يكشنبه 31 شهريور 1398 - 7:26
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

محمد عبدالهادي

 

روزه يعني امساك از هر آنچه كه انسان را به سمت حيوانيت سوق مي‌دهد

 

حجت الاسلام والمسلمين اسكندري معاون جديد فرهنگي و تبليغ سازمان تبليغات اسلامي كه پيش از اين مسئوليت مديركل سازمان تبليغات اسلامي استان فارس را بر عهده داشت، در پي گفتگويي در خصوص فضائل و اعمال ماه مبارك رمضان با خبرنگار روابط عمومي سازمان تبليغات اسلامي نكاتي را در اين خصوص متذكر شد كه اين گفتگو به شرح ذيل است:

 

 

1-به نظر شما راز محبوبيت فريضه روزه ماه مبارك رمضان بين امت اسلامي در چيست؟

روزه يكي از دستورات خداوند است و مومن هرچه قدر خدا برايش محبوب باشد دستور او هم محبوب خواهد بود، اين يك مطلب كلي است كه در ارتباط با همه احكام نوراني اسلام ساري و جاري است لكن روزه يك ويژگي‌هاي ديگري نيز دارد كه آن اين است كه روزه موجب مي‌شود انسان از هواها و هوس‌ها و شهوات مادي فاصله گرفته كه با فاصله‌ گرفتن از اين امور يعني تقرب به خداوند تبارك و تعالي، طبيعي است هنگامي كه انسان احساس قرب به خدا مي‌كند آن چيزي كه وسيله قربش به خداوند شده براي او محبوب است.

روزه سپري است براي خشم و عذاب پروردگار و نتيجتاً انسان در دامن مهر و عطوفت پروردگار قرار مي‌گيرد و فطرت آدمي، وجدان انساني و انديشه بلند و نوراني مومن هنگامي كه آن را درك مي‌كند آن چيز برايش محبوب و دوست داشتني مي‌شود و لذا مومن هم روزه و هم خود ماه رمضان را دوست دارد.

2- چگونه مي‌شود از ظرفيت‌هاي معنوي ماه مبارك رمضان بيشترين استفاده را برد و در جهت تعميق معنويت و دينمداري در جامعه بكار گرفت؟

يكي از كارهايي كه مي‌شود انجام داد اين است كه مردم توجه كنند ماه رمضان يك سهمي از زندگي آنان است و لذا سهم ماه رمضان را بايد بپردازند يعني اين كه ما بالاخره در ايام زندگي‌مان مي‌بايست بين ماه مبارك رمضان و قبل از اين ماه فرقي وجود داشته باشد. اگر اين طور شد و اين توجه بوجود آمد و سهم آن را پرداختيم طبيعتاً در معرض فيض اين ماه قرار خواهيم گرفت و از فيوضات اين ماه بهره‌مند خواهيم شد. بعد از اين توجه نيازمند است انسان در يك فضاهايي قرار گيرد كه آنجا مي‌تواند تاثيرات معنوي خودش را داشته باشد مثل حضور مستمر در مساجد و اماكن مذهبي، درست است كه در منزل هم انسان مشغول به عبادت مي‌شود و خواهد شد اما هيچگاه عبادت و مناجات در منزل تاثير حضور در يك مجمع ديني كه يك مومن ديگري هم وجود دارد را نخواهد داشت. و لذا حضور در جمع مومنين، مساجد و اماكن ديني يكي از راه‌هايي است كه مي‌شود فيوضات اين ماه را به خودش اختصاص دهد. نكته ديگري كه حائز اهميت است اينست كه خداي تبارك و تعالي عنايتش به جمع بيش از فرد است. گاهي از اوقات ممكن است كه يك فرد استحقاق يك فيض را نداشته باشد اما با حضور در آن جمع مابقي استحقاق دريافت آن فيض را داشته باشند و از فضل پروردگار به دور است كه فيض را به يك جمعي نازل كند و بعضي از آن فيض بهره‌مند شده و عده‌اي ديگر بهره‌مند نشوند لذا تاكيد ما بر اين است كه مردم خوب ما مخصوصاً جوانان و نوجوانان حتماً در اماكن عمومي مذهبي – ديني، مساجد و همچنين در مجتمع‌هاي مذهبي حضور پيدا كرده كه اين موضوع مي‌تواند انشاءالله تاثير خودش را داشته باشد.

3- يك روزه مطلوب از نقطه نظر آيات و روايات چگونه روزه‌اي است؟

روزه‌اي مطلوب پروردگار و مورد قبول اولياء دين است كه آلوده به گناه و معصيت نباشد، روزه تنها نخوردن و نياشاميدن نيست، روزه يعني امساك از هر آنچه كه انسان را به سمت حيوانيت سوق مي‌دهد و لذا اگر بخواهيم يك روزه مطلوب داشته باشيم علاوه بر اين كه احكام فقهي آن را مانند نخوردن، نياشاميدن و 000 را رعايت مي‌كنيم مي‌بايست مراقب چشم، زبان، دست و اعضا و جوارحمان باشيم و كسي از دست و زبانمان آسيبي نبيند، حرمت كسي به وسيله ما شكسته نشود، آبروي كسي به وسيله ما ريخته نشود، و به حقوق ديگران تعدي و تجاوزي صورت نگيرد كه مجموع اينها يك روزه مطلوب مي‌شود.

-4 يك ارتباط خاصي بين اين ماه بزرگ و كلام الله مجيد وجود دارد، درباره اين ارتباط و در خصوص فضايل قرائت قرآن در اين ماه براي خوانندگان توضيح بفرماييد؟

ماه مبارك رمضان ظرف زمان نزول قرآن كريم است يعني قرآن كريم در ماه رمضان نازل شده است و لذا يكي از چيزهايي كه مي‌توانم بگويم و از مهم‌ترين مسائلي كه به ماه مبارك رمضان ارزش داده است قرآن كريم است. اين از اين جهت است كه اهميت ماه رمضان با اهميت قرآن كريم و نزول قرآن بالاخره يك پيوند مي‌خورد و شايد اين كه در روايات معصومين اين همه درباره فضيلت خواندن قرآن كريم در ماه مبارك رمضان آمده بدين دليل است كه در اين ماه قرآن نازل شده است و مي‌خواهند توجه همگان را به معارف قرآن جلب كنند يعني صرفاً تلاوت قرآن درست است آن اجر و ثواب خودش را دارد اما فرق در دين ما آنست كه در ماه رمضان توجه به مساله قرآن كريم صورت گيرد تا ما در اين اقيانوس ژرف و بي‌انتهاي معارف الهي كه برنامه زندگي انسان‌هايي است كه مي‌خواهند به اوج قله معرفت و شناخت و محبت پروردگار برسند به اين كتاب رجوع بكنند و لذا به ما گفته شده است كه قرآن را با تأمل و تأني بخوانيد و همراه با تلاوت قرآن تدبر در قرآن داشته باشيد و ضمن اين كه قرآن را تلاوت مي‌كنيد و پاداش آن را مي‌گيريد دقت كنيد برنامه‌هاي زندگي خود را از قرآن بگيريد و لذا ارتباط ماه رمضان با قرآن كريم يك بحث ظرف زماني نزول قرآن است و ديگري آن است كه انسان مي‌تواند در ماه رمضان به لحاظ اين كه مقداري گرسنگي و تشنگي را به خودش هموار كند ذهن، فكر و انديشه انسان آمادگي بيشتري براي تامل و تدبر در معاني معرفتي قرآن كريم دارد.

5-انسان گرفتار امروزي در گرداب مدرنيته كمتر مجال مي‌يابد تا شبي را در حال معنوي خود به صبح برساند، لذا اين فقط در شب قدر ميسر است به نظر شما چگونه مي‌شود از اين ويژگي‌ منحصر به فرد در اين شب استفاده كرد؟

نكته مهمي كه در رابطه با ليله القدر مطرح است اين است كه انسان به طور كلي خودش را از مسائل زندگي دنيايي فارغ كند و راز اين هم كه گفته‌اند احيا گرفته و تا سحر بنشينيد همين است يعني كسي كه مي‌خواهد با توجه به اين غوغاهايي كه در زندگي مادي و شبانه‌روزي او وجود دارد و سر و كارش با مسائل مادي است اگر بخواهد اين روح و معنويت خودش را تقويت كند لازمه‌اش اين است كه آن يك شب را اختصاصاً خودش را از همه اين مباحث جدا كند و واقعاً ارتباط برقرار كند.

در جمع حضور پيدا مي‌كند اما سعي كند در اين جمع ارتباط خود با خدايش را واقعاً برقرار كند و اين طور نباشد كه ما يك مراسم صوري برگزار كنيم و يا خواسته باشيم صرفاً يك نمايش داده باشيم كه البته اين در باب تعظيم شعائر الهي باز هم خوب و پسنديده است اما خود فرد مي‌بايست تلاش كند كه بهره كافي را از آن شب ببرد، نكته ديگري كه حائز اهميت است و مي‌تواند تاثيرگذار باشد اين است كه انسان توجه كند به عالم ملكوت يعني همه نگاهش نگاه مادي نباشد و با دل نگاه كند به عالم، آنهايي كه در ليله‌القدر با دل به عالم ملكوت نگاه مي‌كنند شاهد رفت‌وآمدها و فرود و صعود فرشتگان از عالم بالا به زمين و از زمين به بالا هستند و بدانند كه بين زمين و آسمان را فوج فوج ملائكه‌ها پر كرده‌اند و اينها هم حاصل فيوضات پروردگار از عالم بالا و مقدرات الهي و سلام خاص و ويژه پروردگار بر انسان كامل، و حجت خدا بر روي زمين هستند و هم اين كه مناجاتها و عبادتهاي مومنين را به عالم بالا مي‌برند و در آن شب اين فرشتگان براي مومنين طلب استغفار مي‌كنند و لذا توجه به اين نكته‌ها مي‌تواند انسان را از ليله‌القدر بهره‌مند سازد.

6- چگونه مي‌توانيم فضايلي را كه در طول ماه رمضان به دست آورده‌ايم در تمام روزهاي سال تا ماه رمضان سال آينده در وجودمان حفظ كرده و از توفيقاتشان بهره‌مند شويم؟

بايد اولاً بسياري از برنامه‌هاي ماه مبارك رمضان را تداوم دهيم مثل تلاوت قرآن، اين طور نمي‌شود كه ما فقط اين برنامه‌ها را در ماه رمضان انجام دهيم لذا مي‌بايست حتي المقدور بعد از ماه رمضان هم تداوم دهيم و دعاها، مناجات‌ها و ارتباط‌هايي را كه با خدا داريم نيز حفظ كنيم. اين از يك سو و از سوي ديگر براي حفظ اين سرمايه نياز است كه از دستبرد شياطين و وسوسه‌هاي شيطاني حفظش كنيم لذا به سمت گناه نرويم و معصيت نكنيم كه اگر اين مواظبت‌ها و مراقبت‌ها انجام شود يقيناً دستاوردهاي ماه مبارك رمضان تا سال بعد حفظ خواهد شد.

7- ماه‌ رمضان در سالهاي اخير چه تفاوتي نسبت به گذشته‌هاي دور مثلاً قبل از پيروزي انقلاب اسلامي داشته است؟

ماه مبارك رمضان و برنامه‌هاي اين ماه با سالهاي قبل از پيروزي انقلاب يك سري تفاوت‌هاي جدي دارد يكي از تفاوت‌هايش اين است كه ما حضور مردم را چه در محافل و مجالس و چه در رعايت شئونات اين ماه بيشتر از قبل انقلاب شاهد هستيم، نكته ديگر حضور جوانان و نوجوانان است كه ما به خوبي مي‌بينيم بعد از پيروزي انقلاب و در اين سالها خصوصاً اين سال‌هاي اخير موج علاقه و محبتي نسبت به مباني و مسائل ديني در بين جوان‌ها و نوجوان‌ها رخ داده كه اگر شما بخواهيد نمايش عملي آن را ببينيد در شب‌هاي قدر سري به مساجد زده و ببينيد از تعداد كساني كه در مسجد حضور دارند چند درصدشان را جوانان تشكيل ميدهند و نكته ديگر اين است كه نگاه كنيد و ببينيد خيلي از مساجد در جاي جاي ميهن اسلامي ما وجود دارد كه گنجايش حضور جمعيت را ندارد و ما معمولاً با فضاي محدود و كم‌ مواجه هستيم ضمن اين كه عمق توجه به برنامه‌ها و معنويت ماه رمضان در بعد از انقلاب خصوصاً سال‌هاي اخير بيش از گذشته است يعني مردم حقيقتاً از سر ايمان و عشق به پروردگار و ذوق و شوق به ارتباط برقرار كردن با خداوند حضور پيدا مي‌كنند و نكته ديگري كه بايد اضافه كنم اين است كه ماقبل از انقلاب نمي‌توانستيم به صورت آزادانه مباني معرفتي‌مان را طرح كنيم و آنچه كه اسلام ناب گفته است را مبلغين وانديشمندان ما بازگو كنند، انقلاب آمد و اين فضا را ايجاد كرد و اين محدوديت‌ها را برداشت و لذا انديشمندان و مبلغين ما به راحتي مي‌توانند مباني معرفتي را براي مردم در اين عصر بازگو كنند.

8-براي ما بفرماييد چرا پايان اين ماه عيد قرار داده شده است؟

چند نكته بسيار مهم در اين مورد وجود دارد يكي اين است كه انسان عيد را در ارتباط با موفقيت‌هايش مي‌گيرد، عيد به معناي شاد بودن، مسرور بودن است و خوب هنگامي كه ما مي‌خواهيم شاد و مسرور باشيم معمولاً در مواقعي كه موفق نيستيم شادي نمي‌كنيم و هنگامي كه موفق مي‌شويم در امري شادي كرده و جشن مي‌گيريم چون مومن در طول يك ماه خودش را موفق مي‌بيند كه نسبت به دستوراتي كه خداي عالم داده است آنها را با موفقيت انجام داده خوشحال است و به خاطر اين خوشحالي عيد و جشن مي‌گيرد. نكته ديگري كه وجود دارد اين است كه فطرت آدمي يعني نشاط، عشق، تقرب به خدا، چون در طول ماه رمضان اين اتفاق افتاده است و شكوفايي بوجود آمده است روز عيدفطر كه در حقيقت پايان اين همه مباحث است، محبت و علاقه انسان به خدا بر اساس آن فطرت دروني‌اش فراهم شده و لذا عيد فطر را مي‌گيرند براي اين كه آن عشق و محبت را به نمايش بگذارند و لذا به ما گفته شده است شما با برگزاري نماز عيد و حضور در نماز جماعت روز عيد اين جشن و سرور را نمايش دهيد،كه معنايش اينست كه ما اعلام كنيم اين شادي و عشق و سرور خودمان را آن هم در قالب ارتباط برقرار كردن با خدا و با برگزاري نمازي به نماز عيد به اجرا بگذاريم. اما جالب است كه بدانيد اين كه در عيد فطر به مومن دستور داده شده است كه زكات فطره بپردازد به جهت اين سرور و شادي است كه براي وي حاصل شده و معمولاً انسان زماني كه احساس استغنا و دارايي مي‌كند به فكر بذل و بخشش به ديگران مي‌افتد و لذا از آن رو خودش را دارا و مستغني مي‌بيند و به شكرانه اين موضوع بخشي از مالش را به فقرا مي‌دهد.

9-چه توصيه‌هايي براي روزه‌داران، در ماه مبارك رمضان داريد؟

اولاً اينكه نيت را به عنوان انجام فرمان الهي در امر روزه خالص كنيم و سپس سعي كنيم به احكام و مباني روزه آشنايي پيدا كنيم. نكته خيلي مهمي كه وجود دارد همين است كه گاهي اوقات بعضي‌ها هستند كه روزه مي‌گيرند اما به دليل عدم آشنايي آنها با احكام فقهي روزه، اعمالشان از بين مي‌رود و لذا وظيفه داريم احكام روزه را بدانيم و در اين ماه مبارك هم به صله رحم و به ديدن اقوام و آشنايان اهتمام بورزيم و هم به كمك محرومان و مستضعفان بشتابيم. فكر كنيم خداي ناكرده نكند در جوار ما و در آشنايي ما كساني باشند كه دوست دارند روزه بگيرند و مشكلي در زندگي آنها است كه ما مي‌بايست اين مشكل را رفع كنيم. كساني هستند بيمارند و نيازمند تهيه دارو و رفتن به بيمارستان اما توانش را ندارند كه بايد به شتاب آنها برويم، ما اگر مي‌خواهيم روزه خود را پربار كنيم بايد به سراغ آنهارفته و لذا در روايات آمده است كه يكي از فلسفه‌ها و حكمت‌هاي روزه آن است كه انسان گرسنگي بكشد تا به ياد گرسنگان بيافتد و لذا توجه به محرومين و صدقه دادن در اين ماه بسيار شايسته و پسنديده است و در نهايت سعي كنيم كه روزه خود را با ذكر و توجه به خدا و دوري از گناهان به پايان برسانيم.

 

يكشنبه 17 مهر 1384 - 14:31


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر