پنجشنبه 26 مرداد 1396 - 8:9
پر بازديدهاي اين گروه
  • موردي يافت نشد

گفتگو

 

عليرضا قرائي

 

جشنواره كتاب دين حوزه نشر را متوجه معيارها و ملاك‌هاي توليد اثر ديني مي‌كند

 

 

سازمان تبليغات اسلامي با برگزاري جشنواره كتاب دين به دنبال چه هدفي بود؟

هدف از برگزاري جشنواره كتاب دين اين بود كه تعدادي ناشران و پژوهشگران حوزه دين را بررسي كنيم، همچنين كتاب‌هاي چاپ شده را ارزيابي كرده و به برگزيدگان اين حوزه هدايايي اعطا نموده و از آنان تقدير به عمل آوريم. اين كار در حوزه نشر تأثيرگذار است، چون بخشي از حوزه نشر را متوجه معيارها و ملاك‌هاي توليد اثر ديني مي‌كند. براي مخاطبين جامعه در بخش ديني آثاري وجود دارد و ما موظفيم كه با معرفي آنها پيام دين و تشيع را به جامعه برسانيم.

با اين ايده، ديديم اگر بخواهيم كار ما ثمر داشته وكتاب دين و افكار عمومي معرفي و جلب شود، بايد در كنار جشنواره، نمايشگاه كتاب دين هم قرار دهيم. لذا بحث برگزاري نمايشگاه به ميان آمد. حدود 500 ناشر در حوزه دين فعاليت دارند كه 250 ناشر از ميانشان ناشراني قوي هستند و كتب فاخر و خوبي نشر داده‌اند. اينها توانسته‌اند مباحث ديني را با زباني جديد و ادبيات نو و حفظ مباني ديني به جامعه ارائه بدهند. ما در بخش نمايشگاه از ميان اين 250 ناشر به جهت محدوديت مكاني و زماني و كمبود هزينه، 150 ناشر را در بخش بزرگسالان انتخاب كرديم و حدود 35 ناشر در بخش كودك و نوجوان برگزيديم.

براي ايجاد جذابيت و تاثيرگذاري نمايشگاه كتاب دين در مخاطبين و خانواده‌ها و كمك به فرهنگ مطالعه كتاب ديني در خانه و خانواده، برنامه‌هاي جنبي را نيز قرار داديم.

 

‌آيا اين جشنواره برنامه‌هاي جنبي نيز داشت، شامل چه برنامه‌هايي بود؟

- تعويض كتاب در حوزه دين، ميان كتب مطالعه شده و نو
- هديه كتاب از طريق اجراي برنامه تلويزيوني «چيه و چرا»

ما در بخش كودكان و نوجوانان تا كنون وارد نشده بوديم. پخش مستقيم برنامه چيه و چرا روزجمعه براي كودكان و نوجوانان و كتابخواني و نقل قصص قرآني و سيره و داستان‌هاي اهل‌بيت عليهم السلام و ترويج سلامت جسمي و روحي و اخلاقي در برنامه كودك، مي‌تواند مخاطبين خود را داشته و بزرگ‌ترها را هم جذب خود كند. اين هم تحول خوبي است و امكان دارد بعدها از همين ابزارها كه در رسانه‌ ملي ما وجود دارد، براي حوزه دين به نحو احسن و با سليقه خوب از ديدگاه تربيتي استفاده كنيم.

در بخش بزرگسالان كتبي را مشاهده مي‌كنيم كه به اكثر شبهات و مسائل اسلامي جديد و قديم نظير حضور جدي دين در جامعه و ديگر قلمروهاي زندگي بشر، پاسخ مي‌دهد.

 

درباره ناشرين برگزيده جشنواره و معيارهايي كه براي گزينش آنها داشتيد صحبت بفرماييد.

اين ناشرين عبارتند از:
1- دفتر همكاري حوزه و دانشگاه
2- انتشارات فرهنگ و انديشه اسلامي
3- انتشارات طه
4- بوستان كتاب
5- پژوهشكده علميه و نشر معارف اسلامي
اين ناشرين مطالب ديني را با زباني نو و بياني رسا در پاسخ به شبهات جامعه و مخصوصاً فرهنگ و تفكر شيعي را مطرح كرده‌اند. اين چند ناشر كاملاً اين موضوع را احراز كردند. تذكر اين نكته مهم است كه در انتشارات ديگر هم اين موضوع ديده مي‌شد، ولي به اين وسعت نبود. جوان‌گرايي، تبديل كتب قديم با ادبيات روز و خلاصه كردن كتاب‌ها، از معيارهاي ما براي گزينش ناشرين برتر بوده است.

حوزه‌هاي مختلفي از كلام، عرفان، فلسفه، علوم اجتماعي، علوم انساني، دين‌شناسي، مباحث شناخت اديان و مقوله‌هاي مختلف كتب دين توسط اين ناشرين و مؤلفين بررسي و مطالعه شده و در اين رابطه كتبي نشر داده‌اند. فكر مي‌كنيم كار ما مفيد بوده و البته كاملاً بي‌نقض نيست. براي استفاده از پيشنهادات ساير مردم فرمي تهيه كرده‌ايم كه به عنوان ارزيابي به ناشرين و فرهيختگان ‌عرضه‌كرديم تا مطالب خود را بيان كنند. در برخي از غرفه‌ها نيز اين ناشران دفاتري براي بازديدكنندگان و استفاده از نظرات آنان اختصاص دادند.

 

شيوه‌هاي نظارتي در انتشارات كتب ديني و عرضه در نمايشگاه به چه شكلي بودند؟

كتاب‌هاي ناشران معرفي شده بدون بررسي نبوده است. قبلاً ليست كتاب‌هاي بررسي شده است و دوستان ما در دفتر تهيه و تأليف متون، زير نظر معاونت پژوهشي و آموزشي سازمان، آگاهي نسبي خوبي نسبت به حوزه نشر و نوع كتب منتشره داشتند و بر اساس آن كتاب‌هايي كه شبهات بي‌اساس را مطرح مي‌كنند، حذف شد و به ناشر اجازه نداديم آنها را ارائه نمايد.

دبيرخانه اين جشنواره در سال 83 در معاونت تشكيل شده و نتيجه كار آن برگزاري جشنواره بزرگ كتاب دين بود كه مورد تحسين وزير محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز قرار گرفت و آقاي مسجدجامعي در اين خصوص از ما تشكر كرده و به تعبيري ‌ ما را همكاران خود در سازمان تبليغات اسلامي ناميدند. بازرسان ما نسبت به كتاب‌هايي كه احتمال انحراف يا گرايش عرفي شديد داشته باشند، تذكر مي‌دهند كه در دسترس نباشند. مثل خيلي از تعبيرخواب‌ها كه موجب عوام زدگي است. البته نمايشگاه به اين وسعت را نمي‌توان به‌خوبي نظارت كرد.

 

نقطه نظرات و انتقادات و پيشنهادات مردم درباره جشنواره و نمايشگاه كتاب دين چگونه بوده‌است؟

هنوز انتقاد خاصي از نمايشگاه كتاب دين دريافت نشده است. برخي كتاب‌ها كه ممكن بوده تاثير منفي بگذارد، مثل «حقوق والدين از قتل فرزندان» حذف شدند. ما اصولاً درصدد حذف كتب و انديشه‌ها نبوديم، هركسي براي انديشه خود تلاش مي‌كند. مي‌گويند عصر انفجار اطلاعات است، اما همه اطلاعات ما به آن طرف مي‌رود، ولي همه نوع كتاب و برنامه كه نياز ما باشد وارد نمي‌شود. حذف فيزيكي براي حذف انديشه روش ما نبوده است، البته اين جشنواره براي حفظ انديشه ناب اسلامي و انديشه‌اي كه تاثيرگذار باشد، برگزار شده است.

 

محدوديت‌ها و مشكلات فراروي شما در اين عرصه چه مسائلي بودند؟

ما محدوديت‌هاي بودجه‌اي قابل توجهي داشتيم، ولي بحمدالله سيستم اداري و مالي ما خوب عمل كرد.
اين نمايشگاه بدون مشاركت و مستقلاً برگزار شده، اما از تجربيات نمايشگاه قرآن و نمايشگاه كتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اجراي اين نمايشگاه بهره‌ برديم.

 

برنامه‌هاي آينده شما در برگزاري چنين جشنواره و نمايشگاهي شامل چه برنامه‌ها و راهكارهايي خواهد بود؟

در سال‌هاي آينده در نظر داريم نمايشگاهي اختصاصي تحت عنوان كتاب دين برگزار نماييم. اما جشنواره انتخاب كتب برتر ديني، هر دو سال يكبار برگزار مي‌شود.(دوسالانه)

 

ميزان استقبال ناشران و قشر‌هاي مختلف مردم از نمايشگاه چگونه ارزيابي شده است؟

استقبال ناشرين از نمايشگاه كه خوب بوده است ولي چون اين نمايشگاه براي اولين بار برگزار شده بود و تبليغات رسانه‌اي و پوشش خبري هم به جهت برگزاري جشن‌هاي دهه فجر انقلاب اسلامي، كاملاً‌ خوب برگزار نشد، عموم مردم توجيه نبودند اما كم‌كم با اطلاع بيشتر از برگزاري نمايشگاه، حضور يافته و استقبال كردند. در اين مورد تجربه نمايشگاه قرآن را داريم كه سال اول به اندازه سال‌هاي بعد مورد استقبال قرار نگرفت. نمايشگاه كتاب دين هم در سال‌هاي آينده مي‌تواند موفق‌تر عمل نمايد.

 

چه امكانات و تسهيلاتي در نمايشگاه براي مردم و ناشرين در نظر گرفته بوديد؟

ناشرين كتب ديني به صورت رايگان از غرفه‌هاي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، جهت ارائه آثار استفاده كردند و ما از آنها براي حضور در جشنواره دعوت كرديم كه طي آن 5 ناشر برگزيده نيز مورد تقدير قرار گرفته و به آنها جوائزي اهداء گرديد. همچنين قرار شد با همكاري وزيرمحترم فرهنگ و ارشاد اسلامي، مقداري بن كتاب در اختيار عموم مردم با روش‌هاي اصولي قرار دهيم، تا از ناشرين كتاب خريداري نمايند، كه متأسفانه تا روز آخر نمايشگاه اين وعده تحقق نيافت.

 

چه پيشنهادات براي ارتقاي فرهنگ كتاب و كتاب‌خواني داريد؟

ترويج كتابخواني و مطالعه يك عزم ملي مي‌طلبد. كودكان در دوران ابتدايي آمادگي بيشتري جهت عادت به كتابخواني دارند كه مدارس بايد به اين موضوع توجه كافي داشته باشند.

 

پنجشنبه 13 اسفند 1383 - 10:35


*نام:
*ايميل:
نظر شما:
* اختياری