني است كه مستلزم برخي پيش نيازهاست و بدون تحقق آنها نمي‌توان انتظار داشت جوانان در مسجد حاضر شوند لذا گاهي اوقات مشاهده مي‌شود با وجود اينكه مسجد محل از نقاط قوت زيادي برخوردار است ولي برخي جوانان به مسجد جلب نشده‌‌اند. جواني كه مشكل اخلاقي دارد و اوقات خود را به تماشاي فيلم‌هاي مبتذل و سير در اينترنت و كافي‌نت‌ها مي‌گذراند، اعتقاد راسخ و حقيقي به مبدأ و معاد ندارد، اهل نماز نيست، از هر راهي كسب و كار مي‌نمايد، دل بسته دنيا و مظاهر آن است و دينداري را نشانه عقب‌ماندگي فكري و فرهنگي مي‌داند با موانع شناختي و رفتاري بسيار جدي مواجه است كه حضور او در مسجد بعد از رفع اين امور امكان‌پذير است.6

مفهوم جذب و جذابيت

چنانچه مي‌دانيم قدرت جذب‌كنندگي هر مكاني يا موقعيتي به ميزان ارضاء‌كنندگي آن مكان در رابطه با نيازهاي پيراموني بستگي دارد. جذب‌كنندگي يك موقعيت ممكن است به دو جهت مورد توجه قرار گيرد. گاهي بعضي‌ها بر اين باورند كه يك موقعيت جذاب است، به خاطر اينكه في‌نفسه جذاب است، چه آن موقعيت نيازي را ارضا نمايد و چه ارضا نكند. در اينجا ارزش في‌نفسه امور و موقعيت يا مكاني مستلزم اين است كه خود آن موقعيت واجد ويژگي‌ها و خصايصي باشد كه به نظر بينندگان زيبا و ارزشمند به نظر آيد.

عده‌اي ديگر بر اين باورند كه ارزشمندي امور و يا جاذب بودن موقعيتي به ارزش بيروني و عيني آن است و آن موقعيت بايد واجد ويژگي‌هايي باشد كه به واسطه آن بخشي از نيازهاي آدمي ارضا شود و بر اساس ديدگاه دوم چنانچه ما نيز بر آن تاكيد مي‌ورزيم موقعيتي همچون مسجد بايد واجد ويژگي‌هايي باشد كه آن ويژگي‌ها به ارضاي نيازهاي مردم منجر شود. بين ميزان ارضاكنندگي مسجد و ميزان جاذب بودن آن رابطه مستقيمي وجود دارد. آدمي نيز رو به موقعيت‌هايي دارد كه اين نيازها را ارضا مي‌كنند نيازهايي چون:

1- امنيت، محبت و تعلق

نيازهايي چون امنيت، محبت و تعلق به اجتماع نيز از سنخ نيازهاي بشري است اما متمايز از نيازهاي فيزيولوژيك، اساساً آدمي به واسطه برخورداري از نيازهايي چون امنيت، محبت و تعلق از حيوانات متمايز مي‌شود. «مزلو» نيز نيازها را به دو دسته كلي نيازهاي فيزيولوژيك و نيازهاي روانشناختي تقسيم نموده است. بنابراين هويت‌يابي و معني بخشي به زندگي انساني مستلزم تاكيد بر ارضا نيازهاي روانشناختي اوست، نه صرفاً نيازهاي فيزيولوژيك آدمي، مكان‌هايي كه در ارضا اين نيازها موفقيت بيش‌تري دارند از جذابيت بيش‌تري نيز برخوردارند. البته بايد اشاره كنيم كه اين نيازها نيز بيش‌تر ناظر بر وضعيت موجود افراد هستند، چرا كه نيازهاي فوق از جمله نيازهاي عيني و واقعي افراد است كه بايد ارضا شوند.

2- نياز به خودشكوفايي

نياز به خودشكوفايي نيازي است كه در عين اينكه در قلمرو نيازهاي روانشناختي است، اما به لحاظ ماهيت و موقعيت خاص خود، بيش‌تر در قلمرو نيازهاي مطلوب، هنجاري و آرماني قرار دارد. تمامي انسان‌ها براي رسيدن به جايگاهي غير از جايگاه موجود و براي ارضا نيازي غير از نياز موجود(فيزيولوژيك، امنيت و000) تلاش مي‌كنند و آرمان‌خواهي آدمي نيز اساساً ناظر بر تاكيد او بر ضرورت ارضا نياز خود شكوفايي است. تبيين جايگاه واقعي آدمي و اينكه انسان به چه درجاتي مي‌تواند نايل آيد، نيز زمينه ارضا و شكوفايي اين نياز را فراهم مي‌نمايد.7

محور اساسي ديگر جذب جوانان به مساجد، تشخيص نياز و انگيزه‌هاي جوانان است، پر واضح است كه جوانان به انحاء مختلف در پي ارضاي نيازهاي گوناگون خود برمي‌آيند و در اين مسير به مكان‌ها و محافلي مي‌روند كه در آنجا پاسخي به يكي از نيازهاي گوناگون خود بيابند. پس بايد ديد مساجد و متوليان آن تا چه اندازه از نيازهاي جوانان آگاهي دارند و در صورت آگاه بودن تا چه پايه در برآوردن اين نيازها برنامه‌ريزي و كار كرده‌اند. بدين ترتيب تشخيص نيازهاي مختلف جوانان از جمله نيازهاي جسماني، رواني، عاطفي، اجتماعي، معنوي و اخلاقي و شناختي جوانان مي‌تواند گام موثري در جذب آنان به مساجد باشد. وقتي خصوصيات نوجواني و جواني شناخته شد آنگاه برنامه‌ريزان امور فرهنگي مساجد قادر مي‌گردند برنامه‌هايي تدوين كنند كه متوجه ارضاي نيازهاي گوناگون جوانان بوده و مطابق با سليقه‌ها و روحيه جوانان باشد. چنين برنامه‌هايي براي جذب و پرورش جوانان در مساجد مي‌تواند موثر باشد.

مهم‌ترين دلايل توجه ويژه به جوانان در جذب به مساجد

1- بيش از 50% تركيب جمعيتي كشور در مقطع سني نوجواني و جواني قرار دارند هر برنامه‌ريزي فرهنگي خاص اين قشر عظيم، خيل گسترده‌اي از شركت‌كنندگان در برنامه‌هاي مساجد را به همراه خواهد داشت.

2- در اين مقطع شخصيت و هويت آنان شكل مي‌گيرد. ايجاد رفتار مثبت و نهادينه شدن اينگونه رفتارها در وجود ايشان مي تواند آينده آنان و جامعه را از حيث حفظ هنجارها و ارزش‌ها بيمه نمايد و از بسياري از انحرافات و كجروي‌ها جلوگيري خواهد كرد. ايجاد جامعه سالم فردا در گرو داشتن نگاه ويژه به نوجوانان و جوانان امروز است كه بايد با آشناسازي آنان با مباني ديني و معرفت‌شناسي در برابر هجمه فرهنگ بيگانه مقاوم ساخت.

3- جوهره وجودي جوان و نوجوان تحول‌خواهي و تحول‌گرايي است. ايجاد تحول مثبت و در پيش گرفتن رويه رشد و حركت رو به جلو از خصيصه‌هاي آنان مي‌باشد. حضور آنان در برنامه‌ريزي و برنامه‌سازي، مساجد را از فعاليت‌هايي كه موجب روزمرگي خواهد شد دور خواهد نمود و اين امر خود زمينه‌ساز جذب جوانان و نوجوانان بيش‌تري به مساجد خواهد بود.

4- با حضور آنان مي‌توان به برنامه‌ها شادابي و طراوت بخشيد چون جوان شادي طلب و نوگراست. با هدايت هدفمند اين نگرش آنان، مي‌توان به برنامه‌ريزي مثبت در فعاليت‌هاي مسجد پرداخت. يكي از عوامل موثر ايجاد جاذبه در مساجد، دادن طراوت و شادابي به فعاليت‌هاست.

