چهارشنبه 22 آذر 1396 - 12:49
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

محمد عبدالهادي

 

دو گفتگو درباره كتاب

 

انتشارات اميركبير و سوره مهر از مؤسسات وابسته سازمان تبليغات اسلامي دو ستون نشر مكتوب سازمان هستند كه هريك ويژگي‌هاي خاص خود را در حوزه نشر دارا مي‌باشند.
انتشارات اميركبير با قدمتي ديرينه ناشر آثار ارزشمندي است كه به قولي، «كمتر كتابخانه‌اي را مي‌توان جست كه نتوان آرم اين موسسه را در آن جستجو كرد.» حوزه موضوعات انتخابي اين انتشارات: ادبيات، فرهنگ، سياست، علوم تجربي، معارف اسلامي و بسياري از موضوعات و سرفصل‌هاي ديگر را در بر مي‌گيرد.
انتشارات سوره مهر نيز زير نظر حوزه هنري سازمان بيشتر به مباحث موضوعات هنر، ادبيات و فلسفه پرداخته است براي آشنايي بيشتر خوانندگان گرامي با ويژگي‌هاي اين دو انتشارات معتبر و پركار با دكتر كاخي معاون فرهنگي و پژوهشي موسسه انتشارات اميركبير و حمزه‌زاده رئيس شركت انتشارات سوره مهر گفتگوهايي را ترتيب داده‌ايم كه در پي مي‌آيد.

 


 

انتشارات اميركبير سه بار ناشر برگزيده در شش سال

گفت‌وگو با دكتر مرتضي كاخي، معاون فرهنگي و پژوهشي مؤسسه انتشارات اميركبير

 

با توجه به اين كه انتشارات امير كبير دوران تأسيس و تثبيت خود را پشت سر گذاشته و دوران جديدي را براي فعاليت فرهنگي شروع كرده است، ممكن است اهم اين فعاليت‌ها را برشماريد؟

مؤسسه انتشارات اميركبير از سال 1329 فعاليت فرهنگي خود را شروع كرده و سال‌ها بعد به مرحله‌اي از فعاليت كمي و توليد كيفي در صنعت نشر رسيد به گونه‌اي كه يكي از بزرگ‌ترين مؤسسات انتشاراتي آسيا بوده است اما:

1- پس از پيروزي انقلاب و تغيير بنيادي در مديريت مؤسسه، لازم بوده و هست كه به انتشار كتاب‌هايي اقدام شود كه با مباني فرهنگي جمهوري اسلامي مباينت نداشته باشد. لذا بسياري از كتاب‌هاي موسسه از گردونه توليد خارج شده‌اند.

2- بسياري از كتاب‌ها به علت كهنگي مطالب و به دليل پيدا شدن منابع و مراجع تحقيقي جديد قابليت استفاده خود را از دست داده‌اند.

3- پس از تغيير بنيادي مديريت موسسه، و در فاصله‌ چند ساله نخست، به علت عدم استقرار نظم برنامه‌ريزي شده انتشاراتي و كنترل و تثبيت مايملك فرهنگي موسسه، عوامل سودجوي خارج از موسسه اقدام به نشر بي‌رويه بسياري از آثار متعلق به موسسه به سبب ضعف مديريت بايگاني و دفتر حقوقي اميركبير نمودند، سال‌هاي متمادي اين سوء استفاده‌ها ادامه يافت و به دنبال موارد مذكور، اين دوره سوم هم به جمع اشكالات و در نتيجه تقليل عناوين آثار اميركبير اضافه گرديده و در مجموع، خزانه گرانبار موسسه تقريباً تخليه شده است. بنابراين در دوران جديد، تهيه برنامه فعاليت فرهنگي و تجهيز عوامل و ادوات فني و بازرگاني آن در اولويت قطعي و فوري قرار گرفته است. اين فعاليت‌ها عبارتند از:

الف- نظم و نسق بخشيدن به موجودي آثار و اقدام به تجديد چاپ آثار برگزيده فرهنگي.

ب- پذيرش آثار جديدي كه از يك طرف بتواند نيازهاي روز فرهنگي كشور را پاسخگو باشد و از طرف ديگر اين آثار در عين حال كه غالباً متعلق به استادان فاضل و صاحب نام رشته‌هاي مختلف علمي است، در كنار آن از پژوهش‌هاي فرهنگي نسل جوان كه بعضاً به صورت تز دكتراي دانشگاهي، خارج از دانشگاه‌ها عرضه شده است غفلت نشود. بدين ترتيب موجودي عناوين كتاب‌هاي فعلي اميركبير به گونه‌اي است كه ديگر اتكاي چنداني به آثار پيشين و قبل از انقلاب احساس نمي‌شود.

ج- بخش فرهنگي و آماده سازي موسسه چه از لحاظ پرسنل كارآمد و متخصص و چه از بابت وسائل ابزار و آلات بخش آماده‌سازي كتاب(حروفچيني و آتليه) در حد امكان تجهيز شده است.

د- ماشين آلات كهنه و نوعاً فرسوده چاپخانه سپهر نوسازي و بعضاً با ماشين آلات جديد جايگزين شده‌اند، به گونه‌اي كه نه تنها اين چاپخانه قادر به تامين نيازهاي انتشاراتي موسسه و شركت‌هاي نشر وابسته به اميركبير از قبيل: نشر بين‌الملل، انتشارات جيبي، شكوفه و نشر دانش‌امروز) باشد بلكه سفارش چاپ آثار زبده و پيچيده‌اي را كه از خارج از موسسه پيشنهاد مي‌شود به تمام و كمال انجام دهد.

ه- تجهيز و تكميل شركت نشر دانش‌امروز(ندا) براي توزيع سراسري داخلي و قبول سفارش‌هاي خارجي به گونه‌اي كه در حال حاضر تعداد نمايندگي‌هاي توزيع كتاب مؤسسه انتشارات اميركبير و شركت‌ها و موسسات وابسته به آن به حد مطلوب رسيده بلكه آمادگي لازم و كامل براي قبول مراجعات مربوط به توزيع كتاب‌هاي ساير انتشاراتي‌هاي كشور نيز وجود دارد.
(در اين بخش پيشنهاد مي‌شود به بخش‌هايي از گزارش جديد مؤسسه كه در آستانه افتتاح نمايشگاه هجدهم كتاب تهران تهيه و تحرير شده است مراجعه شود.)

ز- بخش نشر الكترونيك كه سرفصلي جديد و بي‌سابقه در مؤسسه اميركبير است راه اندازي و مشغول به كار شده و آثاري مكتوب و مصور توليد و عرضه كرده است كه نمونه آن فرهنگ جامع اميركبير است.(در اين بخش هم پيشنهاد مي‌شود به گزارش جديد موسسه مراجعه شود.)

گسترة فعاليت و ماهيت آثاري كه اميركبير به نشر آن اقدام مي‌ورزد چيست؟

در حال حاضر، موسسه با توجه به قابليت‌هاي فني و علمي خود و شركت‌هاي وابسته‌اش، به طور كلي پذيراي همه نوع كتاب هست، بديهي است در مورد كتاب‌هاي فني دانشگاهي كه درسي و كاملاً تخصصي است، سعي مي‌شود در حد امكان نكات زير رعايت شود:

1- موضوع كتاب كاملاً تازه و مورد نياز باشد و بازار كتاب وجود چنين اثري را جداً طلب كند.

2- براي ارزيابي علمي اثر،‌ اگر در حوزه تخصص ارزياب‌‌هاي بخش فرهنگي است مسئله‌اي ايجاد نمي‌شود اما در آثار مربوط به حوزه رياضيات و علوم طبيعي و آزمايشگاهي از متخصص امر در دانشگاه‌هاي معتبر كشور براي ارزيابي استفاده مي‌شود. به طور كلي سعي بر اين است كه با توجه به تجربه ناموفقي كه كه سالها پيش از اين(حدود 12 سال پيش) براي موسسه، در زمينه چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي دانشگاهي بروز كرده، از آنجا كه اين گونه كتاب‌ها بايد با صلاحديد استادان شاغل دانشگاه‌ها انتخاب شود و موسسه مطمئن باشد كه از طرف استادان آن رشته براي تدريس به دانشجويان معرفي و پيشنهاد مي‌شود، معمولاً كتاب‌هاي كمك درسي كه از لحاظ دامنه موضوع، عموميت بيشتري دارد انتخاب و چاپ مي‌شود. چاپ و انتشار كتاب‌هاي صرفاً درسي، انتشارات خاصي را طلب مي‌كند كه دانشگاه‌ها خود به نشر اين قبيل كتاب‌ها در بخش انتشارات خود مبادرت مي‌كنند.

3- شيوه امير كبير از گذشته دور تاكنون غالباً اين بوده است كه به چاپ و نشر كتاب‌هاي معتبر مرجع در حوزه علوم اجتماعي، فلسفه و ادبيات، تاريخ، شعر و كتاب‌هاي مورد مراجعه عمومي مثل فرهنگ‌هاي فارسي، عربي، انگليسي، فرانسه و اخيراً علاوه بر اين عناوين، فرهنگ‌هاي آلماني و ايتاليايي تخصصي مبادرت كند. هم اكنون معتبرترين فرهنگ‌هاي فارسي(معين، برهان، قاطع، عميد) و تنها دائره المعارف بزرگ فارسي(مصاحب) و فرهنگ شش جلدي انگليسي- فارسي آريان پور و لاروس عربي و بسياري كتاب‌هاي مشابه و معتبر و معروف توسط اين موسسه نشر مي‌شود.

 

رمزموفقيت اميركبير در هجدهمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران و انتخاب آن به عنوان ناشر برگزيده چه بوده است؟

در جريان هر نمايشگاه كتاب كه كليه ناشران دولتي و خصوصي كشور و بسياري از ناشران خارجي شركت مي‌كنند، در حضور كامل ساير ناشران و در مقابل چشمان تيزبين و كتاب‌شناس بازديدكنندگان كه به نوع عرضه كتاب و نفاست چاپ و تازگي موضوع كتاب و بهاي آن و خلاصه به كليه شئون مربوط به توليد و عرضه كتاب، تعداد آثار چاپ اول، تنوع موضوعات نيز در كنار ساير ويژگي‌هاي يك اثر چاپ شده مدنظر قرار مي‌گيرد. بديهي است انتخاب شدن يك مؤسسه انتشاراتي به عنوان ناشر برگزيده براي سومين بار در عرض 6 سال، چيزي كه در تاريخ نشر كشور سابقه ندارد؛ همه نگاه‌هاي كنجكاو را به سوي اين انتخاب و حقانيت ناشر به عنوان ناشر برگزيده جلب مي‌كند و كوچك‌ترين اشتباه يا اهمال در اين رهگذر غيرممكن است. رمز موفقيت اميركبير در سال‌هال اخير و از جمله سال جاري منوط و مربوط به ملاك‌ها و معيارهاي متعددي است كه با دقت و وسواس و با استفاده از تجربه و تبحر در فرآيند كار انتشاراتي ملحوظ و منظور مي‌دارد. اين گونه موفقيت‌ها هرگز حاصل تصادف و اقبال نيست بلكه محصول دقت نظر و نتيجه دسترنج كار گروهي كساني است كه به وظيفه و رسالت فرهنگي و مسئوليت ملي خود واقف‌اند.

 

مخاطبان عام و خاصي كه توسط انتشارات اميركبير زير پوشش فرهنگي قرار مي‌گيرند چه كساني و در چه سنيني هستند؟

اين موسسه در بخش نشر بين‌الملل به چاپ كتاب‌هاي ديني و الهيات و فلسفه و تاريخ اسلام و انديشه اسلامي مي‌پردازد و در بخش كتاب‌هاي شكوفه، به نشر كتاب‌هاي مربوط به كودك و نوجوان اقدام مي‌كند(از جمله اخيراً‌ چاپ و نشر نخستين دايره‌المعارف كودك و نوجوان در 11 جلد) و در بخش كتاب‌هاي دانشگاهي و درسي و كمك درسي، شركت نشر دانش‌امروز(ندا) فعاليت مي‌كند و انتشارات اميركبير به عنوان استوانه مركزي اين مجموعه به چاپ و نشر كليه كتاب‌هاي علمي، ادبي، تاريخي، فلسفي، رمان، ترجمه با تاكيد بر كتاب‌هاي مرجع و آثار تحقيقي مي‌پردازد. بنابراين از لحاظ وسعت عناوين منتشر شده و سطوح مختلف سني خوانندگان و حوز‌ه‌هاي مطالعاتي و پژوهش مخاطبان، به جرأت مي‌توان گفت، كمتر كتابخواني ممكن است پيدا شود كه به كتاب‌هاي اميركبير نياز نداشته باشد. ميزان فروش و طرز استقبال از غرفه اميركبير در طول ساليان متمادي گوياترين شاهد اين مدعاست.

 


 

سوره مهر ناشر كتاب‌هاي تبيين‌كننده هنرديني و متعهد

گفت‌وگو با محمد حمزه‌زاده، مدير عامل نشر سوره مهر

 

بازديد رئيس سازمان از نشر "سوره مهر" - سال 82

 

 

اشاره:

تقريباً‌ دو سال پيش روابط‌عمومي انتشارات سوره مهر آغاز به كار كرد. با قدم نهادن در راه اهداف متعالي و ارزشمند شركت انتشارات سوره مهر سختي راه را با تمامي فراز و فرودهايش به جان خريد و در طي مسير سعي بر آن داشت تا به روابط‌عمومي پاسخگو و كارآمد تبديل شود و نقش چشم، گوش و زبان شركت را به نحو احسن ايفا نمايد. در اين وادي با چشماني باز مشكلات را ديد، با گوشي شنوا شنيدني‌ها را شنيد و سرانجام زباني شد گويا براي آنچه ديده و شنيده بود.

شركت انتشارات و مطبوعات سوره مهر به عنوان متولي انتشارات و مطبوعات حوزه هنري و به عنوان محل بروز آثارتوليدي حوزه هنري عهده‌دار كليه امور مربوط به برنامه‌ريزي، طراحي محتوا، توليدفني، انتشار و توزيع كتاب و نشريات و ساير محصولات فرهنگي، هنري اين حوزه مي‌باشد.

علاوه بر اين، سياستگذاري و كنترل و هدايت فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري كشور به واسطه توليد آثار با كيفيت و تاثيرگذار همواره مورد توجه گردانندگان شركت بوده است. شركت سوره مهر در حال حاضر با پشت سر گذاردن دوران تاسيس و تثبيت خود، دوران جديدي را مبتني بر تحول و توسعه فعاليت‌هاي مطبوعاتي و انتشاراتي حوزه هنري آغاز نموده است. گفت‌وگوي ما با رئيس اين شركت را در پي مي‌خوانند:

 

با توجه به سياست‌گذاري و كنترل و هدايت فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري كشور به واسطه توليد آثار با كيفيت و تاثيرگذار كه همواره مورد توجه گردانندگان شركت بوده است و شركت سوره مهر در حال حاضر با پشت سرگذاردن دوران تاسيس و تثبيت خود، دوران جديدي را مبتني بر تحول و توسعه فعاليت‌هاي مطبوعاتي و انتشاراتي حوزه هنري آغاز نموده است اين فعاليت‌ها شامل چه كارهايي مي‌شود؟

در حوزه مطبوعات به طور كلي درصدد توليد و انتشار نشرياتي هستيم كه زمينه طرح مباحث تئوريك هنر متعهد و اسلامي را فراهم مي‌كنند. مي‌دانيد كه تعدادي از عناوين نشريات شركت سوره مهر از جمله ادبيات داستاني و شعر و نشريه عربي زبان شيراز تنها نشريه موجود در زمينه تخصصي خودشان هستند. اين موضوع نيز از دغدغه هاي ماست كه با انتشار مجلاتي كه جايشان در عرصه مطبوعات كشور خالي است به نيازهاي مخاطبان و علاقه‌مندان اين رشته پاسخ مي‌دهد.

همچنين در حوزه كتاب شركت سوره مهر نگاه به اين چشم اندازها دارد: اول، فعاليت حرفه‌اي به عنوان يك بنگاه انتشاراتي معتبر با آثار متنوع و فراگير در زمينه انديشه و هنر. دوم: ايفاي نقش در شكل‌گيري شبكه بزرگ توزيع كتاب و محصولات فرهنگي در كشور، كه حاصل فعاليت و همكاري چند ناشر و موسسه ديگر هم خواهد بود. سوم: پاسخگويي به روز به نيازها و خواسته‌هاي مخاطبان، چهارم و به تبع فعاليت‌هاي پيشگفته، افزايش تيراژ كتب و تجديد چاپ‌ها و رونق هرچه بيشتر صنعت نشر كشور. پنجم: برنامه‌ريزي و همكاري با ساير بخش‌هاي كشور در آموزش نيروي انساني متخصص در زمينه توليد فني كتاب و فروش كتاب كه در مورد آخري هنرستان يا مركز آموزش كتابفروشي در حال اتمام است.

 

فعاليت شركت سوره مهر از حيث نوع، گستره و ماهيت آن داراي چه ويژگي‌هاي متعددي است؟

سوره مهر به طور كلي در زمينه‌هاي زير كتاب توليد مي‌كند. ادبيات(شعر و داستان) پژوهش هنر، ادبيات مقاومت(خاطرات، شعر، داستان، مصاحبه، روزنوشت و000) ادبيات انقلاب، مباحث كاربردي هنر(سينما، موسيقي، تجسمي، تئاتر) و ادبيات كودك و نوجوان.

به دليل سالها فعاليت حوزه هنري در موضوعات فوق، تقريباً در همه زمينه‌هايي كه برشمرديم آثار متنوع و ارزشمندي توليد مي‌شود. اما كتب ادبيات مقاومت و انقلاب ما به دليل فعاليت خاص و سرمايه‌گذاري گسترده‌اي كه طي ساليان در اين بخش صورت گرفته، بارزترين وجه كار سوره بوده است.

 

سياست‌هاي شركت سوره مهر در انتشارات كتب، مطبوعات و ساير آثار توليدي به چه ترتيب است؟

انتشار كتب و نشرياتي كه تبيين كننده هنرديني و متعهد هستند، در دستور كار ماست و مواردي از قبيل:
1- بهره گيري از نيروي متخصص و توانا در امر توليد محتوا و توليد فني، بازرگاني
2- انتشار منظم نشريات و انتشار مستمر كتاب به عنوان خروجيهاي اصلي توليدات فكري حوزه هنري
3- توجه به موضوعات و زمينه‌هاي همه رشته‌هاي اصلي هنر و فرهنگ
4- فاصله گزيني متعادل از جريانات زودگذر سياسي
5- تلاش براي تعميق و توسعه مفاهيم هنر ديني و ايراني
6- حركت در جهت كسب وجهه اطلاع‌رساني به صورت تخصصي و علمي
7- عملكرد حرفه‌اي از حيث روزنامه نگاري
8- دست‌يابي به الگوي مناسب تامين بودجه و هزينه‌كرد در كاهش هزينه‌هاي سربار انساني و مالي

 

شركت انتشارات سوره چه هدفي از تحت پوشش قراردادن مخاطبان خاص و عام از حيث سن، تحصيلات، گستره جغرافيايي، تخصص و جنس را دنبال مي‌كند؟

با توجه به سياستهاي شركت سوره مهر اين شركت تمام تلاش خود را براي استقبال بيشتر اين نوع مخاطبان و يا مخاطبان خاص مي‌كند تا به يكي از اهداف خود دست پيدا كند.

 

هدف از برگزاري جلسات نقد در رابطه با كتب منتشر شده چيست؟

يكي از پيش‌نيازهاي مهم در تشكيل شبكه توزيع موفق، اطلاع رساني مناسب است. اگر مخاطبان از انتشار كتب مورد علاقه‌شان خبر نداشته باشند به طور طبيعي روند توزيع و فروش كند يا مختل خواهد شد. يكي از روش‌هاي مناسب براي اطلاع رساني خبر همراه با تحليل است. روزانه اخبار زيادي از انتشار كتب و نشريات سوره مهر در رسانه‌ها و مطبوعات منعكس مي‌شود. در قدم بعدي لازم است اطلاعات فني و تحليل لازم در مورد محتواي آثار به مخاطبان داده شود تا در انتخاب و تهيه آثار مشكل كمتري داشته باشند. به همين منظور جلسات نقد كتب منتشره به همت دفاتر توليدي حوزه برگزار مي‌شود و اخبار آن منعكس مي‌شود. اين نوع نقدها البته در محك و اصلاح كارهاي ما هم موثر است.

 

چه عواملي باعث شد تا از حدود 2 سال پيش انتشارات سوره قوت گرفته و محصولات خود را به صورت بيش‌تر و پرمحتواتر براي نسل‌هاي مختلف عرضه كند؟

از سال 80 با تغييراتي كه در مديريت حوزه هنري بوجود آمد نگاه جديدي به حوزه نشر كتاب و مطبوعات حاكم شد. حاصل اين نگاه تمركز فعاليتهاي انتشاراتي حوزه در شركت سوره مهر و تجميع همه امكانات پراكنده در قالب اين شركت بود. پس از آن با توجه به سابقه طولاني توليد كتاب در حوزه و با وجود دفاتر و كارشناساني كه سالها در اين زمينه فعاليت كرده بودند، طبيعي بود كه شاهد رشدي مناسب در بخش نشر باشيم. نوگرايي، جذب نيروهاي جوان و متعهد و متخصص و كوشا، توجه خاص سازمان تبليغات اسلامي و حوزه هنري به شركت سوره مهر، همگي موجب شده امور به گونه‌اي سامان بيابد كه دست كم بتوانيم خود را در آغاز راه ببينيم.

 

چه راه‌كارهايي براي بهتر از پيش شدن اين انتشارات در دست اجرا است؟

در صدد هستيم در سه شاخه توليد محتوي و توليد فني و توزيع، دست به نوسازي بزنيم و در اين راه از همه ظرفيت‌هاي موجود هم استفاده مي‌كنيم. توليد كتاب با مشخصات استاندارد و پديد آوردن زمينه‌هاي توزيع و طرح‌هايي كه شايد تا به حال در كشور نمونه اجرايي نداشته است از دغدغه‌هاي امروز ماست.

 

تاكنون چند نسخه كتاب و با چه عناوين و موضوعاتي از اين شركت منتشر شده است؟

سوره مهر، ناشر كتب توليدي حوزه هنري است. در حوزه تا به حال قريب به دوهزار عنوان كتاب توليد شده است كه پانصد عنوان از اين تعداد، حاصل فعاليت سه ساله شركت سوره مهر است.

 

چند فروشگاه عرضه كتاب در اين شركت موجود است و آيا استقبال از اين فروشگاه‌ها به نحو خوبي بوده است؟

سه فروشگاه در تهران داريم و 40 نمايندگي و مركز فروش در شهرستانها كه در مجموع وظيفه توزيع و فروش حدود 3 ميليون نسخه كتاب و مجله را در سراسر كشور بر عهده دارند.

 

چهارشنبه 8 تير 1384 - 13:27


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری

 

از اين نويسنده يا گزارشگر