5- وجود جوان و نوجوان سرشار از پتانسيل و انرژي است، برعكس بزرگ‌ترها كه درگير مشغله‌هاي كاري و مشكلات زندگي روزمره هستند. مسجد بهترين مكان است كه به خاطر تنوع و تعدد فعاليت‌ها امكان بالفعل درآوردن اين توان وجود دارد.

6- روح و روان نوجوان و جوان نسبت به بقيه مقاطع سني لطيف و پاك است. با حضور آنان در مسجد و مشاركت فعالانه آنان در ايجاد طراحي و برنامه‌ريزي و اجراي برنامه‌هاي مختلف انتظار مي‌رود كه برون‌داد و خروجي برنامه‌ها و فعاليت‌ها نيز توام با پاكي و صداقت باشد. (دور بودن برنامه‌ها از ريا، تزوير، خودنمايي، دورويي و000)

7- جوان و نوجوان به دليل عدم وابستگي و نداشتن علقه زياد به دنيا و مسائل مادي و آزادبودن فكر و ذهن از اين مسائل بهتر مي‌تواند به درك مفاهيم ديني بپردازد. به همين سبب حافظ ارزش و دستاوردهاي مذهبي و اعتقادي مي‌باشد. همچنان كه اين امر در دوران انقلاب و حضور پرشور آنان در مساجد و شركت در برنامه‌هاي انقلابي مساجد كه خاستگاه انقلاب اسلامي بود و نيز در دوران دفاع مقدس به روشني مشهود مي‌باشد.

8- در اين مقطع سني علاقه به انجام كارهاي جمعي و امور اجتماعي از شدت بيش‌تري برخوردار است. مسجد به عنوان يك نهاد ديني و اجتماعي كه بسياري از امور اجتماعي و تعاون در آن شكل مي‌گيرد، بستر مناسبي براي آنان فراهم مي‌سازد تا آنان بتوانند در قالب گروه‌ها و جمع‌هاي مختلف به انجام فعاليت بپردازند.(گروه سرود، تواشيح، نمايش، نشريه ديواري، ورزش و 000)

9- انگيزه و تمايل دروني نوجوانان و جوانان در خود اظهاري و در معرض ديد ديگران قرار دادن آثار خود در زمينه‌هاي مختلف فرهنگي هنري، (ذوق، سلايق و استعداد) كه در اين خصوص مساجد مي‌توانند فضاي مناسب و بسيار خوبي را در اختيار آنان قرار دهند تا آنان بتوانند خود را مطرح كنند و كارها و آثار خود را در معرض قضاوت ديگران قرار دهند. (با برگزاري نمايشگاه خط، نقاشي، گرافيك، صنايع دستي در مناسبت‌هاي مختلف مذهبي، ملي و نيز قرائت شعر، خاطره، دكلمه، قصه در برنامه‌ها و مراسم گوناگون و شركت در گروه‌هاي سرود، نمايش و 000)

10- اين قشر عظيم به عنوان سرمايه‌هاي اصلي كشور محسوب مي‌شوند به هر ميزان در جهت رشد و شكوفايي معنوي آنان بكوشيم در آينده نتايج وافري از آن حاصل خواهد شد.

11- مساجد به عنوان يك پايگاه مقدس ديني و اجتماعي كه با توجه به مقتضيات زماني و مكاني به ايفاي نقش مي‌پردازد، نيازمند كساني است كه اين نهاد اجتماعي را پر حرارت و پر شور نگه دارند تا بتواند نقش ذاتي خويش را به فعليت برساند اين مهم با حضور جوان در مسجد ميسر مي‌شود.


پي‌نوشت‌ها:

1-لغت‌نامه دهخدا
2-تعريف جواني، داوود ميرباقري
3- ده‌گفتار، مرتضي مطهري
4-روضه‌ كافي
5-راهكارهاي مشاركت جوانان در مساجد، محسن محمدي و...، مجله مسجد، ش89
6-همان منبع
7-جاذبه‌هاي مسجد، سيدمهدي سجادي، مسجد نقطه وصل، ص286

 

دوشنبه 4 ارديبهشت 1385 - 17:1


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری